II SA/Po 682/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-09-14
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące niewykonalności obowiązku rozbiórki, niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego, mogą być uwzględnione, jeśli okoliczności uzasadniające te zarzuty (np. wstrzymanie wykonania decyzji) nastąpiły po wydaniu zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonych postanowień w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym na dzień ich wydania. Okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tych postanowień (np. wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę), nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu dotyczącym legalności postanowień wydanych wcześniej. Zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku rozbiórki nie są zasadne, jeśli opierają się na trudnościach technicznych lub ekonomicznych, które nie obiektywnie uniemożliwiają wykonanie obowiązku.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oddalające zarzuty skarżącej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku rozbiórki stropu, nałożonego decyzją z 2015 r. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. niewykonalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz zastosowanego środka egzekucyjnego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2016 . Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim"), po rozpatrzeniu zażalenia K. J., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], znak [...], którym oddalono zarzuty skarżącej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], znak [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę decyzji tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; dalej "P.b."), nakazał właścicielowi nieruchomości przy ul. [...] – T. J. rozbiórkę stropu o powierzchni około 97,4 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., wykonywanego po doręczeniu postanowienia, wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., w dniu [...] listopada 2014 r., którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych w zakresie przebudowy w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. (k. 49 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Następnie do akt włączono wydruki danych z ewidencji gruntów i z księgi wieczystej, z którego wynika, że własność nieruchomości przy ul. [...] została przeniesiona na K. J. i K. J. (k. 58 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Upomnieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę upomnienia tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, natomiast obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej "u.p.e.a."), wezwał K. J. i K. J. do wykonania obowiązku rozbiórki stropu określnego w decyzji z dnia 13 stycznia 2015 r. (k. 56 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Upomnienie doręczono dnia 9 maja 2016 r. (k. 57 akt administracyjnych).
Następnie Inspektor Powiatowy wystawił względem zobowiązanej K. J. tytuł wykonawczy [...] obejmujący obowiązek o charakterze niepieniężnym wynikający z decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], znak [...] (k. 67 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanej dnia 5 lipca 2016 r. (k. 73 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (złożonym tego samego dnia) K. J. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (k. 118 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Skarżąca powołała się na art. 33 pkt 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i zarazem przedstawiła zarzut naruszenia art. 33 pkt 1, 3, 5, 6 i 9 u.p.e.a. Wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie nałożonej grzywny oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. W uzasadnieniu K. J. przedstawiła obszerną argumentację. Przytoczyła w pierwszej kolejności przebieg postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], znak [...] Zaznaczyła, że decyzja ta była badana przez Inspektora Wojewódzkiego, a następnie jej adresat – T. J. wniósł skargę, którą zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Po 574/15.
K. J. wyjaśniła dalej, że decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. została sformułowana nieprecyzyjnie. Dotyczy ona rozbiórki stropu o powierzchni "około" 97,4 m2. Strop ten znajduje się nadto w części budynku, która jest objęta innym postępowaniem. Z tego powodu w ocenie skarżącej można twierdzić o niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. K. J. zasygnalizowała dodatkowo, że w decyzji Inspektora Wojewódzkiego (utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki) wskazuje się na zasadność rozbiórki stropu w budynku objętym postępowaniem, nie zaś przywrócenie stanu wcześniejszego. Zdaniem skarżącej tak określony obowiązek powoduje, że rozbiórka stropu będzie wiązać się z koniecznością natychmiastowego zabezpieczenia konstrukcji budynku, co jest możliwe jedynie poprzez wykonanie kolejnego stropu. Wreszcie K. J. powołała się na sporządzonych pięć niezależnych ekspertyz stanowiących, że wykonanie rozbiórki zagraża sztywności przestrzennej budynku i grozi katastrofą budowlaną.
Skarżąca wyjaśniła też, że przyjęty w tytule wykonawczym środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy (grzywna w celu przymuszenia). Zaznaczyła, że jest dwóch współwłaścicieli budynku, a zatem wysokość grzywny powinna zostać podzielona, a nie odrębnie nałożona na każdego z nich.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a., oddalił zarzuty (k. 120 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Podkreślił, że egzekwowany obowiązek rozbiórki nie został dotąd przez zobowiązaną wykonany. Obowiązek ten nie został także umorzony, nie wygasł i nie uległ przedawnieniu. Treść egzekwowanego obowiązku w tytule wykonawczym została określona zgodnie z decyzją administracyjną konstytuującą ten obowiązek. Obowiązek rozbiórki jest wykonalny i może zostać przez skarżącą zrealizowany. Zdaniem Inspektora Powiatowego argumenty podane przez K. J. nie świadczą o jego niewykonalności. Wskazując na orzecznictwo sądowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 75/13) wyjaśnił, że ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludziom i mieniu są bez znaczenia z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego. Przeszkody powodującej niewykonalność decyzji nie stanowią, ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji, czy innych podmiotów, do wykonania decyzji.
Inspektor Powiatowy w końcowej części postanowienia zaznaczył też, że w sprawie nie zachodzi niedopuszczalność egzekucji, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego, a postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez właściwy organ.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. K. J. wniosła zażalenie na postanowienie o oddaleniu zarzutów (k. 24 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Zarzuciła naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – uw. WSA, dalej "K.p.a.") w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ egzekucyjny należycie stanu faktycznego, nie odniesienie się do złożonego i powoływanego materiału dowodowego, brak oceny materiału dowodowego (także w uzasadnieniu skarżonego postanowienia) oraz nieustosunkowanie się do żadnego z podniesionych zarzutów. K. J. wniosła jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie postanowienia uwzględniającego zarzuty, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podkreśliła ponownie, że obowiązek rozbiórki jest niewykonalny, a organ nie podjął się nawet próby wyjaśnienia tej kwestii. Zbagatelizował opinie rzeczoznawców i pominął je. K. J. przytoczyła też węzłową argumentację przedstawioną wcześniej na poparcie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, uwypuklając fakt, że Inspektor Powiatowy nie zajął wobec niej stanowiska.
W tym miejscu należy zasygnalizować, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...], Inspektor Wojewódzki – działając na podstawie art. 17 § 2 u.p.e.a., wstrzymał postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Inspektora Powiatowego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] (to jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – uw. Sądu).
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] Inspektor Wojewódzki – powołując się między innymi na art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy (k. 27 akt administracyjnych organu drugiej instancji). W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do wszystkich rodzajów zarzutów podniesionych przez K. J. w trakcie postępowania egzekucyjnego. Co do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ("wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku") Inspektor Wojewódzki wskazał, że decyzja nakazująca rozbiórkę stropu jest w obrocie prawnym i nie została wykonana. W odniesieniu do art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ("prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny") Inspektor Wojewódzki zaznaczył, że obowiązkiem Inspektora Powiatowego, jako organu egzekucyjnego, jest prowadzenie egzekucji.
W kwestii zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. ("niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego") Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że do obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z Prawa budowalnego, które mają charakter obowiązków publicznoprawnych, należy obowiązek rozbiórki na mocy art. 50a ust. 2 P.b.
Co do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. ("określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia") organ odwoławczy wskazał, że możliwe są różnice pomiędzy treścią obowiązku stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego a obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, gdyż tytuł stanowi odrębny dokument. Zdaniem organu zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji jest nieuzasadniony.
Wreszcie co do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym Inspektor Wojewódzki podzielił stanowisko organu, że trudności techniczne lub ekonomiczne, nie stanowią o niewykonalności egzekwowanego obowiązku.
Skargę na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego wniosła K. J.. Zarzuciła przy tym naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 34 § 4 poprzez niewyjaśnienie przez organ (wierzyciela) należycie stanu faktycznego, nie odniesienie się do załączonego i powoływanego materiału dowodowego, brak oceny materiału dowodowego oraz nie ustosunkowanie się do żadnego z podniesionych przez skarżącą zarzutów;
- art. 33 § 1 pkt 1, 3, 5, 6, 8 i 9 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie wniesione zarzuty są nieuzasadnione, w sytuacji gdy zachodzą ustawowe przesłanki wniesienia zarzutów;
K. J. jako błędne uznała także utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy:
- pomimo zastosowania przez Inspektora Powiatowego środka egzekucyjnego, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku;
- w sytuacji, gdy Inspektor Powiatowy nałożył grzywnę na jednego ze współwłaścicieli w maksymalnej wysokości, podczas gdy kwota ta powinna zostać podzielona zgodnie z udziałami we współwłasności, a nie powinny być wydawane dwa odrębne postanowienia nakładające grzywnę na każdego ze współwłaścicieli w maksymalnej wysokości;
- w sytuacji gdy postanowieniem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt II OZ 920/16, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po/574/15 o odmowie zmiany postanowienia odmawiającego wstrzymania zaskarżonej decyzji (rozbiórki stropu) Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] i wstrzymał wykonanie zaskarżonego decyzji w przedmiocie rozbiórki stropu w stosunku do T. J.;
- w sytuacji, gdy doszło do wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny pomimo braku precyzyjności określenia przedmiotu rozbiórki;
- w stanie wątpliwości co do okoliczności, czy decyzja będąca podstawą wydanego postanowienia dotyczy postępowania egzekucyjnego związanego z niewykonaniem decyzji nakazującej T. J. zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych, polegających na przebudowie budynku położonego przy ulicy [...], czy też postępowania egzekucyjnego związanego z niewykonaniem innej decyzji, w której nakazano stronie rozbiórkę, pomimo, że takie wątpliwości nie zostały wyjaśnione;
- w sytuacji sprzeczności występujących pomiędzy decyzją organu pierwszej a organu drugiej instancji (organ drugiej instancji w decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję o rozbiórce w mocy wskazał, że uzasadnione jest nakazanie rozbiórki robót budowlanych wykonanych po doręczeniu postanowienia i niecelowe jest wydanie nakazu doprowadzenia do stanu wcześniejszego, skoro istniał wcześniej inny strop;
- w sytuacji, gdy organ nie wie, w jaki sposób decyzja ma zostać wykonana i co znaczy jej wykonanie (nakazano rozbiórkę w zakresie prac budowlanych dokonanych po doręczeniu postanowienia, bez ustalenia zakresu tych prac).
Wskazując na powyższe K. J. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonalności "decyzji".
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. Sąd, II SA/Po 895/16 odrzucił skargę K. J. uznając, że została ona złożona z uchybieniem terminu. Na skutek zażalenia skarżącej dnia 4 lipca 2017 r. postanowienie to uchylił jednak Naczelny Sąd Administracyjny (II OZ 709/17) wskazując, iż warunki do wniesienia skargi zostały zachowane.
Na podstawie zarządzenia z dnia 14 lipca 2017 r. sprawę zarejestrowano ponownie pod sygn. akt II SA/Po 682/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], [...] Inspektor Powiatowy nakazał właścicielowi nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] – T. J. rozbiórkę stropu o pow. ok. 97 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku mieszkalnego (patrząc od frontu budynku). Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] maja 2015 r., kiedy to Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy decyzję rozbiórkową ([...]).
Wyjaśnić należy, iż powyższa decyzja Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 r. podlegała również od dnia [...] maja 2015 r. wykonaniu, choć została zaskarżona do tutejszego Sądu. Zgodnie bowiem z 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W związku z powyższym Inspektor Powiatowy jako wierzyciel, a jednocześnie organ egzekucyjny – w sytuacji stwierdzenia, że obowiązek o charakterze niepieniężnym nałożony tą decyzją nie został wykonany – miał podstawy do skierowania na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie do skarżącej, wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] i na jego podstawie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.).
W tym miejscu należy wskazać, że tak w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, następnie w dacie wystawienia tytułu wykonawczego [...] (na tytule wykonawczym nie ma daty wystawienia, jednakże biorąc pod uwagę, że dnia [...] czerwca 2016 r. wydano postanowienie o nałożeniu grzywny z powołaniem na ten właśnie dokument, należy go datować właśnie na ten dzień) decyzja Inspektora Powiatowego określająca obowiązek podlegający egzekucji w ramach niniejszego postępowania, nie podlegała wstrzymaniu wykonania.
Przypomnieć też należy, że tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Po 574/15 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], a następnie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r. odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r.
Zatem w okresie, kiedy doszło do wystawienia wobec skarżącej tytułu wykonawczego i rozpoznania w obu instancjach złożonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce stropu o pow. ok. 97 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku mieszkalnego (patrząc od frontu budynku), decyzja Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] nakładająca ów obowiązek podlegała wykonaniu. Stosownie do treści art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części dopiero w razie wstrzymania wykonania obowiązku. Skoro więc przedmiotowy obowiązek podlegał wykonaniu organy egzekucyjne nie miały podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Jednocześnie Sąd pragnie wskazać, że wiadomym jest mu z urzędu, co podniesiono w skardze, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt II OZ 920/16 uchylił wyżej wskazane postanowienie tutejszego Sądu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 574/15 i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego stropu w budynku przy ul. [...] w P.. Co więcej, wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016 r., II SA/Po 574/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].
Wymienione wyżej rozstrzygnięcia (postanowienie wstrzymujące oraz wyrok) wydano po dacie zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Inspektora Wojewódzkiego z dnia 22 sierpnia 2016 r. Podkreślić trzeba w tym miejscu, że rolą sądu administracyjnego w myśl 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) jest kontrola administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, co oznacza, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd dokonuje oceny legalności wydanych postanowień w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Skoro więc do wstrzymania wykonania obowiązku określonego w decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] doszło po wydaniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Inspektora Wojewódzkiego, to nie było podstaw, aby uznać, że organy egzekucyjne dopuściły się naruszenia wspomnianego art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż wstrzymanie wykonania obowiązku nastąpiło później.
Odnosząc się do zarzutów skargi sąd stwierdza, że nie są one zasadne.
W pierwszej kolejności K. J. przedstawiła zarzut o charakterze proceduralnym stwierdzając, że Inspektor Wojewódzki naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ (wierzyciela) należycie stanu faktycznego, nie odniesienie się do załączonego i powoływanego materiału dowodowego, brak oceny materiału dowodowego oraz nie ustosunkowanie się do żadnego z podniesionych przez skarżącą zarzutów.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że przywołany przez skarżącą art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowi o postanowieniu w przedmiocie rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z tym przepisem "organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego". Zarzut naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a. K. J. powiązała z przepisami postępowania administracyjnego mając zapewne na względzie (choć nie wyrażono tego w skardze), że w myśl art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym w nieuregulowanym zakresie mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wymienione w zarzucie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. stanowią, że "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli" (art. 7 K.p.a.), a nadto "organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej" (art. 8 K.p.a. według brzmienia z daty zaskarżonego postanowienia). Wreszcie art. 77 § 1 K.p.a. stanowi, że organ "jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy".
Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi wymienione wyżej przepisy u.p.e.a. i K.p.a. nie zostały naruszone. Organy obu instancji, a już zwłaszcza Inspektor Wojewódzki, odniosły się do zgłoszonych przez K. J. zarzutów. W postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2016 r. organ zajął stanowisko kolejno co do wszystkich punktów art. 33 ust. 1 u.p.e.a., dokładnie je motywując. W ocenie Sądu w postępowaniu, w ramach którego rozpoznano zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, standardy postępowania określone w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. (w zw. z art. 18 u.p.e.a.) zostały dochowane.
W dalszej części skargi skarżąca przedstawiła zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 3, 5, 6, 8 i 9 u.p.e.a. W myśl tych przepisów podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1); określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia będącego jego postawą (pkt 3), niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8) i prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9).
Odnosząc się do wskazywanego przez K. J. naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podkreślić należy, że na datę wystawienia tytułu wykonawczego, a także na datę obu postanowień dotyczących zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] nakazująca rozbiórkę stropu pozostawała w obrocie prawnym i nie została wykonana. Zarzut ten jest więc bezzasadny.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W ocenie Sądu obowiązek określny w tytule wykonawczym [...] znajdującym się na k. 67 akt administracyjnych organ pierwszej instancji (rubryka A.5) odpowiada decyzji z dnia 13 stycznia 2015 r., nr [...].
Zdaniem Sądu w sprawie nie można mówić w żadnym razie, iż zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Niewykonalność ta musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób, zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku.
Uzupełniając powyższe Sąd wskazuje, że argumentacja K. J. dotycząca niewykonalności obowiązku w dużej mierze opiera się na ekspertyzach technicznych tożsamych z tymi, które prezentowane były przez T. J. w trakcie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego (sprawa II SA/Po 574/15) bezpośrednio przeciwko decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] (jak i decyzji utrzymującej ją w mocy). O ile jednak w postępowaniu (przed organami i przed sądem) dotyczącym samej decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki argumenty dotyczące aspektów technicznych obiektu mogą mieć znaczenie, to tych samych albo zbliżonych zarzutów nie można przedstawiać w celu kwestionowania postępowania egzekucyjnego. Na etapie egzekucji nie bada się już bowiem merytorycznej zasadności nałożonego obowiązku.
Jako zupełnie nietrafny należy ocenić zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Jak trafnie stwierdził Inspektor Wojewódzki do obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z Prawa budowlanego, które mają charakter obowiązków publicznoprawnych, należy obowiązek rozbiórki na mocy art. 50a ust. 2 P.b. Obowiązek taki podlega egzekucji administracyjnej.
Na marginesie Sąd wyjaśnia, że na podstawie decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] zobowiązanym do wykonania obowiązku był T. J.. Na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 9 października 2015 r. nr [...] (jak wynika z wypisy księgi wieczystej nieruchomości – k. 55 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) zbył on własność na rzecz K. J. i K. J.. Zważywszy na nabycie nieruchomości wspólnie przez K. J. i K. J. są oni jako następcy prawni poprzedniego zobowiązanego T. J. wspólnie zobowiązani do wykonania obowiązku określonego w decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...]. W rezultacie organ egzekucyjny był uprawniony do wystawienia tytułów wykonawczych do nich obojga i prowadzenia równolegle dwóch postępowań egzekucyjnych wobec każdego z zobowiązanych.
Sąd nie zgadza się ze skarżącą, że zastosowano w sprawie zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Z rubryki C.10 tytułu [...] wynika, że przewidziano nałożenie na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zdaniem Sądu przewidując w tytule wykonawczym nałożenie grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie uchybił w art. 7 § 2 u.p.e.a. Z istoty zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika obowiązek zastosowania takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji obowiązku. Co do zasady grzywna w celu przymuszenia stanowi środek o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r., II OSK 3318/14, Lex nr 2169126). Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce wyjątkowo, np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W ocenie Sądu skoro obowiązek objęty postępowaniem egzekucyjnym sprowadza się do zaawansowanych robót budowalnych polegających rozbiórce stropu, niecelowe było w rozumieniu art. 119 § 2 u.p.e.a. zastosowanie wykonania zastępczego. Doprowadzenie do wyegzekwowania obowiązku poprzez wykonanie zastępcze oznaczałoby konieczność poniesienia przez zobowiązaną kosztów działań wyspecjalizowanego przedsiębiorcy, na którego wybór nie miałaby ona wpływu, gdyż dokonałby go organ egzekucyjny (art. 130 u.p.e.a.). Ponadto uiszczenie grzywny w celu przymuszenia nie jest nieodzowne, albowiem zobowiązana może doprowadzić do wykonania obowiązku, co powoduje jej umorzenie (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Wykonanie zastępcze może wiązać się z koniecznością wpłacenia zaliczek na jego kosz (art. 129 u.p.e.a.), a organ egzekucyjny zobowiązany jest uwzględnić wniosek o zaniechanie dalszego prowadzenia wykonania zastępczego tylko wówczas, gdy uzna to oświadczenie za niebudzące wątpliwości (art. 132 § 2 u.p.e.a.). Może też uzależnić wyrażenie zgody na wniosek zobowiązanego od złożenia przez niego zabezpieczenia wykonania egzekwowanego obowiązku w formie, jaką uzna za wskazaną (art. 132 § 2 u.p.e.a.). Mając to wszystko na uwadze nie sposób twierdzić – jak przyjmuje K. J. – że zastosowano wobec niej zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
Jako całkowicie niezasadny należy ocenić zarzut egzekucyjny dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9). Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Inspektor Powiatowy jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego podniesione przez K. J. i skierowane przeciwko wykonaniu decyzji Inspektora Powiatowego z dnia 13 stycznia 2015 r., nr [...] nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z tego względu postanowienie Inspektora Powiatowego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] i utrzymujące je w mocy postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] uznać należało za zgodne z prawem.
Końcowo i niezależnie od merytorycznych rozważań Sąd zwraca uwagę, że wobec okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, to jest wstrzymania przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji rozbiórkowej (postanowienie z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt II OZ 920/16), a później uchylenia decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] zajść może potrzeba rozważania przez organ zaistnienia przesłanek z art. 56 § 1 pkt 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zagadnienia te pozostają jednak poza zakresem niniejszej sprawy i nie podważają legalności postanowień dotyczących zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Powiatowego zostały wydane zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę K. J. oddalono.
Uzupełniająco wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 P.p.s.a. w zw. z. art. 119 pkt 3 i P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło