II SA/Po 920/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] lipca 2017r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowanego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ E. Brychcy W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewódzkiego Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia 21 lipca 2017r. skarżący L. B., reprezentowany przez r.pr. A. L., zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego dla Miasta P. z 8 lutego 2017r. w całości i nakazującej dokonać rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się w P., na działkach o numerze geodezyjnym [...], [...], ark 08 obręb U.. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie nakazanej zaskarżoną decyzją rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez Sąd sprawi, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona skarżącemu ochrona sądowa może okazać się jedynie iluzoryczna. Uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie której skarżący uprzednio dokonałby rozbiórki skutkowałoby niewątpliwą szkodą po stronie skarżącego, a skutki wykonania decyzji – nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, iż przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obie te przesłanki (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Trzeba także wyjaśnić, że szkoda, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi mianowicie o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. II SA/Bk 352/06 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2009 r., w sprawie sygn. akt I SA/Kr 975/08, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z konstrukcji przepisu, dopuszczającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego jest słuszne, czy też nie, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem tej rozbiórki, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi rozbiórka nie powinna być przeprowadzona. Rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed przeprowadzeniem rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dotyka przede wszystkim inwestora. Należy także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. Nie może budzić wątpliwości, że rozbiórka obiektu budowlanego lub chociażby jego części przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. W tym stanie rzeczy należy wstrzymać wykonanie decyzji orzekającej rozbiórkę w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, Sąd orzekł, jak w postanowieniu. /-/ E. Brychcy