II SA/Po 857/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-13

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając sprawę na skutek odwołania, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ograniczając się jedynie do kontroli instancyjnej decyzji organu pierwszej instancji, zamiast merytorycznego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a nie tylko jej kontroli. Sam opis dotychczasowego przebiegu postępowania i odniesienie się do podstawy prawnej zastosowania art. 48 Prawa budowlanego nie jest wystarczające do uznania, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie prowadzonej na podstawie tego przepisu. Organ odwoławczy powinien samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie polegać na materiałach zgromadzonych w poprzednich postępowaniach prowadzonych na innych podstawach prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki hali warsztatowej, która według organów nadzoru budowlanego została wybudowana z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę wiaty gospodarczej, stanowiąc samowolę budowlaną. Postępowanie w sprawie trwało od 2005 roku i przeszło przez wiele instancji oraz zmian podstaw prawnych. Ostatecznie organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy oraz nieprawidłowe doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant referent stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. Ć. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki; I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. Ć. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2014r znak; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) znak; [...] z dnia 3 grudnia 2013r. nakazującą K. Ć. (dalej: Skarżący) i A. Ć., wspólnikom spółki cywilnej [...] dokonanie rozbiórki hali warsztatowej usytuowanej na działce [...]. Postępowanie w sprawie opisanego w decyzji organu I instancji obiektu budowlanego toczyło się od 2005r., początkowo na podstawie art. 50 – 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane, a następnie z uwagi na zmianę kwalifikacji prawnej na podstawie art. 48 w/w ustawy. W tutejszym Sądzie toczyły się również sprawy w przedmiocie nakazu rozbiórki wobec A. Ć. i K. Ć. na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego odnoszące się jednak do innych obiektów i innych działek. W sprawach tych wydane zostały decyzje nakazujące rozbiórkę obiektów a skargi zostały oddalone. W sprawie II OSK 1444/11 NSA w dniu 11.12.2012r. wydał wyrok oddalający skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku [...] usytuowanego w [...] na działce nr [...]. W sprawie II OSK 1875/11 NSA w dniu 7.02.2013r. wydał wyrok oddalający skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku [...] położonego w [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...]. W przedmiotowej sprawie dnia [...] marca 2005r. Państwowa Inspekcja Pracy Oddział w [...] powiadomiła Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o tym, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w zakładzie [...] stwierdzono, że jest użytkowana nowa hala [...] bez powiadomienia PINB. PINB w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2005r. zawiadomił o wszczęciu postępowanie dotyczącego legalności użytkowania hali [...] na nieruchomości położonej w [...]. Po otrzymaniu wypisu z rejestru gruntów ustalono, ze działka nr [...], na której znajduje się przedmiotowa hala znajduje się na ul. [...]. Przeprowadzona kontrola wykazała, że firma [...] wybudowała z istotnymi odstępstwami halę [...] zamiast wiaty (jak przewidywał projekt budowlany zatwierdzony decyzją pozwolenie na budowę z dnia [...]. Istotne odstępstwo polegało na wykonaniu obudowy ścian wraz z bramami oraz wykonaniu świetlików dachowych. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r. ([...]) PINB na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych przez firmę C. s.c. przy budowie przedmiotowego budynku oraz wstrzymał użytkowanie samowolnie zmienionego sposobu użytkowania wiaty gospodarczej na halę warsztatową. [...] czerwca 2006. [...] zgłosiła zakończenie budowy wiaty gospodarczej. Decyzją z [...] PINB wydał [...] sprzeciw wobec użytkowania wiaty gospodarczej. Pismem z [...] sierpnia 2006r. Państwowa Inspekcja Pracy ponownie poinformowała PINB o użytkowaniu przedmiotowego budynku bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie, Decyzją z [...] kwietnia 2005r. ([...]) Burmistrz [...] odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań a postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. ([...]) stwierdził niezgodność wybudowanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z [...] września 2006r. ([...]) PINB nałożył na K. Ć. i A. Ć. obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji na środowisko. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu decyzja WWINB z [...].12.2006r. ([...]). A postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. WWINB ([...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] września 2006r. albowiem została ona wyeliminowana z obrotu. Decyzją z [...] grudnia 2006r. PINB ([...]) nakazał [...] dokonanie rozbiórki budynku [...] o wym. 8x1,9 m dobudowanego do budynku gospodarczo – garażowego w [...], tą decyzję uchylił decyzją z [...] I decyzją z [...] grudnia 2009r. ([...]) nakazał K. Ć. i A. Ć. wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu obudowy wiaty w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia [...] stycznia 2000r. w terminie do [...] lutego 2010r. Decyzja ta została uchylona decyzją z [...] kwietnia 2010r. ([...]) i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że postępowanie winno być prowadzone na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Decyzją z [...] lipca 2010r. ([...]) PINB nakazał K. Ć. i A. Ć. wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu rozbiórce) obudowy wiaty, obejmującej ściany z bramami w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę z [...] stycznia 2000r w terminie do [...].09.2010r. WWINB decyzją z [...] sierpnia 2010r. ([...]) utrzymał w mocy tę decyzję a WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011r. II SA/Po 754/10 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na cofnięcie skargi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WWINB z [...] sierpnia 2010r. GINB decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. ([...]) stwierdził nieważność decyzji WWINB z [...] kwietnia 2010r. GINB decyzją z [...] lutego 2011r. ([...]) stwierdził nieważność WWINB z [...] grudnia 2006r. ([...]), następnie decyzją z [...] lutego 2011r. stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] lutego 2007r. ([...], Wobec wyeliminowania decyzji z [...] lutego 2007r organ odwoławczy ponownie rozpatrywał odwołanie K. Ć. z [...] grudnia 2006r. i decyzją z [...] marca 2011r. ([...] uchylił decyzję PINB z [...] grudnia 2006r. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Decyzją z [...] marca 2011r. ([...]) WWINB stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] grudnia 2006r. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2011r. WWINB uchylił decyzję własną z [...] marca 2011r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] grudnia 2006r. Wobec wyeliminowania z obrotu przez GINB decyzji WWINB z [...] kwietnia 2010r. WWINB ponownie rozpoznał odwołanie A. Ć. i K. Ć. i decyzją z [...] kwietnia 2011r. uchylił decyzję PINB z [...] września 2006r. w całości i umorzył postępowanie. Odnośnie decyzji z [...] grudnia 2009r. to wobec stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2010r. WWINB uchylił w całości decyzję PINB z [...] grudnia 2009r. i umorzył postępowanie. W obrocie pozostała decyzja z [...] lipca 2010r. nakładająca obowiązek K. Ć. i A. Ć. wykonania robót budowlanych polegających na demontażu rozbiórce) obudowy wiaty, obejmującej ściany z bramami w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę z [...] stycznia 2000r w terminie do [...].09.2010. Wobec nie wykonania w/w obowiązku PINB decyzją z [...] listopada 2011r. ([...]) nakazał [...] wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu (rozbiórce) obudowy wiaty, obejmującej ściany z bramami w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę z [...] stycznia 2000r. Ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją WWIN z [...] stycznia 2012r. a GINB decyzja z [...] czerwca 2012r. stwierdził nieważność w/w decyzji WWINB uznając, że postępowanie winno toczyć się w trybie z art. 48 prawa budowlanego. Ponownie rozpoznając sprawę WWINB decyzją z [...] lutego 2013r. uchylił w całości decyzję PINB z [...] listopada 2011r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując wzięcie pod uwagę możliwości prowadzenia postępowania z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Postanowieniem z [...] marca 2013r. ([...]) na podstawie art. 48 ust. 2 w zw. z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego PINB wstrzymał [...] prowadzenie robót budowlanych przy budowie hali warsztatowej usytuowanej na działce [...] oraz nałożył na w/w obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w sentencji tego postanowienia, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu, nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. We wskazanym terminie zobowiązani nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Pismem z [...] marca 2013r. A. S., występujący w sprawie jako pełnomocnik K. Ć. (pełnomocnictwo pisemne z 20 września 2010r. do reprezentowania K. Ć. przed organami administracji publicznej w sprawie budowy wiaty gospodarczej [...] bezterminowe).poinformował PINB, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja PINB z [...] lipca 2010r. ([...]). Podał również, że [...] otrzymali decyzję Starosty [...] z dnia 31 stycznia 2011r. przenoszącą na nich pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 2000r. a ponadto zobowiązani nie przedłożą dokumentacji określonej w w/w postanowieniu PINB. Decyzją z [...] sierpnia 2013r. ([...]) GINB stwierdził nieważność decyzji WWINB z [...] sierpnia 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2010r. ([...]) i decyzją własną z dnia[...]7.09.2013r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2013r. Decyzją z [...] sierpnia 2013r. ([...]) PINB umorzył postępowanie w sprawie wiaty, usytuowanej na działce nr [...] wszczętego zawiadomieniem z dnia [...]kwietnia 2005r. znak: [...]. Decyzją z [...] października 2013r. ([...]) WWINB uchylił w/w decyzję z [...] sierpnia 2013r. w części określającej zakres postępowania i orzekł o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie wiaty usytuowanej na działce nr [...] a w pozostałej części utrzymał w/w decyzje w mocy. Decyzją z [...] grudnia 2013r. znak: [...] PINB nakazał [...] dokonanie rozbiórki hali warsztatowej usytuowanej na działce nr ew. [...] W uzasadnieniu organ podał, że nie zachodziła potrzeba ustalania ponownego stanu faktycznego i przeprowadzania nowych dowodów albowiem od 2005r. stan faktyczny nie uległ zmianie. Zmieniła się jedynie kwalifikacja naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane. Organ podał, że [...] a nie wspólnicy spółki cywilnej [...] otrzymała decyzje [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę wiaty gospodarczej położonej na omawianym terenie. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że inwestorzy wybudowali halę warsztatową a więc obiekt inny niż określony w pozwoleniu na budowę, odmienny zarówno w zakresie funkcji jak i bryły budynku. Takie działanie inwestorów stanowi samowole budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy prawo budowlane. Analiza dziennika budowy, wpisy z 2000r., 2001r. wskazują na osadzenie obiektu na fundamencie. W protokole oględzin z 5.05.2005r. stwierdzono obudowanie ścian, co doprowadziło do powstania obiektu wydzielonego z przestrzeni, gdyż czwartą ścianą jest obecnie wspólna ściana budynku gospodarczo garażowego. W protokole z oględzin z dnia 28.09.2006r. stwierdzono w szczególności ustawienie obiektu na fundamencie w formie stopy z bloczka betonowego. Powstanie hali warsztatowej odzwierciedla również protokół oględzin z 18.11.2009r. W ocenie organu dopuszczenie się przez inwestorów samowoli budowlanej uzasadniało zastosowanie trybu przewidzianego w art. 48 ustawy prawo budowlane. Wobec braku pozwolenia na budowę na wzniesienia budynku warsztatowego po stronie organu zmaterializował się obowiązek wydania postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 2 prawa budowlanego, co nastąpiło postanowieniem z dnia 18 marca 2013r. We wskazanym terminie zobowiązani nie przedłożyli dokumentów, co powodowało konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. Sam fakt nie wykonania nałożonych obowiązków obliguje organ do wydania decyzji rozbiórkowej. Decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Decyzja ta została doręczona K. Ć. i A. Ć. Odwołanie od tej decyzji – w terminie wniósł K. Ć., który podał, że nie brał w sprawie od początku udziału nie ze swojej winy, otrzymał tylko zawiadomienie a nie zna szczegółów sprawy. Podał, że w sprawie obiektu nazwanego przez PINB halą warsztatową reprezentuje go pełnomocnik, który nie otrzymał w/w decyzji. Skarżący podał, że jeżeli jest to sprawa, w której reprezentuje go A. S., to on powinien otrzymać tą decyzję, a jeżeli inna to on powinien otrzymać poprzedzające decyzję postanowienie. Organ w dniu [...] grudnia 2013r. doręczył decyzję z [...].12.2013r. wraz z wyjaśnieniami pełnomocnikowi Skarżącego A S., który w terminie do wniesienia odwołania uzupełnił odwołanie jako pełnomocnik Skarżącego, podając, że zaskarża również postanowienie z [...] marca 2013r. Zarzucał, że wydana decyzja stanowi swojego rodzaju egzekucję nałożonych nakazów prowadzonego wcześniej w trybie art. 51 ustawy prawo budowlane postępowania, że wydane postanowienie z [...] marca 2013r. dotyczyły tego samego obiektu, co do którego na dzień ich wydania w obrocie istniały decyzje wydane na innej podstawie prawnej. Zarzucał również, że PINB nie wykazał, że obiekt został wzniesiony przez obecnych inwestorów bez pozwolenia na budowę. Podał, że na inwestorów zostało przeniesione pozwolenie na budowę, by można legalnie zakończyć budowę, co nie jest możliwe, bo część dokumentów nie została inwestorom zwrócona przez PINB. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2012r. WWINB utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] grudnia 2013r. W uzasadnieniu podał, że pozwolenie na budowę dotyczyło wiaty gospodarczej. Przez wiatę rozumie się konstrukcję składającą się z dachu i wspierających go podpór, która nie posiada przegród budowlanych. Sporny obiekt poza zadaszeniem posiada także ściany, bramy oraz wsporniki, posiada również właściwości, których wiata nie powinna mieć, tj. zamkniętą przestrzeń wewnętrzną. Nie można więc uznać, że obiekt na działce nr ew. gruntu [...] jest wiatą powstałą w oparciu o uzyskane pozwolenia na budowę. Z uwagi na cechy konstrukcyjne oraz funkcję obiekt jest w rzeczywistości halą warsztatową, czyli stanowi zupełnie inną inwestycję niż określona w pozwoleniu na budowę Organ podał, że zgodnie z art. 28 ust 1 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Art. 29 tej ustawy zawiera zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa hali warsztatowej o wymiarach 8m x 21,9 m nie została zawarta w tym katalogu. W przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje art. 48 prawa budowlanego. Zastosowanie procedury legalizacyjnej jest, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, możliwe jedynie gdy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Tym samym organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę z art. 48 prawa budowlanego i wydając postanowienie z 18 marca 2013r. dał inwestorom możliwość zalegalizowania postawionego obiektu. Postanowienie to stanowiło czynność wszczynająca postępowanie w przedmiocie w nim określonym i zostało prawidłowo doręczone [...] i pełnomocnikowi [...]. Inwestorzy z uprawnienia legalizacji samowoli budowlanej nie skorzystali. Zgodnie z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego w przypadku nie spełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych na niego w postępowaniu legalizacyjnym zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 tej ustawy. Tym samym wobec niedostarczenia wymaganych dokumentów organ I instancji był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów odwołania WWINB podał, że wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji rzeczywiście pominął pełnomocnika skarżącego, jednakże pominięcie to nie miało wpływu na wydane rozstrzygnięcie, a także nie poniosło za sobą negatywnych skutków dla strony postępowania – złożyła ona odwołanie w terminie. Organ podał, że działania podejmowane w oparciu o art. 48 prawa budowlanego nie mogą być w żaden sposób uznane za działania mające na celu wyegzekwowanie jakichkolwiek nakazów wynikających z decyzji wydanych na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Procedury określone w art. 48 oraz w art. 50 – 51 prawa budowlanego dotyczą postępowania w całkowicie odmiennym stanie faktycznym. Postanowienie z [...] marca 2013r. rzeczywiście zostało wydane w czasie, gdy w obrocie prawnym w dalszym ciągu znajdowała się decyzja PINB z [...] lipca 2010r., jednakże fakt ten nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy początkowo organy nadzoru budowlanego błędnie uznały, że przedmiotem postępowania jest wiata gospodarcza oraz istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę tejże wiaty. Prowadzenie postępowania a następnie jego umorzenie ze względów formalnych nie może jednocześnie sankcjonować powstałej samowoli budowlanej. Zdaniem WWINB decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów mającym wpływ na wydane rozstrzygnięcie i nie istnieją przesłanki uzasadniające uchylenie lub zmianę skarżonej decyzji. Decyzja została doręczona A. Ć. i pełnomocnikowi K. Ć. – A. S. Skargę na w/w decyzję – w terminie i formie prawem przewidzianej wniósł K. Ć. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji , decyzji i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów wg norm przepisanych. W skardze zarzucił naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nie przeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, jaki został doręczony przez organ do akt sprawy, 2. art. 8 kpa ponieważ organ wyższego stopnia nie przyczynił do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania dla zagwarantowania równości wobec prawa, podważając zasadę ogólnego pogłębiania zaufania do organów państwa, 3. art. 61 § 4 kpa ponieważ o wszczęciu postępowania nie zawiadomiono stron postępowania, a o prowadzeniu postępowania został powiadomiony dopiero wydaną przez organ I instancji decyzją, 4. art. 48 prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, którą wydano z pominięciem doręczenia postanowienia uprawniającego do legalizacji tegoż obiektu. W uzasadnieniu Skarżący podał, że A. S. w sposób nieuprawniony został uznany za jego pełnomocnika. Skarżący został pominięty, nie dano mu możliwości legalizacji, złożenia dokumentów. O możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej dowiedział się dopiero z otrzymanej decyzji kończącej sprawę i nie był w stanie odnieść się do dowodów zgromadzonych w sprawie, gdyż nie zostały mu one przedstawione. Skarżący podał, że do tego samego budynku w 2005r. dokonano ustaleń, ze poprzedni inwestor firma [...] wybudował z istotnymi odstępstwami obiekt objęty pozwoleniem na budowę z dnia [...] stycznia 2000r. Ustalenie te obecnie nie zostały wzięte pod uwagę, podano, że wybudowano, (nie wiadomo kto) obiekt nie będący przedmiotem pozwolenia na budowę. Obecne ustalenia zostały dokonane przez organ na podstawie wniosków zapisanych w decyzjach GINB i WWINB a nie z przeprowadzonego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uczestniczka A. Ć. prawidłowo zawiadomiona nie zajęła stanowiska w sprawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji WWINB z [...]lutego 2014r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z [...] lipca 2014r. ([...]) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2014r. Decyzja z dnia [...] lipca 2014r. została następnie utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2014r. nr[...]), która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i toczyła się pod sygn. VII SA/Wa 2493/14). Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wobec tego zawieszone do czasu zakończenia w/w sprawy przed WSA w Warszawie (postanowienie z 2 kwietnia 2015r.). Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2493/14 oddalił skargę. Wobec tego postanowieniem z dnia 17 września 2015r. zawieszone postępowanie zostało podjęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowo administracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że od 2005r. toczyło się postępowanie w sprawie wiaty usytuowanej na działce nr [...]. Postępowanie to prowadzone było w oparciu o przepisy art. 50 – 51 prawa budowlanego. Ostatecznie zakończone zostało stwierdzeniem nieważności wydanych w sprawie decyzji z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa – prowadzenie właśnie w oparciu o w/w przepisy. I WWINB decyzją z [...] października 2013r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wiaty usytuowanej na działce nr [...] położonej w [...]. Uznając, że w odniesieniu do w/w obiektu zastosowanie znajduje art. 48 prawa budowlanego postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] marca 2013r. wszczęte zostało postępowanie w tym trybie. Zgodnie bowiem z art., 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Za datę wszczęcia postępowania z urzędu należy przyjąć pierwszą czynność urzędową wobec strony lub czynność podjętą w sprawie przez organ administracji publicznej z urzędu ( Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 2 Wydanie pod red. R. Hauser – M. Wierzbowski, wydawnictwo C.H. Beck do art. 61 str. 379). Taką czynnością było wydanie w/w postanowienia z 18 marca 2013r. Nie był więc zasadny zarzut, że nie zostało prawidłowo wszczęte postępowanie a art. 48 prawa budowlanego. Organy umarzając w całości dotychczasowe postępowanie uznały, że toczące się od 2005r. postępowanie w trybie art. 50 – 51 prawa budowlanego jest innym postępowaniem niż to wszczęte postanowieniem wydanym w trybie art. 48 kpa. I choć nie byłoby niezasadne przyjęcie, że jest to jedno postępowanie tylko toczące się na innych podstawach prawnych, organy kwestię tę przesądziły. Nie był zasadny zarzut, że postępowanie w dniu [...]marca 2015r. wydanym postanowieniem nie mogło być wszczęte, gdyż w obrocie pozostawała decyzja z [...] lipca 2010r. nakazująca [...] wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu (rozbiórce) obudowy wiaty, obejmującej ściany z bramami w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę [...] w terminie do [...].09.2010r. Decyzją z [...] sierpnia 2013r. GINB bowiem stwierdził nieważność decyzji WWINB z [...] sierpnia 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2010r. a stwierdzenie nieważności decyzji wywiera skutki ex tunc, czyli wstecz. Kwestią sporną było ustalenie czy A. S. był pełnomocnikiem Skarżącego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Pełnomocnictwo udzielone A. S. w dniu [...] września 2010r. przez Skarżącego obejmowało upoważnienie do reprezentowania Skarżącego przed organami administracji publicznej w sprawie budowy wiaty gospodarczej na działce nr [...]. Tak ogólne określenie zakresu pełnomocnictwa jeżeli chodzi o rodzaj sprawy wskazuje na fakt, że obejmowało ono reprezentowanie Skarżącego we wszelkich postępowaniach dotyczących budowy konkretnego obiektu budowlanego i tym samym rozciąga się na wszelkie postępowania związane z tym konkretnym obiektem. Fakt, że w pełnomocnictwie określono obiekt jako wiatę gospodarczą nie zmienia zakresu pełnomocnictwa przy uznaniu obiektu przez organ za halę warsztatową. Na tym bowiem również koncentrowała się istota sporu w sprawie – czy dany obiekt jest wiatą gospodarczą czy halą warsztatową. Wskazać należy jednak, że kwestia prawidłowego umocowania pełnomocnika w sprawie prowadzonej z art. 48 prawa budowlanego stała się problematyczna z uwagi na stanowisko wyrażane przez samego Skarżącego. Postanowienie z [...] marca 2013r. zostało doręczone A. S. jako pełnomocnikowi K. Ć. A. S. ustosunkował się do treści tego postanowienia. K. Ć. ani organy nie zakwestionowały pełnomocnictwa. A. S. nie wskazał, że nie jest pełnomocnikiem w tej sprawie. Następnie PINB decyzję z dnia [...] grudnia 2013r. doręczył już Skarżącemu z pominięciem A. S. Dokonał również doręczenia tej decyzji A. S. uznając, że nie będzie to miało wpływu na bieg terminów odwołania. W odwołaniu Skarżący zarzucił brak doręczenia A. S. tej decyzji. Organ II instancji rozpoznał odwołanie Skarżącego uzupełnione przez A. S. i podał, że pominięcie pełnomocnika nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Decyzję z [...] lutego 2014r. doręczył A. S. Skarżący dopiero w piśmie z [...] marca 2013r., czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji zakwestionował pełnomocnictwo udzielone A. S. i organ II instancji uznał to za zasadne. W tym miejscu wskazać należy, że od chwili ustanowienia pełnomocnika działa on za stronę z pełnymi konsekwencjami prawnymi, co w szczególności oznacza, że czynności procesowe dokonane przez pełnomocnika odnoszą skutek bezpośrednio w sferze prawnej strony, a pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem samej strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (por. wyr. NSA z 10.2.1987r., SA/Wr 875/86, ONSA 1987 Nr 1 poza. 13). Trzeba jednak zastrzec, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym nie wyklucza uprawnienia strony do samodzielnego działania w danym postępowaniu (wyr. WSA w Olsztynie z 13.06.2013r., I SA/Ol 678/12). Czynność procesowa podjęta przez stronę postępowania osobiście będzie co do zasady uprzedzała (względnie korygowała) działania ustanowionego przez niego pełnomocnika. Z uwagi na fakt, że czynności procesowe zdziałane przez pełnomocnika wywołują skutki bezpośrednio dla strony, należy – wobec braku przepisów szczególnych przyjąć, ze mogą być one korygowane (prostowane, odwoływane) przez stronę wyłącznie na zasadach ogólnych (obowiązujących zresztą samego pełnomocnika), a więc tylko w takim zakresie, w jakim pozwala na to stan postępowania i ogólne przepisy regulujące dokonywanie czynności procesowych. Nie będzie zatem przeszkód np. do samodzielnego cofnięcia przez stronę wniesionego w jej imieniu przez pełnomocnika odwołania (art. 137 kpa), jednak za niedopuszczalne (bezskuteczne) trzeba uznać próby korygowania przez stronę na etapie postępowania odwoławczego czynności jej pełnomocnika podjętych jeszcze w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. ( Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 2 Wydanie pod red. R. Hauser – M. Wierzbowski, wydawnictwo C.H. Beck do art. 32 str. 240). Przekładając to na stan faktyczny w sprawie bezzasadny był zarzut nieprawidłowego doręczenia postanowienia z 18 marca 2013r. A. S. zamiast Skarżącemu i tym samym zarzut pozbawienia go możliwości obrany swoich spraw. O skorygowaniu zakresu pełnomocnictwa Skarżący poinformował organ dopiero w dniu 6 marca 2015r. tj. po doręczeniu decyzji organu II instancji. Po dokonanych wyjaśnieniach organ II instancji prawidłowo uznał, że A. S. dopiero od tej daty nie jest pełnomocnikiem Skarżącego w sprawie. Odnosząc się do zarzutu doręczenie decyzji organu I instancji Skarżącemu zamiast jego pełnomocnikowi organ II instancji prawidłowo uznał, że nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie ani nie spowodowało negatywnych skutków dla strony, a tym samym nie może stanowić podstawy do uchylenia postanowienia organu II instancji. W ocenie Sądu wykładnia art. 40 § 2 kpa wskazująca, iż doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne, ma na celu ochronę strony przed negatywnymi, arbitralnymi działaniami organów administracji publicznej tak, aby nie pozbawiać strony prawa do kontroli wydanego rozstrzygnięcia czy też prawa do sądu. Strona ustanawiając pełnomocnika chce się ustrzec przed skutkami nieznajomości prawa, więc jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki wspomnianej staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów oraz zapewnienia sobie ochrony, jaką powinna uzyskać w państwie prawa. W celu tak rozumianych praw strony, gdy pominięcie pełnomocnika prowadziło do tego, że albo odwołanie lub zażalenie do organu administracji publicznej, albo skarga do sądu administracyjnego były uznane za spóźnione, sądy stawały w obronie zagwarantowania przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu lub wynikającego z art. 78 konstytucji RP prawa do zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Sąd podziela prezentowane w judykaturze stanowisko, z którego wynika konieczność wzięcia pod rozwagę kwestii zaistnienia lub nie zaistnienia negatywnych skutków, w sytuacji doręczenia decyzji stronie, nie zaś ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, w aspekcie dopuszczenia się przez organ takich naruszeń prawa, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c psa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r., II OSK 136/06, LEX nr 319187, z 8 stycznia 2013 r., II GSK 1937/11, LEX nr 1341518, z 14 marca 2014 r., II OSK 2536/12, LEX nr 1488171). Trafnie przeto organ II instancji zwrócił uwagę, że zarówno skarżący jak i jego pełnomocnik wniósł w terminie odwołanie, które zostały rozpoznane a tym samym nie doszło do naruszenia prawa, które miałoby istotny wpływ na wynika sprawy. Dodatkowo wskazać należy, że w judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiwsa 2006, nr 6, poz. 157 z aprob. glosą W. Tarasa, OSP 2007, Nr 3, poz. 26, z 11 stycznia 2013 r., II GSK 1142/11, LEX nr 1270072, z 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2572/12, LEX nr 1574646), pogląd ten podziela orzekający w sprawie Sąd. Odróżnić należy pozbawienie strony prawa do udziału w oznaczonym stadium postępowania, od wadliwego doręczania wydanego już w sprawie postanowienia (por. także motywy uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/2004, ONSA i wsa 2005, nr 4, poz. 66). Taki też pogląd aprobowany jest w piśmiennictwie (por. P. Daniel, J. Wilczyński, Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, jako przesłanka uchylenia aktu przez sąd administracyjny, "Administracja. T.D.P", 2014, nr 3 (36), s. 19). Nie był więc trafny zarzut Skarżącego w zakresie naruszenia przepisów dotyczących pozbawienia go możliwości obrony swoich praw przez nie doręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi, która uzasadniałaby wznowienie postępowania na podstawie art. 145 p 1 pkt 4 kpa. Odwołanie zostało rozpoznane a Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności świadczących o tym, że nie miał możliwości przedłożenia wymaganych dokumentów, choć je posiada z uwagi na naruszenie przepisów w zakresie doręczenia. Zasadnym okazał się zarzut skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 7, 77 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ I uznał bowiem, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie zachodziła potrzeba ustalenia ponownego stanu faktycznego i przeprowadzenia nowych dowodów albowiem stan faktyczny od 2005r. nie uległ zmianie. Tym samym organ ograniczył się do opisu dotychczasowego przebiegu postępowania i wymieniania podejmowanych w sprawie decyzji W zakresie poczynionych ustaleń uznał, że pozwolenia na budowę zostało wydane na rzecz [...] a nie Skarżącego i A. Ć., inwestorzy wybudowali halę warsztatową a więc obiekt inny niż w pozwoleniu na budowę, co wskazuje na samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Organ wskazał na dane wynikające z dziennika budowy i protokołów oględzin i uznał, że dopuszczenie się przez inwestorów samowoli budowlanej uzasadniało zastosowanie trybu przewidzianego w art. 48 prawa budowlanego. Wobec czego nałożył na Skarżącego i A Ć. określone w postanowieniu z [...] marca 2013r. obowiązki i wydał decyzje rozbiórkową z uwagi na niewykonanie tych obowiązków. To, że doszło do zmiany kwalifikacji naruszenia przepisów nie oznacza jak wynika z materiału zebranego w sprawie, że organ na podstawie zgromadzonego materiału został pozbawiony obowiązku przedstawienia dokonanych ustaleń faktycznych, wskazania dowodów na jakich się oparł i ich oceny, czego w sprawie zabrakło. Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie jest władny we własnym zakresie z pominięciem organów ustalać stanu faktycznego w sprawie, nawet wówczas, gdy dysponuje bogatym, bo od lat gromadzonym materiałem dowodowym. Organ II instancji winien rozpoznać sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 kpa) Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wydanie. Warszawa 2011, s. 513). Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że działanie organu odwoławczego naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga, aby postępowanie przed organem drugiej instancji miało wymiar w pełni merytoryczny, a nie tylko kontrolny. Organ II instancji jest bowiem zobowiązany rozpoznać i ustalić we własnym zakresie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. Nie sposób mówić o ponownym rozpatrzeniu sprawy, skoro organ wyższego stopnia w rzeczywistości przedstawił jedynie przebieg dotychczasowego postępowania i merytorycznie odniósł się jedynie do uzasadnienia w przypadku tego konkretnego obiektu zastosowania trybu z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (t.j dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.). Sam organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że procedury określone w art. 48 oraz w art. 50 – 51 prawa budowlanego dotyczą postępowania w całkowicie odmiennym stanie faktycznym. Powoływanie więc przebiegu dotychczasowego postępowania przez wskazanie jakie decyzje były podjęte, uchylone, czy stwierdzono ich nieważność nie jest wystarczające do uznania, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie prowadzonej z art. 48 prawa budowlanego. To, że postępowanie toczy się od 2005r., akta administracyjne zawierają liczne dokumenty, decyzje nie jest wystarczające do zwolnienia organu z dokonania konkretnych ustaleń na potrzeby prowadzonej sprawy już nie na podstawie art. 50 – 51 prawa budowlanego ale na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Nie można bowiem uznać, że strony postępowania czy też Sad kontrolujący decyzję samodzielnie dokonywać będą ustaleń w zakresie stanu faktycznego z innych decyzji, czy dokumentów znajdujących się w sprawie. Organ zmieniając kwalifikację prawną prowadzonego postępowania winien przede wszystkim wskazać co było przedmiotem rozbiórki i na jakiej podstawie obiekt zakwalifikowano jako halę magazynową a nie wiatę gospodarcza, czy na wzniesienie tego obiektu wymagane było pozwolenie na budowę. Nie były to jednak okoliczności jedyne, które organ winien wskazać, co zostanie wykazane niżej, a faktycznie tylko do ich podania się ograniczył. W decyzji organu II instancji prawidłowo opisano przedmiot rozbiórki – hala warsztatowa [...]. Prawidłowo również organ uznał, że wybudowany obiekt nie jest wiatą gospodarczą, na wybudowanie której wydane było pozwolenie na budowę z [...] stycznia 2000r. dla [...] sp. z o.o. a halą magazynową, tj. budynkiem, na posadowienie którego wymagane jest pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego. Prawidłowo również organ II instancji podał, że przedmiotowy budynek nie został wymieniony w art. 29 prawa budowlanego jako obiekt zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy ustawy - Prawo budowlane nie definiują wiaty, jednakże zawierają definicję legalną budynku. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 wskazanej ustawy budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Powyższe prowadzi do wniosku, iż (a contrario) obiekt budowlany zaprojektowany (wykonany) bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie odpowiada określonym w komentowanym przepisie warunkom i w związku z tym nie może być uznany za budynek. (Z. Niewiadomski. Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 43).( por. wyrok WSA w Warszawie z 16.04.2015r., sygn. VII SA/Wa 2191/14 -). Pojęcia "wiata" znajduje się w tekstach encyklopedycznych lub słownikowych i oznacza lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupkach, niekiedy ze ściankami w boku, wzniesione np. przy peronie kolejowym, przystanku tramwajowym, parkingu, może być też wiata garażowa (wg Słownika języka polskiego PWN 2008). Zdaniem Sądu z wiatą mamy do czynienia wówczas, gdy jest to samodzielna, odrębna, wolnostojąca konstrukcja, wsparta wyłącznie na słupkach, a nie przylegająca z jednej strony do istniejącego obiektu czy innej płaszczyzny, w których jej konstrukcja znajduje oparcie. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 24 czerwca 2015r., sygn. II SA/Wr 246/15, wyrok WSA w Gliwicach z 24.10.2014r., sygn. II SA/GL 707/14). W przedmiotowej sprawie obiekt o wymiarach 8m x 21,9 [...] posiada zadaszenie, ściany, bramy, świetliki, zamkniętą przestrzeń, posiada również fundamenty, co wynika z zapisów dziennika budowy z 2000r., 2001r. i protokołów kontroli z 2005, 2006r. i 2009r. Okoliczności tych Skarżący nie zakwestionował, a były one wyjaśnione w decyzji. Prawidłowo więc organy uznały, że wybudowany został zupełnie inny obiekt niż określony w pozwoleniu na budowę i to zarówno odnośnie cech konstrukcyjnych jak i funkcji. Wybudowanie takiego obiektu nie stanowi jedynie istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym uzasadniającego prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50 – 51 prawa budowlanego, a stanowi klasyczną samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 tej ustawy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przed wydaniem decyzji o rozbiórce organ ma umożliwić inwestorom dokonanie legalizacji samowoli budowlanej, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. W myśl tych przepisów 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo; b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Wstrzymanie robót budowlanych z art. 48 ust. 2 praw budowlanego nie dotyczy tylko obiektów w budowie. Art. 48 ust. 1 przewiduje zastosowanie przewidzianego w nim trybu do obiektów budowlanych w budowie ale też wybudowanych. W sytuacji, gdy obiekt jest wybudowany wstrzymanie wykonania robót jest zakazem ich podjęcia lub wznowienia do czasu zakończenia postępowania. (por. Prawo Budowlane. Komentarz pod red A. Glinieckiego wydanie 2, Lexis Nexis, str. 621 – 622). Zastosowanie procedury legalizacyjnej jest możliwe jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. Organ winien mając na uwadze, że jest to podstawowa przesłanka legalizacji samowoli budowlanej ustalić czy wzniesiony obiekt budowlany nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , dokonać analizy zgodności budowy obiektu z planem miejscowym a tym samym ustalić czy w ogóle zachodzi możliwość jego legalizacji. Tych ustaleń w decyzjach obu organów zabrakło, mimo, że w obszernej dokumentacji po prowadzonym do 2005r. postępowaniu dotyczącym tego budynku znajdują się dokumenty umożliwiające dokonanie takich ustaleń. Zobowiązanie inwestorów do złożenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego nie zwalnia organu z dokonania wstępnej analizy w zakresie zgodności budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Oprócz tych okoliczności organ winien był również wyjaśnić zasadność uczynienia [...] adresatami decyzji rozbiórkowej a także kwestię zastosowania określonych przepisów przez określenie daty wzniesienia danego obiektu, czego również nie uczyniono. Zgodnie z zasadą przekonywania (art. 11 kpa) organ winien również odnieść się do wskazywanego przez Skarżącego pozwolenia na budowę z 20 stycznia 2000r. i czynności związanych z przeniesienie praw z tego pozwolenia na Skarżącego i A. Ć. Z uwagi na naruszenia przepisów art. 7, 77 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a orzekł jak w pkt I decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględniając wyrażone w sprawie stanowisko dokona pogłębionych o wskazane wyżej ustaleń faktycznych i na ich podstawie rozstrzygnie sprawę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia w kwestii wstrzymania wykonalności decyzji. Zgodnie bowiem ze znowelizowanym ustawą zmieniająca z dnia 9 kwietnia 2015r. (Dz.U. poz. 658) i mającym na mocy art. 2 ustawy zmieniającej zastosowanie również w przedmiotowej sprawie - art. 152 p.p.s.a zasadą jest że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba, że sąd postanowi inaczej. W ocenie Sądu nie zaszły żadne okoliczności, by w tym zakresie postanowić inaczej niż wynika to z art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło