II SA/Po 816/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Ł. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu [...] września 2021 r. Ł. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ze względu na fakt, że skarga została wniesiona przedwcześnie. Pismem z dnia [...] października 2021 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, iż przed przesłaniem decyzji w dniu [...] września 2021 r. dostał informację w systemie elektronicznej rekrutacji UAM o sposobie rozpatrzenia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę jako wniesiona przedwcześnie. W dniu [...] stycznia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga Ł. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż złożenie skargi w dniu [...] stycznia 2022 r. (data nadania kolejnej skargi przez pełnomocnika z urzędu ) nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia, ponieważ termin ten wobec doręczenia decyzji w dniu [...] września 2021 r. upłynął z dniem Ponadto w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż strona zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu dokonując jednocześnie czynności, której uchybiono. Przechodząc natomiast do zasadności samego wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, iż z treści art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika, że dla zastosowania instytucji przywrócenia terminu, konieczne jest sprostanie przez zainteresowanego ciążącemu nań obowiązkowi m. in. uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu ustawowego. Obowiązek ten został przez ustawodawcę nałożony na stronę postępowania. Uprawdopodobnienie istnienia braku winy nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, w wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Należy zaznaczyć, że ocena, czy w realiach konkretnej sprawy uprawdopodobnienie braku winy w istocie nastąpiło, pozostawione jest ocenie sądu. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446). Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 9/20). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie takie okoliczności wystąpiły. Nie ulega wątpliwości, iż okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu jest fakt niewiedzy przez Skarżącego, że wniesiona przez niego skarga została wniesiona przedwcześnie, a co za tym idzie, że jest on zobowiązany do złożenia kolejnej skargi w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji. Taka informację Skarżący ostatecznie pozyskał z postanowienia o odrzuceniu skargi, w którym pouczono go o możliwości złożenia ponownej skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zdaniem Sądu wcześniejsze wprowadzenie do systemu teleinformatycznego informacji o sposobie rozstrzygnięcia odwołania, jeszcze przed formalnym wydaniem decyzji w sprawie, skutkowało wprowadzeniem w błąd Skarżącego o możliwości zaskarżenia niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym Skarżący bez własnej winy, będąc przekonanym o skuteczności złożonego przed doręczeniem decyzji środka zaskarżenia, nie dochował terminu do wniesienia skargi, który winien być liczony od dnia doręczenia decyzji. W konsekwencji należało uznać, że Skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co przemawiało za uwzględnieniem wniosku i przywróceniem terminu do dokonania objętej wnioskiem czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.