II SA/Po 874/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-01-17

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie ewidencyjne w sprawie ujawnienia współwłaścicieli nieruchomości, jeśli istnieje spór o własność tej nieruchomości, który jest przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym (np. o zasiedzenie)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie ewidencyjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku sporu o własność nieruchomości, który jest przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym (np. o zasiedzenie), organ ewidencyjny powinien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, ponieważ ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może modyfikować stanu prawnego nieruchomości.
Stan faktyczny
H. Ł. wniósł o wpisanie do ewidencji nieruchomości współwłaścicieli na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Starosta odmówił ujawnienia, wskazując na rozbieżności między oznaczeniem parcel w księdze wieczystej a numerami działek ewidencyjnych oraz na toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił postanowienie Starosty i wskazał na konieczność rozpatrzenia sprawy w formie decyzji administracyjnej, dopuszczając możliwość zawieszenia postępowania. Starosta zawiesił postępowanie ewidencyjne z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie. Wojewódzki Inspektor utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. H. Ł. zaskarżył postanowienie o zawieszeniu do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę Pismem z dnia 11 września 2011 r., wniesionym do Starostwa Powiatowego w S., H. Ł. powołując się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 2011 r. (sygn. akt [...]), wniósł o wpisanie do ewidencji nieruchomości o powierzchni 7.79.28 ha, położonej w M., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą pod numerem Kw [...] numery ewidencyjne [...] i [...], a obecnie [...] i, jako jej współwłaścicieli: H. Ł., D. M., I. Ł., B. S. i T. Z. – wszyscy po 1/5 nieruchomości. Do wniosku załączył prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w S. Wydział I Cywilny z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...] Starosta S. odmówił ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków parceli oznaczonych numerami [...] i [...], położonych w obrębie M., gmina S., jako współwłasność wskazanych we wniosku osób. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. nieruchomość w księdze wieczystej jest oznaczona numerami parceli katastralnych [...] i [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2001 Nr 38, poz. 454), w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawnia się numery działek ewidencyjnych, którego to warunku nie spełniają parcele. Ponadto organ dodał, że w dziale III księgi wieczystej wpisane jest ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnej Oddział Terenowy w P. oraz zakaz zbywania w czasie toczącego się postępowania o zasiedzenie działki nr [...], położonej we wsi M. Starosta S. podniósł, że na podstawie dostępnych dokumentów ustalono, że działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości objętej wnioskiem o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków. W świetle podanych wyżej okoliczności organ odmówił ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków parceli oznaczonych numerami [...] i [...]. H. Ł. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc jego niezasadność oraz sprzeczność z dokumentami zgromadzonymi w sprawie. Podniósł, że w aktach sprawy co prawda znajduje się wniosek o przekazanie przez J. Ł. na Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości, lecz jednocześnie jest adnotacja o cofnięciu tego wniosku. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na konieczność rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w trybie art. 22 i 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozdziału 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). Wskazano, że rozstrzygnięcie sprawy co do meritum winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Następnie przedstawiono wynikający ze zgromadzonej dokumentacji stan prawny i faktyczny przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego w świetle tych ustaleń rozstrzygnięcie co do stanu prawnego parcel nr [...] i nr [...] (aktualnie działki nr [...] i cz. działki nr [...]) jest zagadnieniem wstępnym w prowadzonym postepowaniu ewidencyjnym w sprawie dokonania zmian danych dotyczących właściciela, co stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania ewidencyjnego w oparciu o pkt art. 97 § 1 k.p.a. Organ wskazał ponadto na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania oraz zapewnienia im czynnego w nim udziału. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] Starosta S. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków parceli oznaczonych nr [...] i [...], położonych w obrębie M., gmina S., stanowiących współwłasność w: 1/5 H. Ł., 1/5 B. S., 1/5 T. Z., 1/5 I. Ł. i w 1/5 D. M. Organ wskazał, że w dziale III Kw [...] wpisane jest ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnej Oddział terenowy w P. oraz zakaz zbywania w czasie toczącego się postępowania o zasiedzenie działki nr [...], położonej we wsi M. Wobec powyższego zawieszono postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy z wniosku Agencji o zasiedzenie spornej nieruchomości. Na postanowienie Starosty S. z dnia [...] lipca 2012 r. H. Ł. wniósł zażalenie. Zdaniem skarżącego stan faktyczny i prawny sprawy jest jasny i doprowadzenie ewidencji do takiego stanu nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. Wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu w sprawie zasiedzenia nie daje podstaw do zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawił ustalenia poczynione na podstawie zgromadzonej dokumentacji. Podano, że poprzednik prawny H. Ł., J. Ł., nabył własność gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,00 ha dokumentem nadania ziemi z dnia [...] 1947 r. nr [...]. Dla gospodarstwa została założona księga wieczysta KW [...], w której w dziale I zostały wpisane parcele nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 7,85 ha. W czasie zakładania ewidencji gruntów w 1966 r., J. Ł. został ujawniony w rejestrze gruntów jako władający działką nr [...] o powierzchni 8,01 ha. Następnie decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z [...] 1969 r. Nr [...], z urzędu wykreślono z operatu ewidencyjnego wsi M. J. Ł. jako właściciela nieruchomości o powierzchni 8,01 ha, a przedmiotowe grunty włączono do grupy prowadzonej dla PGR M., wchodzącego w skład Kombinatu Państwowych Gospodarstw Rolnych B.. W wyniku likwidacji Kombinatu PGR B. majątek przedsiębiorstwa, na mocy decyzji Wojewody Poznańskiego Nr [...] z [...] 1992 r., przekazany został Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Następcą prawnym ww. Agencji jest obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych, która ujawniona jest w ewidencji gruntów i budynków. Dla przedmiotowych gruntów nie została założona księga wieczysta. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt [...] stwierdzono nabycie spadku po J. Ł. przez strony przedmiotowego postępowania administracyjnego również w odniesieniu do gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku. Postanowienie to było podstawą ujawnienia w księdze wieczystej KW [...] jako współwłaścicieli wymienionych we wniosku osób w odniesieniu do nieruchomości składającej się z parcel nr [...] i nr [...]. Z przedłożonego odpisu księgi wieczystej wynika, że w dziale wpisane zostało ostrzeżenie o toczącym się postepowaniu o zasiedzenie z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział w P. W przedstawionym stanie faktycznym sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zasiedzenie nieruchomości będącej przedmiotem wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu przesłanki określone w tym przepisie wystąpiły w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ uznał, że rozstrzygnięcie o uprawnieniach właścicielskich do będącej przedmiotem postępowania ewidencyjnego nieruchomości należy do sądu powszechnego oraz, że istnieje ścisły związek pomiędzy rozstrzygnięciem o prawie własności do przedmiotowej nieruchomości, a rozstrzygnięciem dotyczącym wpisu właściciela do ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ sprawa z wniosku o zasiedzenie nieruchomości nie została zakończona, zasadne było zawieszenie postępowania prowadzonego przez organ ewidencyjny. Na powyższe postanowienie H. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając jego uchylenia. Podtrzymując argumentację przytoczoną w postępowaniu administracyjnym skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa przez organy obu instancji poprzez odmowę uzupełnienia ewidencji geodezyjnej zgodnie z istniejącym stanem prawnym, tj. zgodnie z zapisami w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącego ewidencja geodezyjna winna odzwierciedlać stan prawny nieruchomości, tj. stan jaki faktycznie figuruje w księdze wieczystej. Starosta Powiatowy w S. pomimo istnienia księgi wieczystej wpisanym w księdze parcelom nadał numery geodezyjne [...] i [...] i jako właściciela wpisał Agencję Nieruchomości Rolnych z siedzibą w P. oraz nie ujawnił tej zmiany w księdze wieczystej. Skarżący podał , iż obecnie toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym w S. o wydanie nieruchomości, jak też przed Ministrem Rolnictwa o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest ocena zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmian polegających na wpisaniu następców prawnych J. Ł. jako współwłaścicieli nieruchomości - zgodnie z aktualnym oznaczeniem geodezyjnym parceli oznaczonych nr [...] i [...], położonych w obrębie M., gmina S.. Rozpatrujące sprawę organy administracji publicznej uznały, że w sprawie zachodziła podstawa do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Instytucja zawieszenia postępowania administracyjnego jest uregulowana w art. 97-103 k.p.a. Zawieszenie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową służącą zapewnieniu racjonalności postępowania. Instytucja ta ma zastosowanie, gdy na skutek zaszłego w toku postępowania zdarzenia, postępowanie owo dotknięte jest brakiem nie pozwalającym na jego dalsze prowadzenie, istnieje jednak możliwość usunięcia tego braku i podjęcia normalnego postępowania. Zawieszenie postępowania administracyjnego oznacza więc, co do zasady, przejściowe przerwanie czynności procesowych występujące w granicach czasowych istniejącego stosunku administracyjno-procesowego, oparte na oznaczonej przepisami ustawy usuwalnej przeszkodzie (podstawie zawieszenia postępowania), ukierunkowane na zapewnienie prawidłowości podejmowanych czynności procesowych (zob. G. Łaszczyca: Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, s. 19-34). W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie ustalenia i wykazania w ewidencji gruntów właścicieli parcel nr [...] i [...] zawieszono z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie prawa wskazuje się, iż zawieszenie na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 9, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 456). Natomiast przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumieć należy sytuację, w której rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd kwestii prawnej, a więc stwierdzenia w drodze decyzji lub orzeczenia sądu określonego i pewnego stanu prawnego lub od stworzenia takim orzeczeniem lub decyzją określonej sytuacji prawnej, bez której nie jest możliwe w ogóle rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w innym postępowaniu, które z tej przyczyny ma ulec zawieszeniu. Podkreślić należy, że zagadnienie wstępne to zagadnienie o charakterze materialnoprawnym. O istnieniu kwestii prejudycjalnej decyduje jej związek z aktualnie rozpatrywaną sprawą administracyjną i charakter stosowanych w niej norm prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 420/08). W opinii Sądu rozpatrujące przedmiotową sprawę organy administracji prawidłowo uznały, iż kwestią wymagającą wstępnego wyjaśnienia, jest zagadnienie uprawnień właścicielskich do spornych gruntów. W trakcie prowadzonego z wniosku skarżącego postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów powstała bowiem wątpliwość co do prawa własności objętych wnioskiem nieruchomości. We wniosku wskazano jako dotychczasowego właściciela nieruchomości J. Ł., opierając się na wpisach w księdze wieczystej Kw [...]. Prawa po J. Ł. nabyły na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] maja 2011 r. H. Ł., D. M., I. Ł., B. S. i T. Z. Zdaniem skarżącego wymienione osoby podlegały wpisaniu do ewidencji jako współwłaściciele nieruchomości. Tymczasem organ na podstawie posiadanej dokumentacji ustalił, że działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], a obecnie [...] pozostają we władaniu Agencji Nieruchomości Rolnych, która jako następca prawny Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa przejęła grunty, które wchodziły w skład PGR B., a w księdze wieczystej Kw [...] w dziale III wpisane jest ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnej Oddział Terenowy w P. oraz zakaz zbywania w czasie toczącego się postępowania o zasiedzenie działki nr [...], położonej we wsi M. Jednocześnie ustalono, że wpisy w księdze wieczystej dotyczą parceli, tymczasem w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawnia się numery działek ewidencyjnych. Okazało się więc, że obecna działka nr [...] może nie być tożsama z poprzednimi parcelami nr [...] i [...]. Niewątpliwie rozstrzygnięcie powyższego sporu, posiadającego charakter sporu o własność, jak oceniły organy, przekracza ramy postępowania ewidencyjnego, a wymaga przeprowadzenia postępowania na drodze cywilnej. Wynika to z faktu, że stwierdzony w ewidencji stan ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Przez zmiany w ewidencji nie można bowiem doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie (np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym) powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno - rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA w Warszawie z dnia 04 marca 1999 r. w sprawie sygn. akt II SA 17/99, Lex nr 46214). Z akt sprawy wynika, że kroki w kierunku rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym zaistniałego w sprawie sporu o własność zostały przez zainteresowane strony podjęte. Toczy się bowiem postępowanie z wniosku Agencji o zasiedzenie przedmiotowych nieruchomości. Z uzasadnienia skargi wynika, że również strona skarżąca dochodzi swoich praw – tak na drodze sądowej (powództwo o wydanie nieruchomości), jak i na drodze administracyjnej (wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa). Prawidłowo zatem organy administracji dostrzegły zaistniały w sprawie spór o własność i konieczność przeprowadzenia postępowania przed sądem powszechnym celem ustalenia rzeczywistych właścicieli nieruchomości, której własność jest sporna. To w postępowaniu przed sądem powszechnym w pierwszej kolejności rozstrzygnięte zostanie, czy i w jakiej części własność przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia nabyła Agencja. Skład orzekający podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż powstanie w trakcie postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów sporu o własność stanowi zagadnienie wstępne dla tego postępowania i zobowiązuje organ administracyjny do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii praw właścicielskich do nieruchomości i usunięcia powstałych rozbieżności. W orzecznictwie wskazano m.in., że przesłanką zawieszenia postępowania ewidencyjnego w takim przypadku jest zawisłość przed sądem powszechnym sprawy z powództwa o ustalenie prawa własności w trybie art. 189 Kpa lub też sprawy z wniosku o zasiedzenie (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1010/05, Lex nr 266309, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 30/08, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez rozstrzygnięcia o uprawnieniach właścicielskich do będących przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomości, wydanie decyzji nie jest możliwe. Istnieje przy tym wyraźny związek przyczynowy pomiędzy tymi rozstrzygnięciami. Związek ten tkwi w skutkach orzeczenia sądowego, którego treść (wypowiedź, co do uprawnień) warunkuje dalsze działanie w sprawie (wykreślenie i wpisanie danych w ewidencji). Należy bowiem wskazać, iż instytucja zasiedzenia uregulowana została w art. 172-178 Kodeksu cywilnego, a do jej stwierdzenia, stosownie do art. 606 k.p.c., właściwy jest sąd powszechny położenia nieruchomości. Zasiedzenie polega na nabyciu prawa własności przez posiadanie nieruchomości wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w Kodeksie cywilnym czasu. Upływ terminu zasiedzenia pociąga za sobą ex lege nabycie własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego. Nabycie tej własności następuje, po upływie dwudziestu lub trzydziestu lat. Z końcem dnia, który swą datą odpowiada terminowi nabycia posiadania (art. 112 w zw. z art. 172 k.c.). Upływ terminu zasiedzenia prowadzi do nabycia własności przez posiadacza i do utraty tego prawa przez dotychczasowego właściciela. Postanowienie sądu stwierdzające zasiedzenie ma charakter deklaratoryjny, tzn. stwierdzający powstanie z mocy prawa skutku w postaci nabycia własności nieruchomości przez jej posiadacza. W takiej sytuacji nie można obecnie stwierdzić, że w dniu złożenia wniosku i dacie jego rozpoznania aktualnym właścicielem nieruchomości, co miało wynikać z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, są następcy prawni J. Ł. Jeżeli bowiem sąd powszechny stwierdzi zasiedzenie przedmiotowych nieruchomości przez Agencję Nieruchomości Rolnych, to w datach tych "aktualnym" właścicielem będzie Agencja (jako następca prawny dawnego PGR B., a nie osoby wskazane w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. W tych okolicznościach organ ewidencyjny we własnym zakresie nie mógł uznać kto jest aktualnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma w takim przypadku zastosowania. Wydanie w przedmiotowej sprawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego będzie miało zatem bezpośredni wpływ na rozpatrzenie sprawy wpisu w ewidencji gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt: II SA/Bk 30/08). Skarżący zażądał od organu ewidencyjnego wpisania zmian w ewidencji w oparciu o postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. Ł. powołując się na oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej. W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości istnieją jednak również dokumenty obrazujące zmianę jej oznaczenia oraz powierzchni i granic, jakie nastąpiły na przestrzeni kilkudziesięciu lat, co sprawia, że zarówno powierzchnia nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej jako parcele nr [...] i [...], jak i jej granice nie odpowiadają aktualnym działkom nr [...] i [...] (karta nr 34 akt admin.). W ocenie Sądu wyjaśnienie tych kwestii na obecnym etapie byłoby przedwczesne, bowiem może nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku Agencji o zasiedzenie, co dodatkowo uzasadniało zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło