II SA/Po 701/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia warunków zabudowy postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. /-/ T. Świstak Postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1270 z zm. - dalej P.p.s.a) odrzucił skargę Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.u z dnia [...] r. w przedmiocie warunków zabudowy. Postanowienie wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skutecznie na adres skarżącego w dniu 17 lutego 2010 r. Postanowienie powyższe nie zostało przez Z. D. zaskarżone. W dniu 24 lutego 2010 r. skarżący złożył osobiście w siedzibie organu skierowany do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego orzeczenia w ocenie skarżącego przesłanką decydującą o zasadności złożonego przezeń wniosku jest fakt, iż teściowa, której doręczono decyzję nie poinformowała go kiedy przesyłkę odebrała. Lakoniczność podniesionych okoliczności mających uprawdopodobnić brak winy skarżącego nie przekonuje, iż faktycznie złożenie skargi w terminie było niemożliwe. Wnioskodawca wskazał, iż dorosły domownik przekazał mu zaskarżoną decyzję po kilku dniach od doręczenia, kiedy termin do złożenia skargi wciąż był otwarty. W takiej sytuacji, skarżący należycie dbający o swoje sprawy winien był ustalić, kiedy dokładnie dokonano doręczenia. Tymczasem, jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu skarżący założył, iż data obioru decyzji przez teściową oraz data przekazania tej przesyłki jemu są tożsame. Błędne przekonanie w tym względzie nie usprawiedliwia jednak uchybienia terminu. Nieuwagi, czy zaniedbania nie można bowiem zakwalifikować jako braku winy. Na postanowienie z dnia 24 marca 2010 r. Z. D. wniósł zażalenie podnosząc, że Sąd w ogóle nie odniósł się do podniesionej we wniosku o przywrócenie terminu wskazanej przez niego okoliczności niedoręczenia odpisu decyzji jego pełnomocnikowi. Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt II OZ 461/10), Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich argumentów zawartych we wniosku o przywrócenie terminu mających świadczyć o braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W ogóle nie zajął się podniesioną przez skarżącego okolicznością braku doręczenia zaskarżonej decyzji jego pełnomocnikowi pomimo, że jak twierdzi skarżący, wnosił o to w trakcie rozprawy administracyjnej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Z akt administracyjnych wynika, że Z. D. był przez organem II instancji reprezentowany przez pełnomocnika, który następnie wziął udział w rozprawie administracyjnej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Brak odniesienia się do wszystkich argumentów podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że Sąd nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy. Ponownie rozpatrując wniosek Z. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o uzupełnienie akt administracyjnych przez nadesłanie akt postępowania drugoinstancyjnego w sprawie o sygn. [...] z odwołania Z. D. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnictwem z dnia 2 lutego 2009 r. Z.D. upoważnił radcę prawnego T. M. do reprezentowania go przed organami administracyjnymi oraz sądami administracyjnymi w wszelkich postępowaniach związanych z ustaleniem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości położonej w K. w rejonie ul. [...] na terenie działki geodezyjnej [...], obręb [...]. Dokument pełnomocnictwa został złożony w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w dniu 5 lutego 2009 r. Zgodnie z treścią art. 40 § 2 K.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym to pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z analizy akt administracyjnych wynika, iż pomimo ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego T. M., cała korespondencja prowadzona w sprawie przez ograny administracji była kierowana bezpośrednio do skarżącego, w tym wszystkie wydane po dniu 5 lutego 2009 r decyzje. Sąd zauważył jednak dwie istotne okoliczności. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż obecny na rozprawie przeprowadzonej przez Samorządowym Kolegium Odwoławczego w K. w dniu 2 marca 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o doręczenie decyzji swojemu mandantowi. Kolegium uwzględniło wniosek pełnomocnika i swoją decyzję z [...] r. nr [...] prawidłowo doręczyło na adres Z. D. Trzeba jednak podkreślić, iż zawarty w złożonym na rozprawie wniosku zwrot "doręczenie" powoduje, iż zgodnie z regułami języka polskiego wniosek ten należy traktować jako prośbę o jednorazowe odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 40 § 2 K.p.a tj. o doręczenie na adres skarżącego tylko decyzji wydanej w efekcie rozpoznania odwołania Z. D. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r Nr [...]. Jedynie użycie zwrotu "doręczanie" mogłoby upoważniać do konstatacji, iż pełnomocnik wnosi o przesyłanie wszystkich wydanych w sprawie decyzji swojemu mandantowi. Nadto jak wynika z akt sprawy organ I instancji wydając i doręczając decyzję z dnia [...] r. nr [...] nie posiadał informacji o ustanowieniu przez Z. D. Pełnomocnictwo to zostało bowiem złożone i pozostało w aktach organu odwoławczego i o jego udzieleniu organ odwoławczy nie poinformował organu I instancji. Należy wiec uznać, iż choć decyzja Prezydent Miasta K również została doręczona na adres skarżącego nieprawidłowo, to jednak uchybienie to nie było zawinione przez organ I instancji. Swoją kolejną decyzję z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ponownie doręczyło na adres Z D. Analiza protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ II instancji w dniu 17 czerwca 2009 r. nie potwierdziła twierdzeń skarżącego, iż złożył do protokołu wniosek o doręczenie decyzji swojemu pełnomocnikowi. Pomimo to, należy stwierdzić, iż zaistniało naruszenie przez organ odwoławczy dyspozycji art. 40 § 2 K.p.a polegające na przesłaniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] na adres Z. D. zamiast doręczenia jej jego pełnomocnikowi, mimo że Kolegium posiadało wiedzę o ustanowieniu radcy prawnego T. M. pełnomocnikiem skarżącego w dniu 2 lutego 2009 r., pełnomocnictwo to nie zostało wypowiedziane, a nadto pełnomocnik był obecny na rozprawie administracyjnej w dniu 17 czerwca 2009r. Skonstatować w tym miejscu należy, iż zgodnie z utrwalonym zarówno w orzecznictwie jak i nauce prawa poglądem w sytuacji, gdy skargę do sądu administracyjnego na decyzję czy postanowienie wnosi strona, która w postępowaniu administracyjnym działała przez pełnomocnika, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi od decyzji kończącej to postępowanie o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia doręczenia tej decyzji nie stronie, lecz jej pełnomocnikowi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. III RN 191/01, publikowane w Lex nr 81856, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. III RN 95/98 2002 r., publikowane w Lex nr 37715, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. II FSK 1261/10, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Wa 1855/07, oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, a także Janusz Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. 8, Warszawa 2006, str. 296,). Oznacza to, że doręczenie decyzji stronie w sytuacji, gdy ustanowiła ona pełnomocnika jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych, mając charakter co najwyżej informacyjny, lecz nie jest zdarzeniem, od którego rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga wniesiona przez stronę od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego jest przedwczesna i jako tak podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.. Trzeba jednak zauważyć, iż w niniejszej sprawie Sąd rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest związany na podstawie art. 164 P.p.s.a. z prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 11 lutego 2010 r. o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia, które to orzeczenie przesądza o konieczności uznania doręczenia decyzji organu II instancji z dnia [...] r. Z. D. za prawnie skuteczne i co za tym idzie rozpoczynające bieg terminu do wniesienia skargi na powyższa decyzję. W związku z powyższym Sąd uznał, iż skarżący nie może ponosić skutków błędnego doręczenia mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 czerwca 2009 r. skoro zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem złożył skargę do sądu administracyjnego i jednoczesnego odstąpienia od doręczenia w/w decyzji jego pełnomocnikowi występującemu w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. II FSK 1261/10). Należy bowiem zgodzić się z skarżącym, iż w przypadku prawidłowego doręczenia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. profesjonalnemu pełnomocnikowi okoliczność uchybienia terminowi do wniesienia skargi prawdopodobnie by nie zaistniała. Zdaniem Sądu ta okoliczność w sposób wystarczający uprawdopodabnia brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania i tym samym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak