II SAB/Po 111/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-11-12
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli udzieli informacji publicznej po upływie ustawowego terminu, ale przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie skargi na bezczynność organu staje się bezprzedmiotowe, jeśli organ udzieli żądanej informacji publicznej przed wydaniem wyroku. Nawet jeśli udzielenie informacji nastąpiło z opóźnieniem, nie zawsze można przypisać mu cechę rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza gdy opóźnienie wynikało z procesu ustaleń organu. W takich przypadkach sąd umarza postępowanie, ale może stwierdzić, że bezczynność nie miała rażącego charakteru.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji o umowach dotyczących obsługi prawnej z kancelariami. Po wniesieniu skargi na bezczynność organu, Wójt Gminy udzielił żądanej informacji z kilkunastodniowym opóźnieniem. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów. Sąd umorzył postępowanie, stwierdzając, że bezczynność organu nie miała rażącego naruszenia prawa, i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w kwocie 100 zł, uznając, że wynagrodzenie pełnomocnika nie było niezbędne.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie, stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 roku sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2014 r. P. K. zwrócił się do Wójta Gminy na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: u.d.i.p., o udostępnienie informacji, czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a jeśli tak o udostępnienie treści umów na podany adres e-mailowy.
Następnie pismem z dnia 3 września 2014 2014 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a w przypadku, gdy po złożeniu skargi organ doręczy żądaną informacje publiczną – o uznanie, że na dzień wniesienia skargi do Sądu organ pozostawał w bezczynności i umorzenie postępowania. W motywach skargi skarżący wyjaśnił, że żądanie udostępnienia informacji publicznej skierował do organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a żądana informacja – treść umów zawieranych przez Gminę z kancelariami prawnymi są informacjami publicznymi, bowiem są zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, dotyczą spraw publicznych i podlegają udostępnieniu.
W odpowiedzi Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie lub umorzenie postępowania i wyjaśnił, że żądaną informację publiczną udzielił skarżącemu w dniu 19 września 2014 r., a to związane było z koniecznością wyjaśnienia, czy zawarcie takich umów miało miejsca i czy podlegają one udostępnieniu w drodze informacji publicznej..
W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. P. K. wniósł o umorzenie postępowania, wobec udzielenia mu żądanej informacji publicznej oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. jeżeli w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2007 r., II FSK 1259/06, LEX nr 494285).
Przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła skarga na bezczynność Wójt Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej polegającej na udzieleniu informacji, czy Gmina w okresie od 2012 r. do dnia złożenia przez skarżącego wniosku zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a jeśli tak – o udostępnienie treści tychże umów.
Zważywszy, po wniesieniu skargi Wójt Gminy w dniu 19 września 2014 r. udostępnił stronie żądane informacje bezprzedmiotowe stało się postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony o udzielenie żądanej informacji publicznej. W tym więc zakresie Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.
Nadmienić jedynie należy, że udzieleniem żądanej informacji organ potwierdził, że informacja o zakresie obsługi prawnej gminy, mieściła się w przedmiotowo-podmiotowym zakresie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Taka ocena wniosku strony nie nasuwa wątpliwości Sądu co do jej zgodności z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udzielenie informacji powinno było nastąpić w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., wynoszącym – co do zasady – 14 dni od dnia złożenia wniosku. W judykaturze wskazuje się, że niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym art. 13 u.d.i.p. oznacza, że podmiot ten pozostaje w bezczynności (vide: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r. sygn. I OSK 601/05,Lex nr 236545). W okolicznościach niniejszej sprawy załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej nastąpiło po upływie ustawowych 14 dni, a konkretnie z dziewiętnastodniowym opóźnieniem. Wniosek z dnia 18 sierpnia 2014r. został załatwiony w dniu 19 września 2014 r. Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że nie można jej przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozbawiałoby racjonalności przepisu art. 149 p.p.s.a., nakazującego wartościowanie naruszenia prawa stanem bezczynności czy przewlekłości postępowania. W okolicznościach sprawy zważywszy, że opóźnienie w udzieleniu informacji było kilkunastodniowe i – jak wynika z odpowiedzi na skargę – było następstwem procesu ustaleń organu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną oraz, czy Gmina zawarła umowy na obsługę prawną, Sąd uznał, że bezczynność nie nosiła cechy rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 p.ps.a.).
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 powołanej ustawy. W ocenie Sądu niezbędnymi kosztami postępowania w niniejszej sprawie był jedynie uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł. Wprawdzie skarżący P. K. był reprezentowany przez radcę prawnego T.K., należy jednak zauważyć, że w okresie od 11 sierpnia do 9 października 2014 r. wniósł on do tutejszego Sądu 26 skarg – wszystkie na bezczynność organów samorządu gminnego w różnych gminach w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wymienione skargi dotyczą żądania udzielenia informacji w zakresie umów o obsługę prawną z kancelariami. Treść skarg ma charakter szablonu, który jest tylko w nieznacznym stopniu zindywidualizowany. Skargi wniesiono w nieskomplikowanych, niemalże identycznych stanach faktycznych i z identyczną argumentacją prawną. Sporządzenie kolejnych tego rodzaju skarg sprowadziło się w istocie do naniesienia niewielkich zmian w opisie stanu faktycznego poprzez zindywidualizowanie organu, podanie daty złożenia wniosku, daty jego odebrania przez organ i stwierdzenia, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej.
Opisana wyżej sytuacja miała również miejsce w przedmiotowej sprawie, która jest kolejną, rozpoznaną przez Sąd skargą P. K. Zdaniem Sądu sporządzenie skargi w przedmiotowej sprawie było czynnością, która z uwagi na swoją prostotę i szablonowość nie rodziła potrzeby skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Te same uwagi odnieść należy do pisma skarżącego z dnia 7 listopada 2014 r., którego treść, za wyjątkiem wskazania organu i sygnatury sprawy, nie posiada żadnych cech indywidualnych, odróżniających to pismo od pism złożonych przez skarżącego w tej samej dacie do 8 innych spraw (k. 23 akt sądowych).
Sąd pragnie też zwrócić uwagę, że skarżący reprezentowany przez radcę prawnego T. K. wniósł nie tylko do tutejszego Sądu, ale i do innych wojewódzkich sądów administracyjnych na terenie całego kraju, w niewielkim odstępie czasu masowo jednakowe skargi na bezczynność wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w zakresie udzielenia informacji, czy zawierano umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a jeśli tak o udostępnienie treści tych umów (przykładowo: wyrok WSA w Białymstoku z 6.11.2014 r., II SAB/Bl 61/14, wyrok WSA w Kielcach z 6.11.2014 r., II SAB/Ke 62/14, wyrok WSA w Białymstoku z 6.11.2014 r., II SAB/Bk 65/14, wyrok WSA w Poznaniu z 6.11.2014 r., II SAB/Po 99/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Z 5.11.2014 r., II SAB/Go 100/14, wyrok WSA w Lublinie z 4.11.2014 r., II SAB/Lu 378/14, wyrok WSA w Poznaniu z 31.102.2014 r., II SA/B/Po 81/14, wyrok WSA w Opolu z 30.10.2014 r., II SAB/Op 61/14, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wydanych w tych sprawach orzeczeń wynika, że pełnomocnik skarżącego w sposób jednakowy sformułował ich treść (zarzuty, żądania, wnioski, uzasadnienie), ograniczając się również tylko do wprowadzenia zmian w zakresie oznaczenia organu oraz okresu wykazywanej bezczynności. W związku z powyższym w ocenie Sądu nie sposób uznać, by skala aktywności pełnomocnika skarżącego w każdej kolejnej sprawie była adekwatna do ich treści. Zważywszy więc, że we wszystkich powyżej wymienionych sprawach pełnomocnikowi skarżącemu przyznano wynagrodzenie, Sąd przyjął, że do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie można było zaliczyć wynagrodzenia pełnomocnika, którego rola sprowadziła się jedynie do przeredagowania skargi i to w niewielkim zakresie oraz jej podpisania. Nie można było bowiem uznać, w kontekście pozostałych skarg P. K. w tym samym przedmiocie, że działanie jego pełnomocnika było niezbędne do celowego dochodzenia praw strony.
Dlatego Sąd na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło