II SA/Po 643/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 15 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia 28 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji /-/ J. Szuma Pismem z dnia 31 maja 2017 r. T. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia 28 kwietnia 2017 r., nr [...]. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 25 lipca 2016 r., nr [...] udzielającą E. sp. z o.o. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w gminie O., obręb W., obejmującej działkę [...] o powierzchni 0,1567 m2 (obszar zajęcia 35,17 m2), stanowiącej własność M. K. i T. K., zapisanej w księdze wieczystej [...] w celu wykonania inwestycji celu publicznego polegającej na założeniu, przeprowadzeniu oraz utrzymaniu przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, w ramach inwestycji polegającej na przebudowie napowietrznej elektroenergetycznej, jednotorowej linii 110 kV L. G. – Ś. H. – Ś. HCP. W skardze, poza wnioskami głównymi obejmującymi żądanie uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania, T. K. wystąpił także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że na terenie objętym inwestycją prowadzone są już prace. Wkroczyli geodeci oraz ekipa budowlana. Zajęciu uległ znacznie większy obszar, aniżeli wynikałoby to z decyzji. Skarżący podał, że do realizacji inwestycji doszło pomimo wstrzymania wykonalności decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, a wykonawca działał z pełną tego świadomością. Zdaniem T. K. w związku z powyższym istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia w jego majątku znacznej szkody. Podniesiono także, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż założenie i przeprowadzenie odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz wybudowanie słupa elektroenergetycznego może w sposób istotny doprowadzić do szkód w uprawach skarżącego w obrębie zajętych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2014 r., I OZ 66/14; z dnia 7 lutego 2014 r., I OZ 65/14; z dnia 19 grudnia 2013 r., II OZ 1189/13 oraz z dnia 26 lutego 2014 r., II OZ 186/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej twierdzić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja, powinna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (zob. wyżej powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., II OZ 186/14). Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została w oparciu m.in. o art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; dalej: u.g.n.), co wyłącza ją z zakresu działania art. 9 u.g.n. Zgodnie z tym ostatnim przepisem w sprawach, o których mowa w przepisach działu III u.g.n., z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że co do zasady wniesiona skarga do sądu administracyjnego na decyzje wydane na podstawie art. 124 u.g.n. powoduje wstrzymanie ich wykonanie z urzędu. Komentowany przepis nie dotyczy jednak m.in. decyzji w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydawanego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny (art. 122 i 124 ust. 1a u.g.n.). Wyłączenie tych decyzji z zakresu działania art. 9 u.g.n. jest w pełni zrozumiałe, gdyż są one wydawane pod presją okoliczności, po to by uniknąć zbędnej zwłoki. Wstrzymanie wykonania takich decyzji nastąpić może na zasadach ogólnych, w wyniku złożenia wniosku o wstrzymanie ich wykonania do organu odwoławczego lub do sądu administracyjnego (pod warunkiem złożenia skargi na tę decyzję). Wyłączenia te należy uznać za wyraz uznania za wyższe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone spod działania art. 9 u.g.n., niż celu, jakiemu służy generalnie regulacja art. 9, czyli ochrony własności (por. E. Bończak – Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Warszawa 2013, wyd. el., komentarz do art. 9). W związku z powyższym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może w niniejszej sprawie mieć miejsce wyłącznie w oparciu o zasady ogólne zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wniosek w tym, przedmiocie powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają jego uwzględnienie. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., to jest zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, uniemożliwia sądowi ocenę czy przesłanki w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania. Rozpoznawany wniosek T. K. powyższych wymogów nie spełnia, bowiem pełnomocnik skarżącego nie wykazał, dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi ryzyko wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, względnie spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zważyć należy, że argumentacja wniosku sprowadziła się do podania (bez wykazania), że inwestycja polegająca na założeniu, przeprowadzeniu i utrzymaniu przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, po uprzednim zajęciu części nieruchomości gruntowych, już się rozpoczęła, co wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia w majątku skarżącego znacznej szkody. Pełnomocnik skarżącego nie wskazał jednak ani powodów, dla których owa znaczna szkoda miałaby nastąpić, ani jej rozmiarów. Podniósł jednocześnie, że trudne do odwrócenia skutki wykonania decyzji wynikają z faktu założenia i przeprowadzenia odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz wybudowania słupa elektroenergetycznego, co może doprowadzić do szkód w uprawach skarżącego w obrębie zajętych działek. W ocenie Sądu argumentacja pełnomocnika skarżącego jest o tyle nieprzekonująca, że na jej potwierdzenie nie przedstawiono konkretnych i mających odzwierciedlenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy wyjaśnień. W szczególności nie wskazano, w jaki stan na przedmiotowych nieruchomościach ingerują czynności związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Nie podano, czy na nieruchomościach tych istniała już uprzednio linia elektroenergetyczna wraz ze słupami elektroenergetycznymi, a jeśli tak, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla skarżącego znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W żaden też sposób nie wykazano, by przy realizacji inwestycji mogło dojść do powstania szkód w uprawach skarżącego w obrębie zajętych części nieruchomości. Tymczasem zważyć należy, że Sąd nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro nie wykazano w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej. Nadto stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że modernizacja linii elektroenergetycznej związana jest z potrzebą zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania oraz zapobieżenia nagłym awariom, które mogą generować zakłócenia w pracy przedsiębiorstw, instytucji publicznych i innych podmiotów, w tym gospodarstw domowych. Organ zwracał także uwagę na konieczność modernizacji przedmiotowej linii z uwagi na jej zły stan techniczny. Zauważyć przy tym należy, że inwestycja polegać będzie na przebudowie już istniejącej jednotorowej linii elektroenergetycznej m.in. poprzez wymianę fundamentów i konstrukcji słupa, które wskutek czterdziestoletniej eksploatacji są bardzo podatne na uszkodzenia w przypadku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, w ramach inwestycji konieczne jest dokonanie wymiany zużytego przewodu odgromowego, który może nie odebrać w pełni wyładowania atmosferycznego, co w konsekwencji może skutkować wystąpieniem pożaru. Nadto zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. podmiot otrzymujący zezwolenie na zajęcie części nieruchomości zobowiązany jest do naprawienia wszelkich szkód spowodowanych prowadzonymi pracami, a w szczególności do wypłacenia odszkodowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że we wniosku skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można także zidentyfikować na podstawie materiału sprawy. Z opisanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szuma