II SA/Po 813/25
WyrokWSA w Poznaniu2026-04-15
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdy nie wykazał koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a wątpliwości dotyczą oceny materialnoprawnej wniosku o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. wyłącznie wtedy, gdy organ I instancji nie wyjaśnił w całości lub w znacznej części istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a wątpliwości nie da się usunąć w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego. W przypadku gdy spór dotyczy oceny materialnoprawnej, a materiał dowodowy jest zgromadzony, decyzja kasacyjna jest niedopuszczalna. Organ odwoławczy powinien wówczas rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, a nie uchylać decyzję i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji budowy magazynów energii o mocy do 40 MW. B. C. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i brak spełnienia przesłanek do wydania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na rzekome naruszenia proceduralne i materialnoprawne. B. C. wniosła sprzeciw od decyzji SKO, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2025 r. oraz zasądził od SKO na rzecz wnoszącej sprzeciw kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze sprzeciwu B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2025r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz wnoszącej sprzeciw kwotę 597zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów sądowych
II SA/Po 813/25
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia 4 listopada 2024r. Wójt Gminy [...] ustalił R. sp. z o.o warunki zabudowy dla inwestycji: budowa magazynów energii o łącznej mocy do 40 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, techniczną i komunikacyjną, na terenie części działki o nr ewid.[...], obręb [...], gmina [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła B. C. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i odmowy ustalenia warunków zabudowy, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuconej decyzji zarzuciła naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego – tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach w związku z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że inwestycja polegająca na budowie magazynów energii podlega zwolnieniu od wypełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, w sytuacji gdy polski system prawny dla inwestycji polegającej na budowie magazynów energii takiego zwolnienia nie przewiduje,
2/ przepisów prawa materialnego – tj. art. 61 ust. 1 w całości ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w sytuacji, gdy nie zostały zbadane (w związku z art. 80 k.p.a.) ani nie zostały spełnione materialne przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy,
3/ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez
- brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w zakresie rzeczywistych parametrów inwestycji, oddziaływania na grunty sąsiednie, braku powiązania z jakimkolwiek urządzeniem posadowionym zgodnie z prawem do wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych,
- brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący i w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny, w szczególności w zakresie oddziaływania na tereny sąsiednie, statusu i jakości drogi, braku możliwości zapewnienia adekwatnej obsługi energetycznej, uwzględniając funkcję i rozmiar inwestycji, a także w sferze braku energetycznego połączenia z jakimkolwiek źródłem do wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 23 czerwca 2025r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. C. (dalej: "strona") od w/w decyzji Wójta Gminy [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.") uchyliło decyzję I instancji w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu SKO podało, że organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem norm prawa procesowego i nie zastosował prawidłowo przepisów prawa materialnego. W ocenie Kolegium wbrew stanowisku organu I instancji farma fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, co znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Nie da się oddzielić urządzeń służących do magazynowania energii od urządzeń infrastruktury technicznej , służących produkcji energii odnawialnej (wiatraki, farmy fotowoltaiczne, czy też inne źródła energii). Nikt nie może twierdzić że magazyny energii nie muszą być podłączone ze źródłem wyprodukowanej energii, gdyż w przeciwnym przypadku nie byłoby możliwe działanie takiego magazynu. Zdaniem SKO organ I instancji zlekceważył obowiązek wykazania wiarygodnych podstaw jego przeciwnego stanowiska w sprawie.
Zdaniem SKO, w związku z powyższym postępowanie organu I instancji narusza art. 6 k.p.a., który stanowi, że organ działa na podstawie przepisów prawa, art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które wskazują, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
We wniesionym sprzeciwie B. C. wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów , w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. poprzez wydanie całościowej decyzji kasatoryjnej względem decyzji Wójta Gminy [...] w sytuacji, gdy w obecnym stanie wniosku i w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne wydanie pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a tym samym organ II instancji winien wydać decyzję reformatoryjną odmawiającą ustalenia warunków zabudowy,
2. przepisów prawa materialnego – tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach w zw. z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, że inwestycja polegająca na budowie magazynów energii podlega zwolnieniu od wypełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, w sytuacji, gdy polski system prawny dla inwestycji polegającej na budowie magazynów energii takiego zwolnienia nie przewiduje,
3. przepisów prawa materialnego – tj. art. 61 ust. 1 w całości ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w sytuacji, gdy nie zostały zbadane (w związku z art. 80 k.p.a.) ani nie zostały spełnione materialne przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2026r. sygn. II SA/Po 813/25 sąd odrzucił wniosek składającej sprzeciw o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, uznając, że sprzeciw został wniesiony w terminie.
Organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i podał, że nie dostrzega podstaw do zastosowania art. 64 c § 5 p.p.s.s i wniósł o oddalenie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., od której - zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "P.p.s.a.") - przysługuje sprzeciw.
Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 P.p.s.a.), przy czym, rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Jak wynika z art. 64d § 1 P.p.s.a. rozpoznanie sprzeciwu od decyzji następuje na posiedzeniu niejawnym. Stosownie jednak do art. 64d § 2 P.p.s.a. Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, o co wnioskowała skarżąca. W ocenie Sądu nie było podstaw do kierowania niniejszej sprawy na rozprawę.
Art. 138 § 2 K.p.a. uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z powyższego unormowania wynika, że stwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem przez organ I instancji zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Co istotne, decyzja kasacyjna może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. (zob. wyroki NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt I OSK 1535/21, z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1961/17, z 7 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2204/18, z 8 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1684/16, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, bądź też z przeprowadzeniem go w sposób niezgodny z podstawowymi zasadami tego postępowania, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 732/21, CBOSA).
Wskazać przy tym trzeba, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym sprzeciwem nie stosuje się art. 33 P.p.s.a. (art. 64b § 3 P.p.s.a.), co oznacza, że w postępowaniu tym uczestniczy tylko strona, która wniosła sprzeciw oraz organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, a prawa do udziału w nim pozbawione są pozostałe strony postępowania administracyjnego. Jednocześnie wyrok zapadły w następstwie rozpoznania sprzeciwu jest zaskarżalny tylko w przypadku jego oddalenia, co oznacza, że od orzeczenia uwzględniającego sprzeciw i uchylającego zaskarżoną decyzję jakikolwiek środek zaskarżenia nie przysługuje (art. 151a § 3 P.p.s.a.).
Co za tym idzie w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem ograniczenia doznają takie konstytucyjnie chronione wartości jak prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zawarta w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Brak przy tym regulacji, która wyłączałaby wobec orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w następstwie rozpoznania sprzeciwu zastosowanie art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Stąd też zdaniem Sądu dla uniknięcia ewentualnej oceny przepisów P.p.s.a. ustanawiających instytucję sprzeciwu od decyzji jako sprzecznych z Konstytucją RP należy je wykładać w taki sposób, aby nie naruszały one wprost, czy też pośrednio wskazanych powyżej regulacji rangi konstytucyjnej.
Ostatnie dotyczy w szczególności art. 64e P.p.s.a., w którym to ustawodawca – co zostało już powyżej wspomniane – wskazał, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. a w konsekwencji ocena sądu nie może dotyczyć takich zagadnień, które mają chociażby pośredni wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i musi ograniczyć się do ściśle formalnego zbadania, czy organ odwoławczy uchylając decyzję wykazał zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozpoznając sprzeciw Sąd nie może co za tym idzie weryfikować, czy organ II instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy i dokonał prawidłowej oceny skutków prawnych poczynionych ustaleń faktycznych, albowiem w ten sposób wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego, to jest w proces odkodowania z treści przepisu prawa materialnego hipotezy normy w nim zawartej uzasadniającej jego zastosowanie. Dokonując zaś tego rodzaju ocen bez udziału innych niż autorka sprzeciwu, stron postępowania administracyjnego oraz przy wyłączeniu instancyjnej kontroli sądowej w przypadku uwzględnienia sprzeciwu naruszyłby konstytucyjnie chronione uprawnienia obywateli, w tym w szczególności tych stron, które sprzeciwu nie wniosły (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 lipca 2018 r., sygn. II SA/Po 360/18, CBOSA).
Tego rodzaju ocen mających wpływ na prawa i obowiązki pozostałych obywateli sąd administracyjny dokonywać może jedynie w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne w danej sprawie, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkich stron postępowania administracyjnego oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego.
Powyższe oznacza, że odniesienie się do merytorycznej argumentacji zgłoszonej w sprzeciwie byłoby w kontrolowanej sprawie niedopuszczalne. Wnosząca sprzeciw w istocie oczekuje rozstrzygnięcia przez Sąd o zasadności uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i odmowy ustalenia warunków zabudowy, co z powodów wskazanych wyżej w sprawie ze sprzeciwu jest niedopuszczalne.
Uwzględniając powyższe uwagi Sąd doszedł do przekonania, że wywiedziony przez skarżącą sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, choć jedynie z powodu wskazanego w pkt III uzasadnienia sprzeciwu.
Kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23 czerwca 2025r., wskazuje, że organ ten w sposób nieusprawiedliwiony odstąpił na etapie odwoławczym od ostatecznego załatwienia sprawy przez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 § 1 K.p.a.
Dość zauważyć, że Kolegium choć wśród rzekomo naruszonych przez organ I instancji przepisów wskazało formalnie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., to jednak nie wykazało w uzasadnieniu skarżonej decyzji kasacyjnej, na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie tychże przepisów, w tym w szczególności jakie jeszcze dowody winien przeprowadzić organ I instancji i jakie okoliczność faktyczne istotne dla sprawy ustalić.
Inaczej rzecz ujmując organ odwoławczy nie wykazał okoliczności faktycznych, które nie zostałyby wyjaśnione na etapie postępowania przed organem I instancji, a które miałyby stanowić o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy, który miałby mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przyjmując potrzebę wyjaśnienia bliżej określonych dodatkowych okoliczności faktycznych SKO nie podało nadto dlaczego nie zastosowało art. 136 § 1 K.p.a. i nie przeprowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
Wyrażone w skarżonej decyzji stanowisko Kolegium wskazuje, iż rzeczywistym i zasadniczym powodem uchylenia decyzji organu I instancji nie jest wcale wada procesowa w postaci naruszenia przepisów postępowania, lecz zakwestionowanie podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w postaci ustalenia warunków zabudowy. Kolegium zdaje się nie zgadzać z oceną organu I instancji, w świetle której w sprawie nie została spełniona m.in. przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., zgodnie z którą wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w wypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu oraz teren, że ma dostęp do drogi publicznej.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że SKO w istocie dochodzi do odmiennej niż organ I instancji oceny w zakresie możliwości ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy.
Organ odwoławczy kieruje swoją uwagę na kwestię materialnoprawną, która sama w sobie nie może stanowić podstawy wydania decyzji kasatoryjnej, a w dalszej perspektywie nie może być przedmiotem rozważań Sądu w postępowaniu wywołanym sprzeciwem, jakby z kolei chciała tego wnosząca sprzeciw.
W istocie argumentacja zaskarżonej decyzji kasacyjnej sprowadza się do polemiki dotyczącej meritum sprawy, nie zaś uchybień procesowych, które miały wpływ na wynik postępowania.
Zauważyć należy, że o ile organ uznałby, że konieczne jest uzupełnienie analizy urbanistycznej to w orzecznictwie dopuszcza się taką możliwość w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem II instancji. Jest ona kluczowym, aczkolwiek nie jedynym dowodem w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zarówno w przepisach K.p.a., jak i u.p.z.p. ustawodawca nie zastrzegł, że dowód ten może zostać przeprowadzony jedynie przed organem I instancji. Z kolei zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może być rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu I-instancyjnym, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji. Zarówno postępowanie I-instancyjne, jak i odwoławcze, mają w pełni charakter merytoryczny, co nie wyklucza przeprowadzenia analizy urbanistycznej przez organ odwoławczy i wydania decyzji co do meritum sprawy. Przeprowadzenie takiej analizy przez organ odwoławczy oraz ocena wniosków z niej płynących nie przekracza możliwości organu odwoławczego do wydania w sprawie decyzji in meriti (por. R. Sawuła, Glosa do wyroku NSA z 8.11.2011 r., II OSK 1564/10, OSP 2013/4/41, s. 281; wyroki NSA z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3012/17, z 16 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 473/20 CBOSA). Należy też zauważyć, że brak jest szczególnych przepisów wyłączających ustalenie warunków zabudowy przez organ odwoławczy (zob. wyrok NSA z 13 października 2021 r., sygn. akt II OSK 2077/21, CBOSA).
Na obecnym etapie sprawy Kolegium nie powinno wobec tego uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Dotychczasowy przebieg postępowania wskazuje, iż przy wydawaniu decyzji kasacyjnych inwestor nie otrzyma ostatecznej decyzji pozytywnej bądź negatywnej, która mogłaby zostać poddana kontroli sądu administracyjnego w pełnym zakresie, a więc nie tylko w kontekście proceduralnym ograniczonym do prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz także pod względami materialnoprawnymi.
W świetle powyższego przekazanie przez organ odwoławczy sprawy do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy [...] było wadliwe. Tym samym Sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca przewidział możliwość wydania decyzji kasacyjnej jako wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji braku przesłanek do jej wydania może stanowić nie tylko naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., ale również art. 15 K.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu Kolegium skupia się w istocie na kwestii materialnoprawnej. Jak już zostało to wskazanie SKO jedynie pobieżnie odniosło się do naruszenia przepisów postępowania. Ogólnikowe przywołanie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.. nie wypełnia dyspozycji wynikającej z art. 138 § 2 K.p.a., a więc wykazania jakie konkretnie przepisy postępowania naruszył organ I instancji. Takie lakoniczne twierdzenia, gdy sedno decyzji dotyczy kwestii materialnoprawnej, związanej z oceną wniosku o ustalenie warunków zabudowy, nie może świadczyć o prawidłowym zastosowaniu trybu z art. 138 § 2 K.p.a.
Nie bez znaczenia pozostaje także wyrażona w art. 12 K.p.a. zasada szybkości postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sytuacja w której Kolegium na skutek składanych środków odwoławczych każdorazowo uciekać się będzie do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., powielając wydawane w sprawie decyzje kasacyjne wprost przeczy wartościom, jakie są przez tę zasadę chronione.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że sprzeciw jest uzasadniony i koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji kasacyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium weźmie pod uwagę wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zgodnie z art. 153 P.p.s.a., merytorycznie rozpatrzy kontrolowaną sprawę.
W przypadkach wymagających uzupełnienia dowodów Kolegium, na podstawie art. 136 § 1 K.p.a., samodzielnie uzupełni postępowanie dowodowe o wymagane materiały lub zleci jego uzupełnienie organowi I instancji. Uzasadnienie podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia powinno odzwierciedlać ocenę zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się załatwiając sprawę.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2026.215)., zasądzając na rzecz wnoszącej sprzeciw kwotę 597 zł, na którą składa się: 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od sprzeciwu, 480 zł tytułem opłat za czynności adwokackie i 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo w pkt II. sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło