II SA/Po 74/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-05-14
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia na kuratora spadku za niewykonanie decyzji nakazującej wyłączenie budynku z użytkowania, jeśli kurator wykazał podjęcie starań w celu wykonania decyzji, ale napotkał przeszkody związane z brakiem lokali zastępczych i odmową ich zapewnienia przez gminę?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia ma charakter nacisku, a nie kary, i może być nałożona jedynie w przypadku obiektywnego stwierdzenia zaniechania ze strony zobowiązanego. Organy egzekucyjne nie przeprowadziły wszechstronnej oceny działań podjętych przez kuratora spadku, który wykazał starania w celu wykonania decyzji, w tym znalezienie potencjalnego nabywcy nieruchomości i próby zapewnienia lokali zastępczych, co uzasadnia uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kuratora spadku po M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona za niewykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku w złym stanie technicznym. Kurator spadku argumentował, że podjął szereg działań zmierzających do wykonania decyzji, ale napotkał przeszkody, takie jak odmowa zapewnienia lokali zastępczych przez gminę oraz opór mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2010 r. sprawy ze skargi Kuratora spadku po M. J. – M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia (...) nr (...), II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r. nr (...), na podstawie art. 68 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), działając w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym (...) położonej w K. przy ul. (...), nakazał zarządcy przedmiotowego budynku – M. Z., kuratorowi spadku po M. J, zmarłej w dniu (...) grudnia 1921 r. w K.: 1) wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewidencyjny (...) położonej przy ul. (...) w K.; 2) umieścić na wyżej wymienionym budynku zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania; 3) doraźnie zabezpieczyć wyżej wymieniony budynek przed zawaleniem oraz wygrodzić strefę niebezpieczną.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że na podstawie dokonanych w dniu (...) czerwca 2008 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości stwierdzono, iż budynek zlokalizowany na działce położonej w K. przy (...) znajduje się w złym stanie technicznym: w szczególności posiada nieszczelne pokrycie dachowe; zbutwiałą konstrukcje więźby; zbutwiałe, zniszczone i niestabilne schody drewniane na poddasze; zagrzybione i zawilgocone tynki wewnętrzne w pomieszczeniach na parterze; silnie zbutwiałe belki stropowe oraz inne elementy stopu drewnianego; ubytki cegieł w ścianach wewnętrznych w tym w nadprożach drzwiowych oraz zniszczone posadzki. Podkreślono, że z uwagi na powyższy zły stan elementów konstrukcyjnych może wystąpić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz konieczne jest przeprowadzenie remontu ze szczególnym uwzględnienie elementów konstrukcyjnych budynku. W dalszej kolejności wskazano, że stan prawny budynku jest nieuregulowany – działka o numerze ewidencyjnym (...) wraz z częścią budynku bliźniaczego pod nr (...) jest użytkowana przez K. P. i M. H., natomiast działka o numerze ewidencyjnym (...) i druga cześć budynku bliźniaczego na niej, posadowionego pod nr (...), stanowi własność Gminy. Obydwie działki nie są w sposób wyraźny oddzielone – brak jest wyraźnego podziału wewnątrz budynku, co stanowi, iż budynek na nich zlokalizowany jest techniczną całością. Wobec przedłożenia, w dniu (...) lipca 2007 r., przez Gminę ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku położonego przy ul. (...), wskazującej na jego zły stan techniczny i możliwe zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, organ orzekł, że również przedmiotowy budynek nr (...) w obecnym stanie technicznym nie nadaje się do użytkowania oraz zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, co uzasadniało wydanie decyzji o wyłączeniu go z użytkowania.
Pismem z dnia (...) kwietnia 2009 r. M. Z. poinformował Powiatowego Inspektora Budowlanego dla powiatu p., iż spadkobiercami po M. J. są: K. P., B. F., P. P., A. P. oraz A. J.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. pismem z dnia (...) czerwca 2009 r., na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm.) wezwał zobowiązanego M. Z., kuratora spadku po M. J., do zrealizowania obowiązków wynikających z decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. Jednocześnie organ wskazał, że niewykonanie powyższych obowiązków spowoduje wszczęcie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, postępowania egzekucyjnego.
M. Z. pismem z dnia (...) lipca 2009 r., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p., wskazał, że niezwłocznie po wyznaczeniu go kuratorem spadku po M. J. podjął starania w celu ustalenia spadkobierców, o czym poinformował organ w piśmie z dnia (...) kwietnia 2009 r. Po otrzymaniu w dniu (...) kwietnia 2009 r. decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. zobowiązany poinformował spadkobierców o jej treści, przesyłając im jej odpis wraz z odpisem zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którym została wydana, oraz wezwał ich do natychmiastowego zastosowania się do jej treści, zakreślając jednocześnie, że decyzja powinna zostać wykonana do dnia (...) maja 2009 r. Po otrzymaniu powyższego pisma ze zobowiązanym skontaktował się A. J., jeden ze spadkobierców M. J., który oświadczył, iż decyzja zostanie wykonana i porozumie się w tej kwestii z pozostałymi spadkobiercami. Pomimo powyższej obietnicy decyzja nie została wykonana, wobec czego zobowiązany udał się do przedmiotowej nieruchomości, gdzie jedna z lokatorek – J. P., córka spadkobierczyni K. P. oświadczyła, że zarówno ona, jak i jej matka oraz osoby wraz z nimi zamieszkujące nie opuszczą budynku z uwagi na brak innego miejsca zamieszkania oraz środków finansowych na wynajęcie. O sytuacji powyższej poinformowany został telefonicznie Burmistrz Miasta i Gminy, który oświadczył, że gmina nie jest w stanie zapewnić lokalu zastępczego oraz tymczasowego, jak również nie zamierza przydzielać takiego lokalu osobom zamieszkujących w domu stanowiącym własność prywatną. Kurator wskazał, iż w wyniku starań poczynionych przez zobowiązanego udało się znaleźć osobę zainteresowaną nabyciem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek, która zapewni lokale dla osób, które w budynku zamieszkują. O powyższym zobowiązany kurator poinformował pisemnie spadkobierców M. J., jak również ponowił wobec nich wezwanie do zrealizowania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2009 r. Do pisma załączono rozesłane do spadkobierców M. J. zawiadomienie o wszczęciu wraz z wezwaniem do wykonania decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. oraz ponowne wezwanie do niezwłocznego opróżnienia, opuszczenia i wydania lokalu mieszkalnego z dnia (...) lipca 2009 r. wraz z dowodami doręczenia tych wezwań.
Dnia (...) sierpnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wystawił tytuł wykonawczy nr (...), którym zobowiązał M. Z. do zrealizowania obowiązków wynikających z decyzji organu z dnia (...) kwietnia 2009 r.
Równocześnie postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2009 r. Nr (...), wydanym na podstawie art. 121 § 2 w związku z art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. nałożył na M. Z. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości (...) zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zobowiązany pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z decyzji organu z dnia (...) kwietnia 2009 r., nie podjął żadnych czynności mających na celu jego zrealizowanie. Wysokość grzywny została ustalona w oparciu o średnią cenę wykonania usługi przez firmę zewnętrzną, pomniejszoną stosownie tak, aby grzywna nie wywołała przy tym dolegliwości zastrzeżonej dla kary.
M. Z., pismem z dnia (...) sierpnia 2009 r., wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wnosząc jednocześnie o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zażalenia w pierwszej kolejności wskazano, że decyzja z dnia (...) kwietnia 2009 r. nie nadaje się do wykonania ponieważ dotyczy nieistniejącego budynku – decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2009 r. dotyczyła budynku zlokalizowanego w K. przy ul. (...), tymczasem w K. nie ma takiej ulicy. Ponadto podkreślono, że dla wykonania przedmiotowej decyzji niezbędne jest współdziałanie Burmistrza Miasta i Gminy K., w celu zapewnienia, osobom zamieszkującym sporny budynek, lokalu socjalnego. Burmistrz jednakże konsekwentnie odmawia przyznania wnioskowanego lokalu. W dalszej części zażalenia wskazano, że przedmiotowy budynek jest obecnie zamieszkany przez dwie rodziny, z czego jedna zamieszkuje w tej jego części, która wchodzi w skład spadku po M. J. Ta część budynku jest przy tym zajęta przez jedną ze spadkobierczyń M. J. – K. P., jej córkę J. P. małoletniego M. P. oraz M. H. syna drugiej spadkobierczyni B. F. - siostry K. P. Osoby te jednakże odmówiły dobrowolnego opuszczenia budynku. W dalszej części zażalenia M. Z. wskazał na wszystkie podjęte dotychczas czynności zmierzające do zrealizowania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r., co w jego ocenie nie uzasadnia nałożenia grzywny.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia (...) sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazano, że samo wystąpienie zobowiązanego do Burmistrza Miasta o lokal zastępczy jak również wystąpienie do jednego z potencjalnych spadkobierców po M. J. o wykonanie czynności nakazanych w decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. nie może oznaczać, że zaistniała sytuacja, która spowodowała czasową niewykonalność nałożonego obowiązku.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. Z. wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) sierpnia 2009 r. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 1, art. 27 oraz art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak również naruszenie art. 6 oraz art. 7 kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że osoby obecnie zamieszkujące w budynku objętym obowiązkiem wynikającym z decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. odmawiają dobrowolnego opuszczenia budynku. Podkreślono, że skarżący działając jako kurator spadku po M. J. dopełnił spoczywającego na nim obowiązku wyjaśnienia, kto jest spadkobiercą, o czym poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w piśmie z kwietnia 2009 r. Tym samym organ winien był wszcząć postępowanie z udziałem aktualnych właścicieli nieruchomości, nie zaś obowiązanym. W dalszej kolejności przytoczono działania, której podjął skarżący, mające na celu doprowadzenie do wykonania decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. oraz wskazano, że wyprowadzenie lokatorów będzie niemożliwe bez współdziałania gminy. Podniesiono również zarzut wadliwego oznaczenia budynku, do którego odnosił się obowiązek nałożony na skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia (...) grudnia 2009 r. w przedmiocie nałożenia na kuratora spadku po M. J. – M. Z., grzywny w celu przymuszenia z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji tego organu z dnia (...) kwietnia 2009 r.
Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, środek powyższy nie ma charakteru kary, lecz stanowi formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 495/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 258/08). Stwierdzenie, że nałożenie na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia nie ma służyć wymierzeniu mu dolegliwości, lecz zdopingować do podjęcia wszelkich działań zmierzających do wykonania spoczywającego na nim obowiązku i przesądza o ograniczeniu możliwości jej nałożenia jedynie do tych przypadków, gdy brak realizacji postanowień wynikających z rozstrzygnięć organów administracji wprost wynika z zaniechania podjęcia przez zobowiązanego nałożonych obowiązków. Innym słowy, jedynie obiektywne stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że niezrealizowanie obowiązku wynikającego z podlegającej wykonaniu decyzji jest następstwem zaniechania po stronie zobowiązanego, uzasadnia wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w oparciu o przepis art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia także wymaga, że środek powyższy nie może być nakładany przez organy administracji w sposób automatyczny, lecz konieczność jego użycia wynikać musi z wszechstronnej oceny zachowania zobowiązanego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że organy egzekucyjne prowadzące przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie przeprowadziły obiektywnej oceny działań podjętych przez zobowiązanego w celu zrealizowania obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r., a więc dopuściły się naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 zasad postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zarówno w treści postanowienia organu I instancji, jak i postanowienia organu odwoławczego, nie odniesiono się merytorycznie do przedstawionych przez skarżącego, w toku postępowania, dokumentów świadczących o podejmowanych przez niego działaniach, mających służyć zrealizowaniu nałożonego obowiązku. W szczególności organy nie ustosunkowały się do pisma M. Z. z dnia (...) lipca 2009 r., a skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p., w którym wskazano, że niezwłocznie po wyznaczeniu skarżącego kuratorem spadku po M. J., podjął on starania zmierzające do ustalenia jej spadkobierców, o czym poinformował organ w piśmie z dnia (...) kwietnia 2009 r. Nie odniesiono się również do twierdzeń zobowiązanego dotyczących poinformowania spadkobierców o treści nałożonego obowiązku oraz dwukrotnego (w dniach (...) kwietnia 2009 r. oraz (...) lipca 2009 r.) wezwania osób zamieszkujących przedmiotowy budynek do natychmiastowego zastosowania się do treści decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. Podkreślenia wymaga, że skarżący w ramach sprawowanego zarządu nad spadkiem znalazł zainteresowanego nabyciem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek oraz podjął działania mające na celu zapewnienie lokali dla osób, które w budynku zamieszkują. Okoliczności powyższe nie były jednakże przedmiotem analizy organów administracji publicznej przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Wydając postanowienie o nałożeniu grzywny organy administracji nie odniosły się do podnoszonych zarzutów, dotyczących obiektywnej niemożności zapewnienia osobom zamieszkującym przedmiotowy budynek lokali zastępczych, z uwagi na brak współdziałania ze strony Burmistrza Miasta i Gminy K. Wyłącznie organ II instancji w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia odniósł się do przedłożonego przez skarżącego w dniu (...) września 2009 r. pisma Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia (...) lipca 2009 r., w którym poinformowano skarżącego, że na chwilę obecną niemożliwe jest zapewnienie lokalu zastępczego z zasobów gminnych, podkreślono przy tym, że okoliczność powyższa nie stanowi o czasowej niewykonalności obowiązku wynikającego z decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. W ocenie Sądu, o ile za prawidłowe uznać należy stanowisko organu, że brak współdziałania gminy nie stanowi obiektywnej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie niewykonalności obowiązku podległego egzekucji, o tyle za wadliwe uznać należy brak odniesienia się do powyższej okoliczności w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie zasadności nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Uwzględniając stanowisko osób zamieszkujących obiekt, którzy uzależniają opuszczenie budynku od pozyskania dla nich innego mieszkania, ocenić należało, czy zasadnym jest skorzystanie na tym etapie ze środka przymuszenia, jakim jest grzywna w celu przymuszenia, skoro w przypadku spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego środek ten może zostać nałożony tylko jeden raz (art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W ocenie Sądu starania podjęte przed zobowiązanego, a wykazane organom obu instancji, nie uzasadniały na tym etapie sprawy skorzystania z możliwości jakie daje przepis art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stąd w tym zakresie Sąd skargę uwzględnił.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podkreślić należy, że przewidziana przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego instytucja kuratora (zarządcy) spadku ma na celu zapewnienie ochrony całokształtu praw majątkowych (mienia) przysługujących zmarłemu. Z tej też przyczyny uprawnienia zarządcy spadku są ograniczone jedynie do roli piastuna majątku spadkowego aż do momentu jego objęcia przez prawowitych spadkobierców. W konsekwencji kurator spadku nie może być traktowany jako równoprawny podmiot praw i obowiązków przysługujących legalnym właścicielom nieruchomości, bowiem wykonuje on uprawnienie właścicielskie jedynie w zastępstwie spadkobierców. Tym samym ocena działań dokonywanych przez kuratora spadku, musi zostać poddana ocenie z punktu prawnych możliwości, jakimi dysponuje on w celu realizacji nałożonego obowiązku. Oznacza to, że rozstrzygając przedmiotową sprawę organy zobowiązane są do rozważenie, czy skarżący posłużył się wszystkimi prawnymi instrumentami, przysługującymi mu jako kuratorowi spadku, do zrealizowania obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r.
Jednocześnie za nietrafne uznać należy stanowisko skarżącego, wskazujące, że obowiązek zrealizowania decyzji z dnia (...) kwietnia 2009 r. nie powinien obciążać jego, lecz podanych przez niego spadkobierców po M. J. Sąd wskazuje, że zgodnie z regulacją zawartą w Kodeksie Cywilnym, spadkobiercy istotnie nabywają spadek w momencie jego otwarciem. Jednakże dla przejścia praw i obowiązków obciążających masę spadkową, konieczne jest uprawomocnienie się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Tym samym wejście ewentualnych spadkobierców do postępowania mającego za przedmiot wyłączenie przedmiotowego budynku z użytkowania będzie możliwe dopiero po formalnym stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd oraz zwolnieniu skarżącego z funkcji kuratora spadku.
Za nietrafny uznać należy również zarzut skarżącego wskazujący, że decyzja z dnia (...) kwietnia 2009 r., jak również nałożona grzywna, nie były wykonalne z uwagi na błędne określenie położenia przedmiotowej nieruchomości. Sąd wskazuje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że okoliczność powyższa stanowiła oczywistą pomyłkę pisarską i postanowieniami z dnia (...) września 2009 r. oraz (...) listopada 2009 r. sprostował odpowiednio postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz decyzję z dnia (...) kwietnia 2009 r., wskazując jednocześnie, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest na (...).
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że wbrew dyspozycji art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na etapie wydawania zaskarżonych postanowień organy administracji publicznej nie oceniły, czy istotnie skarżący dopuścił się zaniechania wykonania obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r. w stopniu, który uzasadniałby wydanie postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny. Tym samym organy egzekucyjne dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia (...) sierpnia 2009 r.
Ponownie rozpatrując sprawę organy powinny rozważyć zasadność nałożenia na M. Z. grzywny w celu przymuszenia, uwzględniając jednocześnie wytyczne zawarte w powyższym orzeczeniu. W szczególności organ powinien ocenić działania podjęte przez zobowiązanego po ustanowieniu go kuratorem spadku, uwzględniając upływ czasu niezbędny dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Rozważyć przy tym należy realne możliwości zrealizowania obowiązku nałożonego decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r., uwzględniając istniejące rozwiązania prawne oraz związane z tym koszty, także w aspekcie przedstawionego w toku sprawy stanowiska osób zamieszkujących przedmiotowy obiekt, które zarazem należą do kręgu spadkobierców ustawowych po M. J.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy.
/-/D. Rzyminiak – Owczarczak /-/E. Podrazik /-/W. Batorowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło