II SA/Po 843/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-04-19
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli ustalenie legitymacji procesowej wnioskodawcy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jeśli brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W takich przypadkach organ ma obowiązek wszcząć postępowanie, zapewniając możliwość udziału w nim wszystkim stronom, a ocenę legitymacji procesowej powinien przeprowadzić w toku tego postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji na działce sąsiedniej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego ani legitymacji procesowej do złożenia wniosku. Skarżący twierdził, że planowana inwestycja uniemożliwi rozwój jego gospodarstwa rolnego i naruszy jego prawo własności. WSA uchylił postanowienie Kolegium, uznając odmowę wszczęcia postępowania za przedwczesną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]
W dniu 18 kwietnia 2016 r. J. C. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] 2012 r., nr [...] o ustaleniu dla R. O. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą na terenie części działki nr [...], obręb D.. Wnioskodawca podał, że w dniu 14 kwietnia 2016 r. otrzymał zawiadomienie o wznowieniu postępowania zakończonego powyższą decyzją. Wskazał, iż następnego dnia udał się do Urzędu Gminy w Ż. , lecz odmówiono mu wglądu w akta sprawy. Dodał, że został zarówno przez urzędników, jak i samego Burmistrza [...] potraktowany jak "huligan". W związku z powyższym wnioskodawca zwrócił się do Kolegium o rozpatrzenie jego podania.
Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia [...] 2012 r. Wójt Gminy Ż. ustalił na rzecz R. O. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie położonym w miejscowości S., gm. Ż. na terenie części działki nr [...] (obręb D. ). Pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. J. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu powyższego wniosku podniesiono, iż w dniu 14 kwietnia 2016 r. wnioskodawca otrzymał zawiadomienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją. Jego zdaniem powyższa decyzja Wójta Gminy Ż. została wydana z rażącym naruszeniem. Kolegium wskazało, że wniosek inicjujący postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 K.p.a. w pierwszej kolejności zobowiązuje organ administracji publicznej do zbadania, czy w sprawie występują przesłanki przedmiotowe i podmiotowe warunkujące dopuszczalność tego żądania. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 61 a § 1 K.p.a., na podstawie którego organ orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania, jeżeli w wyniku oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie uzna, że wnioskodawca nie ma statusu strony lub weryfikując decyzję, której ważność jest kwestionowana uzna, że nie ma jej w obrocie prawnym.
Wyjaśniono, że ustalenie stron w postępowaniu administracyjnym następuje na podstawie art. 28 K.p.a. Warunkiem uzyskania statusu procesowego strony jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub żądanie czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odnosząc się kwestii interesu prawnego podmiotu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym interes prawny mają w tym postępowaniu właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich – graniczących z terenem inwestycji, ale również właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych w zależności od zasięgu i stopnia uciążliwości planowanej inwestycji na te grunty. Tym samym w przypadku gruntów nie przylegających w bezpośredni sposób do nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy, możliwość ewentualnego bycia stroną tego postępowania jest w sposób ścisły uzależniona od wykazania interesu prawnego, tj. wykazania popartego normą prawną szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie. W ocenie Kolegium w sprawie o ustalenie warunków zabudowy stroną postępowania może być nie tylko właściciel nieruchomości, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy, właściciel nieruchomości i użytkownik wieczysty sąsiedniej nieruchomości, ale także właściciel działki niesąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, przy czym o interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości.
W kontekście przytoczonych uwag Kolegium zbadało, czy zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji. I tak, ustalono, że J. C. nie jest właścicielem działki bezpośrednio graniczącej z przedmiotową działką nr [...]. Kolegium nie znalazło również przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu I zaniechania jakiegoś działania, przemawiającego za przypisaniem interesu nogo wnioskodawcy. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przysługujące wnioskodawcy prawo własności nie zostało naruszone kwestionowaną decyzją. W żaden sposób planowana inwestycja nie doprowadzi do naruszenia prawa własności wnioskodawcy. Analiza obszernego materiału dowodowego przemawia za słusznością tezy, iż wnioskodawca nie wskazał innego źródła swego interesu prawnego, który zostałby naruszony na skutek ustalenia spornych warunków zabudowy.
Brak legitymacji J. C. do złożenia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy stanowi przyczynę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a.
Ponadto Kolegium wskazało, że w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że okoliczność niepowiadomienia strony o postępowaniu administracyjnym i tym samym niebranie udziału w tym postępowaniu bez jej winy stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nie jest natomiast samodzielną podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pismem z dnia 30 maja 2016 r. J. C. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wyjaśnił od 11 kwietnia 1990 r. prowadzi gospodarstwo rolne, założył nowe siedlisko, stworzył warunki do zamieszkania w nim rodziny oraz dalszego rozwoju budowy obiektów do uprawy roślin i zwierząt. Zaznaczył, że nie wiedział o wydanej decyzji cztery lata temu i nie mógł się do niej odnieść. Wydana decyzja o warunkach zabudowy spowoduje zaś całkowite wyłączenie dalszego rozwoju prowadzonego przez niego gospodarstwa i stanowić będzie blokadę dla budowy w jego ramach nowych obiektów szklarniowych i budynków gospodarczych. Wskazał, że droga usytuowana wzdłuż granicy jego działki daje możliwość wjazdu osób trzecich co wyrządza szkody w jego mieniu. Zaznaczył, że nie jest w stanie pilnować, by nie wjeżdżano na jego niezagrodzoną nieruchomość. Zdaniem J. C. inwestycje obok jego posiadłości naruszają jego własność; jego gospodarstwo zostanie zrujnowane, zniszczone, a budował je od 26 lat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2016 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podnosząc, że prawo własności J. C. nie zostało w niniejszej sprawie naruszone, a co za tym idzie, nie ma on interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż działka objęta inwestycją nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działką nr [...] stanowiącą własność J. C., albowiem odgradzają ją działki nr [...] i [...]. W przypadku zaś gruntów nieprzylegających w bezpośredni sposób do nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy możliwość ewentualnego bycia stroną postępowania uzależniony jest od wykazania interesu prawnego tj. wskazania normy prawnej, że planowana inwestycja będzie w sposób nadmierny i szkodliwy oddziaływać na tę nieruchomość. Kolegium analizując stan sprawy nie podzieliło zarzutów wnioskodawcy odnośnie naruszenia prawa własności nieruchomości chronionej (art. 140 K.c.). Jednocześnie wskazało, że nie można pominąć przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm., dalej: u.p.z.p.), który określa, że decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności oraz uprawnień osób trzecich.
J. C. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podtrzymując swoje zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 19 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego r. pr. R. K. wyjaśnił, że sposób zagospodarowania działki nr [...] wynikający z ustalonych warunków zabudowy ogranicza możliwość rozwoju gospodarstwa skarżącego. Wyjaśnił, że skarżący wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji w celu rozwoju gospodarstwa, lecz Wójt [...] odmawia ustalenia tych warunków. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone nawet w części.
Ponadto skarżący podniósł, że grunt typowo rolny w wyniku planowanego sposobu zagospodarowania zmieni ten charakter, co już teraz powoduje m.in. problemy z odprowadzaniem wód, a teren jego gospodarstwa jest podtapiany. Skarżący przedłożył wydruk z mapy i podał: z wydruku wynika wyraźnie, że z działki nr [...], której dotyczą warunki zabudowy została wydzielona działka nr [...], która graniczy z jego działką [...]. Sąd po sporządzeniu kopii wydruku zwrócił skarżącemu ów wydruk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016, po. 718), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia) także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. ustalającej dla R. O. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą na terenie części działki nr [...], obręb D..
Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do powołanego przepisu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, zatem podmiotu, o którym mowa w art. 28 K.p.a, bowiem przepisy regulujące zasady postępowania nadzorczego na jego użytek nie dają innej definicji strony, niż zawartej w art. 28 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2229/13, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie to składa się – co do zasady – z dwóch etapów. W pierwszym etapie badane są wyłącznie kwestie formalne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia z takiego wniosku postępowania. Dopiero gdy badanie wstępne zakończone będzie wynikiem pozytywnym, organ - już po wszczęciu postępowania, prowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Zatem złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 980/14, dostępny - j.w.). Postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym na wniosek wymaga od organu ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym to postępowanie wystąpiła strona postępowania, to jest określony podmiot posiadający interes prawny. Zatem złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia obliguje organ właściwy do jego rozpatrzenia do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Taka konieczność wynika z treści art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W judykaturze i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym jeżeli wnoszący podanie powołuje się swój interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu jednostce wnoszącej podanie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Rozważenie przez organ administracji publicznej interesu prawnego poza formami postępowania administracyjnego jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego jedną z podstawowych wartości jest prawo do obrony. W razie gdy w żądaniu wszczęcia postępowania jednostka powołuje się na interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania musi być oparte na czynnościach wyjaśniających, które organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić w toku wszczętego postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisami prawa procesowego (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 296). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II OSK 2882/14, Lex nr 2142294), a który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własny, organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., wówczas, gdy brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy można uznać za oczywisty. Jeżeli jednak zbadanie legitymacji procesowej wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz szerszej analizy prawnej to organ ma obowiązek wszcząć postępowanie, zapewniając możliwość udziału w nim wszystkim stronom.
W niniejszej sprawie J. C. jako właściciel nieruchomości nr [...] zwrócił się podaniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą przewidzianą do realizacji na części działki nr [...] w m. S. , obręb D.. Skarżący wskazał, że przewidziana tą decyzją inwestycja wpłynie na wykonywanie przez niego prawa własności, w szczególności ograniczy bądź wręcz uniemożliwi dalszy rozwój prowadzonego gospodarstwa rolnego i związanych z nim upraw roślin i hodowli zwierząt. Z wniosku tego jasno wynika, że skarżący powołał się na swój interes prawny wywodzony z art. 140 Kodeksu cywilnego, który – w jego ocenie – przyznaje mu uprawnienie na podstawie art. 28 K.p.a. do uznania go za stronę postępowania, a tym samym do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji i rozpatrzenia go przez Kolegium.
Zważyć należy, iż z uzasadnień zapadłych w niniejszej sprawie postanowień Kolegium wynika, że dokonało ono kontroli formalnoprawnej wniosku, uznając, że skarżący nie był podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta [...], z uwagi na brak przymiotu strony. W ocenie Sądu ustalenie powyższe uznać należało za przedwczesne.
Sąd stwierdził, że w świetle treści podania J. C. oraz treści art. 61a § 1 K.p.a. niedopuszczalna była odmowa wszczęcia postępowania, albowiem oceny, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] 2012 r. powinno się dokonać po wszczęciu postępowania i w jego toku poczynić ustalenia w celu zbadania legitymacji do złożenia wniosku, a także stwierdzenia, czy podnoszone w stosunku do kwestionowanej decyzji zarzuty uprawniały wnioskodawcę do skutecznego żądania stwierdzenia jej nieważności. W tych okolicznościach odmowa wszczęcia postępowania nie znalazła – jak błędnie oceniło Kolegium - oparcia w art. 61a § 1 K.p.a.
Sąd wskazuje, że kwestia oceny istnienia po stronie J. C. interesu prawnego uprawniającego go do kwestionowania w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji Wójta [...] z dnia [...] 2012 r. na tym etapie była przedwczesna, albowiem wymagała rzetelnego zbadania relacji pomiędzy planowaną inwestycją na części działki nr [...], a sposobem zabudowy i zagospodarowania terenu na działce skarżącego nr [...].
Należy wyjaśnić, iż zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – a konsekwentnie również w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji – mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (zob. uchwała NSA z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA z 1995 r., nr 4, poz. 154; uchwała NSA z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95, ONSA z 1996 r., nr 2, poz. 54; wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 858/97; wyrok NSA z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1618/04, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 206/10, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny uznawał również, że stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, z dnia z 17 września 2014 r. sygn. II OSK 1261/13, z dnia 29 stycznia 2016r. sygn. II OSK 1358/14, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei w piśmiennictwie opowiedziano się za nadaniem szerokiego ujęcia pojęciu "sąsiedztwa" podkreślając, że zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (Z. Niewiadomski - Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 5. Warszawa 2009, s. 494 – 498).
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę poglądy te podziela w zupełności. Oznacza to, iż w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy (oraz stwierdzenie nieważności decyzji) to właściwy organ musi ustalić zakres oddziaływania planowanego (objętego wnioskiem) przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie dla ustalenia, czy skarżący posiada przymiot bycia stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla części działki nr [...] kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy oddziaływanie planowanej inwestycji na działkę skarżącego nr [...] będzie skutkowało ograniczeniami w możliwości zmiany sposobu zagospodarowania jego terenu. Oddziaływanie to polegać nie tylko na zupełnym uniemożliwieniu dotychczasowego wykorzystania jego nieruchomości jako nieruchomości rolnej, ale także na ograniczeniu możliwości jej zabudowy obiektami budowlanymi o charakterze rolniczym, czy gospodarczym, na co wskazywał w toku postępowania skarżący. Innymi słowy, interes prawny do bycia stroną postępowania w przedmiocie warunków zabudowy musi być wiązany z uniemożliwieniem lub ograniczeniem zmiany sposobu zagospodarowania terenów położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji.
Podkreślając raz jeszcze, że oceny posiadania przez skarżącego przymiotu strony Kolegium winno dokonać po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] 2012 r. Sąd pragnie wskazać, że analiza zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Kolegium nie oceniło na przykład, czy realizacja przedmiotowej inwestycji nie uniemożliwi lub nie ograniczy możliwości pobudowania na nieruchomości skarżącego obiektów budowlanych o przeznaczeniu rolniczym. Kolegium orzekając dwukrotnie nie oceniło także, jak realizacja przedmiotowej inwestycji wpłynie na obszar obejmujący jej sąsiedztwo, w tym nieruchomość skarżącego. Należy bowiem mieć na uwadze, że ustalenie istnienia takiego wpływu będzie implikować uznanie skarżącego za stronę w przedmiotowym postępowaniu. Konsekwentnie brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia 23 maja 2016 r., o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze – kierując się normą zawartą w art. 153 P.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Zgłoszony przez pełnomocnika z urzędu wniosek o przysądzenie kosztów zastępstwa procesowego nieuiszczonych nawet w części zostanie rozpoznany na posiedzeniu niejawnym przez referendarza sądowego stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło