II SA/Po 762/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Komendanta Policji z dnia 6 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanawia odrzucić skargę. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Komendanta Policji z dnia 6 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż skarga na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie przysługuje. Organ po powołaniu się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że na rozstrzygnięcie wydane w oparciu art. 135 ust. 2 ustawy o Policji skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Komendanta Policji o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Wobec powyższego wskazać należy, iż kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Pogląd ten jest akceptowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1067/12, z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1608/16, orzeczenia.nsa.gov.pl; J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006 r., s. 47). Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145) w rozdziale 10, zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Zawarta jest w nim materialnoprawna regulacja odpowiedzialności policjantów, jak też regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Jest to regulacja pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Regulacja ta jedynie w zakresie przewidzianym w art. 135p ust. 1 cyt. ustawy (tj. dotyczącym porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego.) zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. W postanowieniu z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 664/18 Naczelny Sąd Administracyjny (Lex 2469044) wyjaśnił, że ustawa o Policji nie odsyła w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji ( Dz.U. nr 192 póz. 1873 ) znowelizowany został Rozdział 10 ustawy o Policji dotyczący postępowania dyscyplinarnego. Przewiduje on jedynie - uruchamiany na wniosek lub z urzędu -tryb wznowienia postępowania dyscyplinarnego w przypadku wad procesowych lub materialnych wskazanych w art. 135 ustawy o Policji. Ani rozdział 10, ani pozostałe przepisy ustawy o Policji nie przewidują innych środków prawnych do wzruszania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, ani też nie zawierają odesłania do Kpa. Również artykuł 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisów tego Kodeksu. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w powołanej ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów ( por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2006 roku l OSK 472/06, Lex nr 290653; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 roku l OSK 527/06, Lex nr 2906445). W tym miejscu warto również zauważyć, iż w odniesieniu do postępowań dyscyplinarnych dotyczących policjantów przepisem szczególnym, dopuszczającym kontrolę sądu administracyjnego, jest wyłącznie art. 138 ustawy o Policji, zgodnie z którym od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że tylko orzeczenie oraz postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, wnoszonej wyłącznie przez policjanta, a nie osobę żądająca wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Sąd ma przy tym na uwadze, iż wprawdzie przepis 135 ustawy o Policji określa, że na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz na orzeczenie o umorzeniu tego postępowania pokrzywdzony może wnieść odpowiednio zażalenie lub odwołanie, w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia, to jednakże w ocenie Sądu postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie kończy takiego postępowania dyscyplinarnego, a dodatkowo rozstrzygnięcia wydawane w tego rodzaju sprawach nie mają charakteru administracyjnego. Z tych też względów przyjąć należy, iż na postanowienie wydane w oparciu art. 135 ust. 2 ustawy o Policji, na co słusznie zwrócił organ w odpowiedzi na skargę, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna (zob. postanowienia NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1067/12, z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 664/18, z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 648/24 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargę odrzucił.