II SA/Po 657/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. K. i D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy R. działając na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651; dalej: "u.g.n."), po rozpoznaniu wniosku E. W. i J. W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie D., działka o nr [...] na działki nr [...], [...] i [...]. Wnioskiem z dnia [...] r. R. K. i D. K., działając na podstawie art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej "K.p.a."), wystąpili o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Burmistrza z dnia [...] r. zarzucając jej naruszenie przepisów o właściwości oraz rażące naruszenie przepisów prawa. W motywach żądania wskazali, że działka [...] znajduje się wzdłuż działki drogowej nr [...] i z nią graniczy. Na skutek zatwierdzenia projektu podziału doszło – zdaniem wnioskodawców – do powiększenia gruntów właścicieli dzielonej działki kosztem drogi publicznej. W efekcie przesunięto pas ruchu, który przebiega w granicy ściany budynku R. K. i D. K.. Motywując swój interes do wszczęcia postępowania wnioskodawcy wyjaśnili, że wcześniej w innej sprawie dotyczącej działek [...] odmówiono im wszczęcia postępowania, jednakże rozstrzygnięcie w tej sprawie uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r., II SA/Po 799/17. Kwestionowana decyzja Burmistrza z dnia [...] r. została wydana w analogicznych warunkach. Decyzją z dnia [...] r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 28 i art. 105 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. i D. K., umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] r., nr [...] Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Nie byli oni właścicielami działki [...], ani też nie są właścicielami działek powstałych na skutek podziału zatwierdzonego decyzją, tj. działek nr [...], [...] i [...]. Nie są także bezpośrednimi sąsiadami tej nieruchomości. Odnosząc się do kwestii prawnych Kolegium wskazało, że w orzecznictwie nie wyklucza się istnienia po stronie osoby trzeciej interesu prawnego w sprawie o podział działki ewidencyjnej, jednakże jedynie w sytuacji, gdy organ dokonujący podziału swym rozstrzygnięciem ingeruje w sferę praw takiej osoby. W rozpoznawanej sprawie brak jest jednak podstaw aby uznać, że podział działki nr [...] miał wpływ na wykonywanie prawa własności przez wnioskodawców. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. K. i D. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że nie są stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. w sytuacji, gdy są właścicielami działki sąsiadującej i mają interes ze względu na zmianę granic działki dzielonej oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Oś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] r., nr [...] z uwagi na fakt, że R. K. i D. K. nie posiadają interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania. Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem stronami postępowania w sprawie podziału nieruchomości mogą być oprócz inicjatorów tego postępowania także inne osoby, których interesu prawnego ten podział dotyczy. W praktyce trudno faktycznie interesu tego upatrywać pośród innych osób, niż właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości dzielonej. Z treści art. 93-98 u.g.n. wynika bowiem, że w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został pogląd, że co do zasady nawet właściciel nieruchomości przyległej (sąsiedniej) do nieruchomości podlegającej podziałowi nie jest stroną postępowania o podział nieruchomości, gdyż brak jest podstaw do uznania, aby posiadał interes prawny do występowania w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 K.p.a. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I SA 285/99; z dnia 17 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2248/98 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe ulega modyfikacji jedynie w sytuacji, gdy podział nieruchomości ingeruje w wykonywanie prawa własności przysługującego właścicielowi działki sąsiedniej, w szczególności w sytuacji pozbawienia go dostępu do drogi publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt I OSK 91/09). Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy brak interesu prawnego po stronie R. K. i D. K. w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową z dnia [...] r. jawi się jako oczywisty. Po pierwsze, bezspornym jest, że R. K. i D. K. nie byli i nie są właścicielami ani działki dzielonej nr [...], ani działek powstałych w wyniku podziału (zob. akty notarialne w aktach – k. nienumerowane). Poza sporem pozostaje również, że działka nr [...] – a więc działka mająca wspólną granicę z działką nr [...] – jest działką gminną. Powyższe w zasadzie pozwala przesądzić, że R. K. i D. K. nie mają interesu prawnego w odniesieniu do postępowania podziałowego zakończonego decyzją podziałową z dnia [...] r., albowiem podział nieruchomości tej nieruchomości nie ingeruje w wykonywanie prawa własności przysługującego skarżącym w stosunku do działki nr [...]. Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się mapa z projektem zatwierdzonego w dniu [...] r. podziału działki [...] na działki [...], [...] i [...], z której wynika, że podział ten dotyczył jedynie działki [...], graniczącej z drogą gminną – działką nr [...]. Podział nie wiązał się w żadnym stopniu z ingerencją geodety w przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Podkreślenia wymaga, że w wyniku podziału nie doszło do zmiany powierzchni nieruchomości należącej do skarżących, ani do zmiany jej granic. Należący do skarżących budynek na działce nr [...] nie znalazł się w granicy z działką nr [...] z powodu dokonania podziału działki nr [...], a najprawdopodobniej został już wybudowany w granicy. Zawsze więc ryzyko wzmożonego ruchu na drodze gminnej (działce nr [...]) obciążało skarżących bez względu na podział działki nr [...]. To wszystko doprowadziło Sąd do przekonania, że R. K. i D. K. nie mieli interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza z dnia [...] r., nr [...] W konsekwencji nie mieli legitymacji do złożenia skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Należy podkreślić, że kwestionowana decyzja ma charakter proceduralny – stwierdza, że R. K. i D. K. nie mieli legitymacji do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., nr [...] W decyzji umarzającej organ nie badał więc (i nie mógł badać) przesłanek nieważnościowych. Wreszcie dodać należy, że powoływany przez skarżących wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., II SA/Po 799/17 nie miał wpływu na niniejszą sprawę. Rozważano w nim kwestię właściwości organu orzekającego w sprawie o rozgraniczenie, a więc mającej inny charakter, aniżeli decyzje kontrolowane w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd w wyroku II SA/Po 799/17 nie oceniał interesu prawnego R. K. i D. K.. Końcowo Sąd wskazuje, że analogiczne stanowisko zajął w prawomocnym wyroku z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Po 524/18, oddalającym skargę R. K. i D. K. na decyzję SKO w L. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] r., [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie D., działka [...] na działki [...] i [...]. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.