II SAB/Po 118/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ J. Zieliński Pismem opatrzonym datą 21 sierpnia 2014 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 5 sierpnia 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do Burmistrza Miasta i Gminy J., o udostępnienie i przesłanie na adres jego poczty elektronicznej informacji, czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej o udostępnienie treści tych umów. Do dnia złożenia skargi tj. do 21 sierpnia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy J. nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej, czym naruszył art. 13 ust. 1 ustawy. Skarżący wyjaśnił, iż zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, gdy dotyczą spraw publicznych i stanowią informacje wytworzone przez organ władzy publicznej. Umowy o świadczenie usług prawnych dotyczą spraw publicznych, tak więc Burmistrza Miasta i Gminy J. miał obowiązek udostępnić mu te wnioski, to jest całe umowy wraz z załącznikami. Ponadto umowy te są związane z wydatkowaniem środków z budżetu gminy co również stanowi informacje publiczną o jakiej mowa w art. 6 ust. 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy J. wniósł o oddalenie skargi i umorzenie postępowania wyjaśniając, że odpowiedzi na wniosek udzielono w dniu 3 września 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Organ wyjaśnił, iż nie miał wątpliwości, iż żądane informacje podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Opóźnienie w jej udzieleniu było spowodowane urlopami pracowników Urzędu oraz przebywaniem na zwolnieniu lekarskim osoby odpowiedzialnej w Urzędzie za udzielanie informacji publicznej. Podniesiono, iż udzielenie informacji publicznej przed rozpoznanie skargi winno skutkować umorzeniem postępowania sądowego. Pismami z dnia 24 października 2014 r. oraz 7 listopada 2014 r. pełnomocnik procesowy skarżącego wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na rozpatrzenie żądania strony przez organ już po wniesieniu skargi na bezczynność, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W dniu 10 listopada 2014 r. poinformowano skarżonego Burmistrza Miasta i Gminy J. o wniosku strony skarżącej o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej zwanej też : "P.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 133 § 1 P.p.s.a co do zasady sąd administracyjny wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy. Niemniej jednak sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 P.p.s.a., jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, co wynika z art. 120 P.p.s.a. W niniejszej sprawie strona skarżąca w pismach z dnia 24 października 2014 r. i 7 listopada 2014 r. wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a poinformowany o tym organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym Sąd, na zasadzie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, rozpoznał kontrolowaną sprawę w trybie uproszczonym wydając wyrok na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu lub podjęcia czynności, nie wydaje aktu lub nie podejmuje czynności w terminach określonych w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Przedmiotem skargi P. K. była bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy J. w udzieleniu informacji publicznej dot. umów zawartych przez Gminę na jej obsługę prawną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782)- dalej: "u.d.i.p.", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Dostęp do informacji publicznej przysługuje co do zasady każdemu , a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust 1 i 2 u.d.i.p.). Stosownie do art. 4 ust. 1 powołanej ustawy zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także podmioty które dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przykładowy katalog danych, które mogą mieścić się w pojęciu informacji publicznej został określony w art. 6 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, w tym o trybie działania tych podmiotów w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej. Ponadto zgodnie z art. 6 ust 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna informacja o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Z powyższego wynika, iż Burmistrz Miasta i Gminy J. jako organ jednostki samorządu terytorialnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacja żądana przez P. K. była taką informacją publiczną. Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niemniej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, iż na dzień złożenia skargi Burmistrz Miasta i Gminy J. pozostawał w bezczynności w udzieleniu żądanej informacji publicznej. Od dnia wpłynięcia wniosku o udostępnienie tej informacji tj. 5 sierpnia 2014 r., aż do wniesienia skargi z dnia 21 sierpnia 2014 r. nie podjął jakichkolwiek działań przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakże udostępnienie przez Wójta żądanej przez skarżącego informacji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2014 r. w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku), o co zresztą wniosły zgodnie strony postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze aktualne brzmienie art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. postanowienia NSA z dnia z dnia 26 lipca 2012r. o sygn. II OSK 1360/12, z dnia 17 października 2012r. o sygn. I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012r. o sygn. akt I OSK 2626/12 oraz 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie Sąd wydał również rozstrzygniecie, o którym mowa w art. 149 p.p.s.a. zdanie drugie i stwierdził, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania. Przekroczenie terminu miało niewielki charakter, a dodatkowo nastąpiło w okresie urlopowym związanym z wakacjami i miało związek z chorobą pracownika odpowiedzialnego za załatwienie wniosku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł) określone na podstawie - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł ). /-/ Jakub Zieliński