II SA/Po 650/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) sędziowie: sędzia WSA Donata Starosta sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L.J. o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Jolantę Szaniecką, sędziego WSA Marię Kwiecińską, sędziego WSA Wiesławę Batorowicz, sędziego WSA Danutę Rzyminiak-Owczarczak, sędziego WSA Edytę Podrazik, sędziego WSA Jakuba Zielińskiego, sędziego WSA Barbarę Drzazgę w sprawie ze skargi .J. na decyzję Wojewody K. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a L. J. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego opisaną w rubrum postanowienia. Na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej, P. J., wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od prowadzenia niniejszej sprawy wszystkich sędziów tutejszego sądu. Uzasadniając wniosek wskazał na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 813/13 uchylające postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1084/13, odrzucające skargę L. J. NSA zarzucił WSA w Poznaniu błędne uznanie, że skarżąca nie uiściła w zakreślonym terminie wpisu od skargi. Pełnomocnik wskazał na fragment uzasadnienia NSA "w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, sporządzona przez pracownika sądu w dniu (...) r., z której wynika, że wpłatę dokonaną przez skarżącą, błędnie przypisano do sprawy o sygn. akt I SA/Po 1084/12". Pełnomocnik wskazał, że na stronie internetowej sądu ustalił, że w roku 2012 r. do pierwszego wydziału sądu wpłynęło 1047 spraw oraz 4 sprawy dotyczące bezczynności, nie jest zatem możliwe by w pierwszym wydziale istniała sprawa o sygnaturze akt 1084/12. Pełnomocnik, wezwany przez sąd do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie poprzez wskazanie z imienia i nazwiska tych sędziów, których wyłączenia domaga się (k. 84), w piśmie z dnia (...) r. wskazał na sędziego WSA Marię Kwiecińską, sędziego WSA Wiesławę Batorowicz, sędziego WSA Danutę Rzyminiak-Owczarczak [błędnie podając nazwisko "Rzyminiak-Owczarek" – uwaga Sądu], sędziego WSA Edytę Podrazik (k. 92). Nadto w piśmie z dnia (...) r. wymienił również sędziego WSA Jakuba Zielińskiego, sędziego WSA Barbarę Drzazgę oraz sędziego NSA Jolantę Szaniecką. Żaden z wniosków nie został opatrzony uzasadnieniem; skarżący wnosił o wyznaczenie innego składu orzekającego "który będzie bezstronny i który nie jest w bliskiej komitywie ze składem sędziowskim, do którego mam wątpliwości". Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (k. 106), sędzia WSA Maria Kwiecińska (k. 96), sędzia WSA Wiesława Batorowicz (k. 97), sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (k. 99), sędzia WSA Edyta Podrazik (k. 103), sędzia WSA Jakub Zieliński (k. 108) oraz sędzia WSA Barbara Drzazga (k. 107) oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie istnieją jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności (art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). Oświadczyli również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia przewidziane w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: (1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; (2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; (3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; (4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; (5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; (6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z ego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; (6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; (7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie natomiast do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Należy wskazać, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziego NSA Jolantę Szaniecką, sędziego WSA Marię Kwiecińską, sędziego WSA Wiesławę Batorowicz, sędziego WSA Danutę Rzyminiak-Owczarczak, sędziego WSA Edytę Podrazik, sędziego WSA Jakuba Zielińskiego oraz sędziego WSA Barbarę Drzazgę – nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Jak stwierdzono zaś w orzecznictwie sądowym, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przezeń wyjaśnienia i jeśli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (zob.: postanowienie SN z 25.08.1971 r., I CZ 121/71; OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por.: postanowienia NSA: z 11.01.2007 r., II OZ 1474/06; z 19.06.2008 r., I OZ 441/08; z 12.05.2010 r., I OZ 332/10; z 13.04.2012 r., II OZ 259/12 – dostępne w internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy dodać, że z art. 19 p.p.s.a. wynika, iż okoliczność mająca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być należycie umotywowana, co wiąże się z koniecznością przedstawienia odpowiedniej argumentacji. Nie jest zaś dostatecznym uzasadnieniem wniosku o wyłączenie sędziego (sędziów) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu konstatacja Naczelnego Sądu Administracyjnego o zaistniałym błędnym przypisaniu przez ten Sąd (a w istocie przez pracownika tego Sądu) wpłaty dokonanej przez Skarżącą. Tego rodzaju błędy, choć nie powinny, to jednak w praktyce niekiedy się zdarzają, na pewno nie mają charakteru intencjonalnego i same w sobie nie mogą stanowić źródła wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z sędziów sądu. Godzi się podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny skontrolowawszy nieprawomocne postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1084/12, odrzucające skargę L. J., uchylił zaskarżone postanowienie, przez co sprawa ze skargi L.J. wróciła do sądu pierwszej instancji i zostanie przezeń merytorycznie rozpatrzona. Tym samym, wobec niewykazania przez Skarżącą jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczeń wskazanych we wniosku sędziów, należało orzec na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. jak w sentencji postanowienia.