II SA/Po 81/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-15
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy drewniany obiekt budowlany o wymiarach 8,39 x 2,95 m, dobudowany do budynku gospodarczego, nieposiadający fundamentów, ale wkopany w grunt, stanowi budowlę, której budowa wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku braku takiego pozwolenia, czy zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że drewniany obiekt budowlany pełniący funkcję garażu, mimo braku fundamentów i trwałego połączenia z gruntem, stanowi budowlę, której budowa wymagała pozwolenia na budowę. Nawet jeśli uznać obiekt za tymczasowy, jego posadowienie na okres dłuższy niż 120 dni również wymagało pozwolenia. Wobec braku wymaganego pozwolenia na budowę i niewywiązania się inwestorów z obowiązku legalizacji, decyzja o nakazie rozbiórki była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący A. i J. M. zostali zobowiązani do rozbiórki drewnianego garażu dobudowanego do budynku gospodarczego, wybudowanego w 1998 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt ten, mimo braku fundamentów, stanowi budowlę, której budowa wymagała pozwolenia. Po nieskutecznej próbie legalizacji, wydano nakaz rozbiórki. Skarżący kwestionowali konieczność uzyskania pozwolenia na budowę oraz zarzucali nierzetelność postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę
Decyzją z dnia (...) października 2015 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a.") oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nakazał inwestorom – J. M. oraz A. M. rozbiórkę drewnianego obiektu budowlanego, pełniącego funkcję garażu o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95 m (powierzchnia zabudowy - 24,75 m2) dobudowanego do ściany frontowej budynku gospodarczego na terenie działki położonej w (...), oznaczonej nr ewid. (...), bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w dniu (...) sierpnia 2010 r. inspektorzy organu nadzoru budowlanego przeprowadzili oględziny na działce położonej w miejscowości (...), oznaczonej nr ewid. (...). W ich trakcie ustalono, iż na jej terenie znajduje się m.in. dobudowany do ściany frontowej budynku gospodarczego garaż o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95 m, z dachem jednospadowym, którego wysokość przy okapie dachu wynosi 1,76m. Dobudowany garaż został wykonany z materiałów drewnianych, stanowi samodzielny obiekt budowlany o konstrukcji słupowo – krokwiowej. Słupy drewniane pionowe, osadzone w podłożu gruntowym, podtrzymują drewniane krawędziaki stanowiące konstrukcję nośną dachu, która pokryta jest falistymi płytami azbestowo – cementowymi. Ściana tylna to ściana murowana budynku gospodarczego, do której garaż przylega, natomiast ściany boczne i ściana frontowa w której wbudowana jest brama wjazdowa dwuskrzydłowa o szerokości 2,57 m i wysokości 1,70 m są wykonane z płyt pilśniowych. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną, oświetleniową, a podczas oględzin w jego wnętrzu znajdował się samochód osobowy oraz skuter, co zostało udokumentowane wykonanymi zdjęciami.
Obecni podczas oględzin A. i J. M. oświadczyli, iż garaż został wykonany w 1998 r., a na jego realizację nie posiadają pozwolenia na budowę, jak również nie zgłaszali tego zamiaru w organie architektoniczno – budowlanym przed rozpoczęciem robót budowlanych. Jak zauważył organ, stosownie do treści art. 28 ust. 1, w związku z art. 29 – 31 ustawy Prawo budowlane, budowa przedmiotowego garażu wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Postanowieniem z dnia (...) września 2010r. nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia (...) grudnia 2010 r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego garażu do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ zobowiązani z nałożonego obowiązku nie wywiązali się, decyzją z dnia (...) kwietnia 2011 r. nr (...) nakazano inwestorom rozbiórkę garażu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustalił, na podstawie treści księgi wieczystej nr (...), że "A" jest zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej (...), w skład której wchodzi zabudowana nieruchomość oznaczonej nr ewid. (...). Spółdzielnia pismem z dnia (...) listopada 2011 r. poinformowała organ, iż A. i J. M. aktem notarialnym z dnia (...) maja 1998 r. nabyli lokal mieszkalny nr (...) o powierzchni 51,3 m2 z przynależnymi do lokalu: piwnicą o powierzchni 12 m2, pomieszczeniem gospodarczym nr 7 o powierzchni 21,10 m2 usytuowanych w murowanym budynku gospodarczym (powierzchnia łączna użytkowa całego budynku gospodarczego - 169 m2). Ponadto, tymże aktem notarialnym nabyli przynależny do lokalu udział wynoszący 633/4598 części we współwłasności, tj. w gruncie oraz we wszystkich częściach wspólnych budynku wielomieszkaniowego. Jednocześnie "A" poinformowała, że nie posiada żadnej dokumentacji związanej z dobudowanym przedmiotowym obiektem budowlanym – garażem.
Przesłuchany w charakterze świadka S. M., wyjaśnił, że inwestorem dobudowanego garażu do budynku gospodarczego był J. M., który pobudował sporny obiekt na przełomie roku 2000/2001. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji przyjął, iż dobudowany obiekt budowlany – garaż powstał po nabyciu aktem notarialnym z roku 1998 na własność lokalu mieszkalnego z przynależnościami, a na jego budowę inwestor nie posiada ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2012 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi J. M. rozbiórkę obiektu budowlanego – garażu o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95m, dobudowanego do budynku gospodarczego na działce położonej w miejscowości (...), jednakże Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) października 2012 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu (...) października 2014 r. została przeprowadzona ponowna kontrola na terenie działki położonej w (...), oznaczonej nr ewid. (...), podczas której obecni byli Z. M. – pełnomocnika A. i J. M. oraz przedstawiciel "A" pełniącej funkcję zarządcy przedmiotową nieruchomością. W wyniku podjętych czynności stwierdzono, iż będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt garażowy w dalszym ciągu istnieje na działce o nr ewid. (...). Stan faktyczny nie zmienił się i jest taki sam, jak podczas oględzin przeprowadzonych przez pracowników tutejszego organu nadzoru budowlanego w dniu 19 sierpnia 2010 r.
Następnie organ wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany pełniący funkcję garażu nie jest trwale połączony (utwierdzony, zamocowany) w gruncie, nie posiada fundamentów, a słupy drewniane stanowiące konstrukcję obiektu wkopane są bezpośrednio w grunt. Z treści sporządzonego protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu (...) października 2014 r. wynika, że Z. M. oświadczył, iż inwestorem spornego obiektu garażowego byli A. i J. M., którzy pobudowali go w 1998 r. i od tego czasu garaż jest użytkowany. Ustalono, że właścicielami spornego obiektu są również A. i J. M. którzy jednocześnie są właścicielami samodzielnego lokalu mieszkalnego nr (...) mieszczącego się w budynku wielorodzinnym na tej nieruchomości. Z pisma Starostwa Powiatowego z dnia (...) lutego 2015 r. wynika, iż w latach 1995 – 1998 A. i J. M. nie składali w organie architektoniczno – budowlanym wniosku o pozwolenie na budowę garażu ani nie dokonali jego zgłoszenia na działce, nr ewid. (...) położonej w (...).
Dokonując całkowitej oceny zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, organ wskazał, że inwestorzy – A. i J. M., w 1998 r. wybudowali przedmiotowy obiekt garażowy, dobudowując go do ściany frontowej budynku gospodarczego, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Jak podniósł organ, fakt braku trwałego połączenia rozpatrywanego obiektu z gruntem nie decyduje o tym czy wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też nie, gdyż w ustawie Prawo budowlane obiekty budowlane nie są klasyfikowane w zależności od tego w jakiej technice, czy technologii zostały wykonane. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkości zagłębienia w gruncie. Istotne jest czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie, czy przemieszczenie w inne miejsce. Jak zauważył organ, nawet gdyby przyjąć, iż w myśl art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane, sporny obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym, to zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 5a ustawy Prawo budowlanego (w jego brzmieniu z 1998 r.) wymagany był i jest obowiązek dokonania zgłoszenia, przy czym zgłoszenie powyższe dotyczy jedynie tymczasowych obiektów budowlanych. W oparciu o zgromadzony materiał należy zauważyć, iż obiekt istnieje na działce dłużej, aniżeli 120 dni, i nie został zgłoszony zamiar budowy do organu architektoniczno – budowlanego, a zatem przyjmując tymczasowy charakter, wymagałby również uzyskania pozwolenia na budowę. Bezspornym jest, że inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, co stanowi, że pobudowany obiekt garażowy jest samowolą budowlaną. Wobec nie wywiązania się inwestora z obowiązku określonego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (celem kontynuowania postępowania legalizacyjnego) obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M., wnosząc o ponowne i wnikliwe rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2015 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu (...) sierpnia 2010 r., zatem analizie podlegają dotychczas obowiązujące przepisy.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 powyższej ustawy, które określają jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, ze przedmiotowy obiekt drewniany o funkcji garażowej (o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95m) jest obiektem tymczasowym i powstał na okres dłuższy niż 120 dni – został zrealizowany po dniu 01 stycznia 1995 r. Zatem żaden z wyjątków określonych w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, w tej sprawie nie zachodzi i na budowę tego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W przypadku gdy budowa obiektu budowlanego wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę a inwestor takiej decyzji nie uzyskał zastosowanie mają przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W myśl art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jeżeli budowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, a zgodnie z art. 48 ust 3 ustawy Prawo budowlane, nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie, określonych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W przypadku gdy inwestor z nałożonego obowiązku nie wywiąże się, zgodnie z art. 48 ust. 4 powołanej powyżej ustawy, zastosowanie mają przepisy art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) września 2010 r. wstrzymał roboty budowlane przy dobudowanym do budynku gospodarczego garażu i nałożył na A. i J. M. obowiązek przedstawienia we wskazanym terminie określonych dokumentów w celu legalizacji samowoli. Zobowiązani nie wywiązali się z nałożonego obowiązku i do dnia niniejszego rozstrzygnięcia nie przedłożyli żądanych dokumentów. Inwestorzy mimo upływu kilu lat od ich nałożenia na niego obowiązku nie podjęli żadnych czynności do ich wykonania. Ograniczyli się jedynie do podkreślenia po raz kolejny (bez przedstawienia dowodów), iż sprawa była prowadzona nierzetelnie. Jednakże z uwagi na fakt, iż inwestor nie wywiązał się z nałożonego w postanowieniu z dnia (...) września 2010 r. obowiązku, organ był zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. i J. M., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzut, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone nierzetelnie. Zdaniem skarżących, określenie spornego obiektu budynkiem, dla którego niezbędne było uzyskanie zezwolenia na budowę jest niedorzeczne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 15 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżących – Z. M. wyjaśnił, że szopka jest bardzo ważna dla jego 80-letniego ojca, a na przylegającym terenie jest posadowionych takich 16 szopek, które nikomu nie przeszkadzają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianego obiektu budowlanego, pełniącego funkcję garażu o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95 m (powierzchnia zabudowy - 24,75 m2) dobudowanego do ściany frontowej budynku gospodarczego na terenie działki położonej w (...), oznaczonej nr ewid. (...).
Rozpoznając przedmiotową sprawę, wskazać należy w pierwszej kolejności, że okolicznością bezsporną, nie kwestionowaną również przez skarżących pozostaje, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał po 1 stycznia 1995 r. Organ I instancji jako datę powstania obiektu uznał rok 1998, po nabyciu przez skarżących od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa lokalu mieszkalnego wraz z przynależnym do lokalu pomieszczeniu gospodarczym oraz udziałem we współwłasności w gruncie oraz częściach wspólnych budynku wielomieszkaniowego (akt notarialny z (...).05.1998 r.). Powyższe ustalenie poczyniono na podstawie zebranej dokumentacji oraz oświadczenia pełnomocnika skarżących – syna Z. M. złożonego podczas ponownej kontroli nieruchomości, przeprowadzonej w dniu (...) października 2014 r. Okoliczność, że obiekt powstał po (...) stycznia 1995 r., co ma podstawowe znaczenie dla ustalenia przepisów Prawa budowlanego właściwych dla prowadzenia postępowania legalizacyjnego, wynika ponadto z oświadczeń skarżących oraz przesłuchanych przez organ świadków.
Z akt sprawy wynika, że skarżący wybudowali drewniany obiekt budowlany, pełniący funkcję garażu, o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95 m (powierzchnia zabudowy - 24,75 m2). Obiekt ten dobudowano do ściany frontowej budynku gospodarczego na terenie działki położonej w (...). Same roboty budowlane polegające na budowie powyższego obiektu budowlanego zostały wykonane bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, jak również bez wcześniejszego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w Śremie z dnia (...) lutego 2015 r.
Równocześnie, jak zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, z uwagi na treść 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, prowadzone postępowanie administracyjne, musiało być prowadzone w oparciu o treści przepisów obowiązujących do dnia 20 lutego 2015 r.
Dla kontroli prawidłowości rozstrzygnięć nadzoru budowlanego, podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie miała kwalifikacja przedmiotowego obiektu. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 powyższej ustawy, które określają jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. Zastosowanie sankcji, o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jest zatem związane z ustaleniem, czy wykonane roboty budowlane stanowiły roboty, których realizacja wymagała wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy obiekt budowlany, o wymiarach w rzucie 8,39 x 2,95 m (powierzchnia zabudowy - 24,75 m2) został dobudowany do ściany frontowej budynku gospodarczego na terenie działki położonej w (...), oznaczonej nr ewid. (...). Nie został on w sposób trwały połączony z gruntem, jednakże, jak zasadnie zauważył organ I instancji, fakt powyższy nie miał znaczenia w niniejszej sprawie.
Niewątpliwie brak fundamentów wyklucza możliwość zakwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynku, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd zauważa, że stosownie do treści art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, obiektem budowlanym jest również budowla, którym jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Podkreślić przy tym należy, że lista przykładów budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego nie stanowi katalogu zamkniętego i w rezultacie, do zakwalifikowania danego obiektu do kategorii budowli w rozumieniu prawa budowlanego decydujące znaczenie ma ocena, że obiekt nie może zostać przypisany do kategorii budynków albo obiektów małej architektury (por. art. 3 pkt 2 i 4 ustawy Prawo budowlane). Przykłady wymienione w komentowanym przepisie mają jedynie za zadanie ułatwić dokonanie prawidłowej oceny.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla możliwości zakwalifikowania danego obiektu budowlanego jako budowli, podstawowe znaczenie przyznaje się określeniu, czy obiekt powyższy jest trwale związany z gruntem. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dane urządzenie jest trwale związane z gruntem, nie decyduje więc metoda i sposób związania z gruntem, ale to, czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2989/12, Baza NSA, i orzeczenia tam przywołane, tj.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 września 2009 r.).
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że drewniany obiekt budowlany, pełniący funkcję garażu, spełnia powyższe warunki. Jego konstrukcję, rozmiar i sposób posadowienia przesądzają, że stanowi on budowlę, której wykonanie wymagało wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę.
Równocześnie, podzielić należy stanowisko organu I instancji, że nawet gdyby przyjąć, iż przedmiotowy obiekt budowlany, stanowi tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane, to jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przesądza, że jest on posadowiony na przedmiotowej działce na okres dłuższy niż 120 dni, co z kolei przesądza, że jego realizacja również wymagałaby uzyskania pozwolenia na budowę.
Skoro przedmiotowy obiekt budowlany stanowi budowlę, to zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane związane z jego wzniesieniem wymagały ostatecznej decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego o pozwoleniu na budowę. Równocześnie, skoro w niniejszej sprawie inwestorzy nie posiadali ostatecznego pozwolenia na budowę, konieczne było wszczęcie postępowania, o jakim mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, umożliwiającego zalegalizowanie samowoli budowlanej. W jego trakcie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie zobowiązał inwestorów, postanowieniem z dnia (...) września 2010 r., do przedłożenia dokumentów, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec niewywiązania się przez nich z nałożonego obowiązku, organy nadzoru budowlanego było zobowiązane do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.
Odnosząc się do zarzutu, iż na przylegającym terenie jest posadowionych 16 podobnych obiektów budowlanych, które nie są jednakże przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego, wskazać należy, że okoliczność powyższa nie ma wpływu na przedmiotowe, prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, postępowanie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło