II SA/Po 83/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 września 2004r. sprawy ze skargi Wojewody L. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia 27 listopada 2003r. Nr XII/107/2003 w przedmiocie wniesienia wkładów do spółki z udziałem gminy; I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska Dnia 27 listopada 2003r. Rada Miejska w G. uchwałą nr XII/107/2003 wyraziła zgodę na wniesienie nowych udziałów do Przedsiębiorstwa Usług Miejskich Spółka z o.o. w G. Określono, że udział gminy zostanie wniesiony przez objęcie trzech nowych udziałów o wartości [...] zł każdy. Udziały te zostaną pokryte wkładem pieniężnym. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta. Wojewoda L. zaskarżył uchwałę do Sądu Administracyjnego. Zarzucił, iż w podjętej uchwale naruszono w sposób istotny przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem skarżącego do wyłącznej kompetencji rady gminy, w myśl powołanego wyżej przepisu, należy podejmowanie decyzji w sprawie określenia zasad wnoszenia, cofania, zbywania udziałów i akcji przez wójta, a więc uchwalenie norm o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, a nie indywidualnym i konkretnym. Analizowany przepis nie zawiera, zdaniem skarżącego, upoważnienia dla rady wydawania zgody na wnoszenie udziałów i akcji do spółek prawa handlowego w drodze indywidualnych uchwał. Brzmienie przepisu mówi wyraźnie o określeniu zasad, które z istoty swej nie mogą wyczerpywać się w jednostkowym zastosowaniu, muszą odnosić się do bliżej nieokreślonej liczby przypadków. Z brzmienia § 1 zaskarżonej uchwały wynika, że rada gminy nie tylko wyraża zgodę na wniesienie nowych udziałów do spółki, a także postanowiła, ile i w jakiej formie te udziały będą wniesione. W ocenie organu nadzoru rada gminy podejmując uchwałę przekroczyła swoje kompetencje określone w analizowanym przepisie ustawy o samorządzie gminnym, co stanowi istotne naruszenie prawa. Skarżący zauważył, że podobne stanowisko reprezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach: - z 17 kwietnia 2002r., sygn. akt II SA/Wr 2716/00 - z 27 czerwca 2003r., sygn. akt II SA/Po 477/03 - z 06 września 2002r., sygn. akt II SA/Wr 797/02 Rada Miejska w G. wniosła o oddalenie skargi. W jej ocenie nie naruszono przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały przepisów art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy o samorządzie gminnym. Nie powinien być bowiem kwestionowany pogląd, że skoro organ może czynić więcej to może też czynić mniej. O ile rada może wiązać wójta zasadami wnoszenia udziałów, to może również wyrazić zgodę na wniesienie konkretnych udziałów na zaproponowanych warunkach. Na podjęcie przez Radę skarżonej uchwały wpływ miały jeszcze inne okoliczności. Według art. 623 i 624 kodeksu spółek handlowych w terminie do 31 grudnia 2003r. spółki handlowe miały dostosować postanowienia swoich aktów założycielskich do przepisów kodeksu, czyli m.in. podwyższyć minimalną wartość udziałów. Projekt zmian kodeksu przewidywał powrót do kwoty minimalnego udziału w spółkach z o.o. w wysokości [...] zł. Proponowana zmiana powodowała, że zmiana umowy spółki i wniesienie nowych udziałów celem dostosowania normy i posiadanych udziałów do wymaganej wysokości przestało być konieczne. Rada oczekiwała ukazania się zmian w Dzienniku Ustaw i coraz pilniejsze stawała się potrzeba podwyższenia udziałów do kwoty podzielnej przez 500. Nie było więc czasu na podjęcie uchwały w przedmiocie zasad, opublikowania jej, wejścia w życie. W niniejszej sprawie Wojewoda może, co najwyżej ograniczyć się do wskazania nieistotnego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. I tak, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) nieważne są uchwały lub zarządzenia sprzeczne z prawem. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie krótszym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie powyższego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę, zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest legalność uchwały Rady Miasta w G. z dnia 27 listopada 2003r. Kontrolę wywołało wniesienie skargi przez organ nadzoru, czyli Wojewodę L. Skargę wniesiono w trybie art. 93 cytowanej ustawy. W myśl przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady należy określanie zasad wnoszenia, cofania, zbywania udziałów i akcji przez wójta. Wykładnia tego przepisu, w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, zdaniem Sądu, iż Radzie nie powierzono kompetencji decydowania w indywidualnych sprawach, jej uchwały muszą się odnosić do bliżej nie określonej liczby przypadków. Za powyższym rozumieniem tego przepisu przemawia zawarte w nim określenie "zasady". Zasady oznaczają bowiem normy, którymi powinien kierować się każdy przy podejmowaniu określonych czynności, w tym wypadku gdy chodzić będzie o wnoszenie, cofanie, zbywanie udziałów przez wójta. Gdyby ustawodawca zamierzał powierzyć Radzie kompetencje do wyrażania zgody w każdym indywidualnym przypadku wnoszenia, cofania, zbywania udziałów i akcji znalazłoby to swój wyraz w odpowiednich postanowieniach przepisu. Zdaniem Sądu przepis art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym w sposób enumeratywny stanowi o wyłącznych kompetencjach Rady. Za niedopuszczalną uznać należało wykładnię rozszerzająca zakres tych uprawnień. Identycznie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny O/Z we Wrocławiu w wyrokach: z dnia 06 września 2002r. (sygn. akt II SA/Wr 797/02), z dnia 17 kwietnia 2002r. (sygn. akt II SA/Wr 2716/00). Zaskarżona uchwała nie obejmuje swym zakresem zasad, a stanowi o udziałach w ściśle określonej spółce. Pozostaje zatem w sprzeczności z przepisami art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym, co skutkuje jej nieważnością zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt I sentencji. Jak w pkt II orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska MarK