II SAB/Po 137/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 07 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości; postanawia odrzucić skargę. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Pismem z dnia 3 marca 2017 r., skierowanym do Zarządu Dróg Miejskich w P., W. K. powołując [...] zakwestionował "brak wykonania postępowania naprawczego w przedmiotowej sprawie". W. K. wskazał na upływ terminu w dniu 3 marca oraz na "zastosowanie zadań pgik". W dniu 3 kwietnia 207 r. W. K. zwrócił się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem "w sprawie bezczynności i ukaranie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P.". Wskazując na sygnatury akt w sprawach II SO/Po [...], II SAB/Po [...], II SAB/Po [...], II SAB/Po [...] i II SAB/Po [...] W. K. podał, że sprawa dotyczy nieruchomości położonej w P. ul. [...] blok mieszk[...]. Podniósł, że powierzona tut. Sądowi w latach 2015-2017 sprawa "przeniesienia własności nieruchomości na rzecz wspólnot mm bez tytułu prawnego ze swym administracyjnym postępowaniem wpisuje się wprost w pojęcie dzikiej reprywatyzacji". Wskazał na przesunięcie punktów granicy i przeniesienie własności nieruchomości bez tytułu prawnego. Jako sprawcę "zdarzenia" W. K. wskazał Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. (dalej ZDM w P.). Z kolei odnośnie wniosku o ukaranie wskazał na uzasadnienia w sprawach o sygn. akt II SO/Po [...] oraz NSA I OZ 1558/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pismo to zakwalifikował jako skargę na bezczynność Prezydenta Miasta i w trybie art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przekazał do Prezydenta Miasta. Przedmiotowa skarga wraz ze stanowiskiem organu - Dyrektora Dróg Miejskich w P., ponownie wpłynęła do tut. Sądu w dniu 4 września 2017 r. Dyrektor ZDM w P. wyjaśnił, że w ramach struktury Urzędu Miasta P. trwał spór kompetencyjny co do adresata przedmiotowej sprawy, ostatecznie to on został wskazany do udzielenia odpowiedzi. ZDM w P. wyjaśnił, że W. K. pismem z dnia 25 czerwca 2015 r. złożył do Prezydenta Miasta zawiadomienie o wywłaszczeniu z jego nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Pismo to 15 lipca 2015 r. zostało przekazane do ZDM. 3 sierpnia 2015 r. ZDM zwrócił się do wnioskodawcy o kontakt telefoniczny w celu doprecyzowania wniosku i udzielenia wyjaśnień. W odpowiedzi pismem z 14 sierpnia 2015 r. W. K. złożył do Prezydenta Miasta zawiadomienie o dokonanym przestępstwie przy udziale ZDM. Następnie W. K. złożył do WSA w Poznaniu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta, do której ZDM ustosunkował się pismem z 30 listopada 2015 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę W. K., a następnie odrzucił skargę kasacyjną i NSA oddalił zażalenie na to postanowienie. Dalej podniesiono, że składane przez W. K. pisma są nieczytelne, chaotyczne, a ich treść nie wskazuje, jakie są jego wnioski i żądania. Próby uzyskania informacji co do rzeczywistych intencji pozostawały bez skutku. Potwierdza to także postanowienie WSA w Poznaniu z 9 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 83/16. Z tych przyczyn, gdy W. K. przesłał w dniu 3 marca 2017 r. pismo, którego treść ponownie nawiązywała do wcześniej rozpatrywanych kwestii i nie wnosiła nic nowego do sprawy, ZDM w P. w trybie art. 229 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uznał sprawę za wcześniej rozstrzygniętą i nie powiadomił o tym wnoszącego. Do odpowiedzi ZDM w P. załączył kopie wymienionych pism i wyroku tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1360) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., co oznacza, że bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego, a także nie wydaje innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Innymi słowy, nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi, przy czym jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. II OSK 1084/14, dostępne jw.). Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu sprawa, której dotyczyło pismo skarżącego z dnia 3 marca 2017 r. jak i skarga z dnia 3 kwietnia 2017 r. nie należą do tych kategorii spraw. Wskazać należy, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12). Tym samym dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Zatem warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie W. K. wniósł skargę na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w P. (dalej ZDM w P.). ZDM w P. to komunalna jednostka budżetowa, przy pomocy której Prezydent P. wykonuje swoje obowiązki zarządcy dróg miejskich. Realizacja określonego zadania publicznego gminy za pośrednictwem nieposiadającej osobowości prawnej jednostki organizacyjnej, następować będzie w imieniu jednostki samorządu terytorialnego i na jej rachunek. Zatem to Prezydent Miasta powinien zostać oznaczony jako skarżony organ, w którego imieniu działa Dyrektor ZDM w P., co Sąd z urzędu uwzględnił. Z wskazanych przez skarżącego akt tut. Sądu wynika, że skarżący w sprawach tych kwestionował przebieg granic nieruchomości przy ul. [...] w P. w związku z przeniesieniem własności nieruchomości przy ul. [...] blok 2-6 na rzecz wspólnot mieszkaniowych. Zarzucaną obecnie bezczynność organu skarżący ponownie wiąże z niezałatwieniem sprawy przebiegu linii rozgraniczających tereny działek na skutek wykonanego docieplenia budynku oraz, w jego ocenie, przeniesienia własności nieruchomości. Tymczasem skarga dotycząca bezczynności tego samego organu (Prezydenta Miasta P.) w przedmiocie rozpoznania wniosku w tym samym przedmiocie, złożona przez tą samą osobę (Witolda Kozaka), była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który postanowieniem z dnia 19 lutego 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 83/16 skargę na bezczynność Prezydenta Miasta odrzucił uznając, że sprawa ta pozostaje poza zakresem kognicji sądów administracyjnych. Sąd uznał, po przeprowadzeniu w szerokim zakresie postępowania wyjaśniającego, że sprawa, której dotyczyło pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2015 r., jak i skarga z dnia 21 października 2015 r., nie należą do kategorii spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Po 83/16, wskazane przez skarżącego nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w P. stanowią własność Miasta P., a skarżący jak dotąd nie doprowadził do skutecznego podważenia tej własności. Jednocześnie z akt tych wynika, że pierwsze wystąpienie skarżącego w tym przedmiocie miało miejsce w skierowanym do Prezydenta Miasta piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. Skarżący w piśmie tym zawiadamiał Prezydenta [...] o tym, że po dokonanej renowacji w 2014 r. istniejącego bloku mieszalnego przy ul. [...] nr [...] i [...] w P. "obrysem bloku mieszkalnego [...] zajęto grunt własność m-to [...] na rzecz ark [...]". Zarazem powoływał się na wywłaszczenie należącej do niego części nieruchomości, zaznaczając, że wywłaszczenie w warunkach "nieuregulowania wartości do chwili obecnej w świetle dokonanych i niewyjaśnionych zmian ma znaczenie procesowe". Z przedstawionych Sądowi do akt sprawy II SAB/Po 83/16 kopii pism kierowanych do skarżącego przez ZDM w P., a związanych z załatwieniem wniosku z dnia 26 czerwca 2015 r. wynika, że wykonanie docieplenia budynku przy ul. N. [...] w P. nie zmieniło przebiegu linii rozgraniczających tereny działek. Sposób procedowania w związku z pismem skarżącego z dnia 26 czerwca 2016 r. został wyjaśniony przez ZDM w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. znak [...] (k. 75-78 akt sąd. sprawy II SAB/Po 83/16). Zarazem też skarżący akcentuje, że bezczynność skarżonego organu narusza interes prawny obywateli Miasta P. (k. 61 akt sąd. II SAB/Po 83/16), a zatem wprost powołuje się na interes społeczny swojego działania. W konsekwencji Sąd procedując w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 83/16 uznał, że wniesiona skarga nie dotyczy żądania skierowanego do Prezydenta [...] we własnej sprawie skarżącego. Podanie z dnia 26 czerwca 2015 r., którego treść podlegała ocenie w sprawie o sygn. akt II SAB/Po [...], Sąd zakwalifikował jako wniosek, o którym mowa w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski" – art. 221 i nast., a który winien być załatwiony zgodnie z regulacjami zawartym w tym Dziale. Wniosek ten stanowił skargę na domniemane zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organ wykonawczy Miasta P. lub podległe mu jednostki organizacyjne, jak ZDM w P. – w zakresie należytego prowadzenia spraw dotyczących własności Miasta P., tj. działki nr [...], ark. mapy 13 w P. (art. 227 k.p.a.), której granice miały być rzekomo naruszone w związku z modernizacją budynku przy ul. Niecałej 2-6 w P. i dokonania odpowiedniego wpisu zmian w ewidencji gruntów i budynków. Sąd podkreślił, że skarżący nie domaga się podjęcia takich działań jako współwłaściciel przedmiotowej ruchomości, a jedynie zwraca uwagę organowi na potrzebę podjęcia jakichś działań dotyczących ujawnienia w ewidencji gruntów zmiany przebiegu granic dotyczących tej nieruchomości, powołując się na domniemane naruszenie granic działki nr [...] w związku z dociepleniem budynku przy ul. [...] w P.. Legitymację do takiego wystąpienia wywodzi zaś zarówno z domniemanego prawa własności, które miało być mu wcześniej odjęte w drodze wywłaszczenia bez odszkodowania w stosunku od udziału we własności działki nr [...] art. mapy [...], jak i interesu prawnego obywateli Miasta P.. Stanowisko to zachowuje swą aktualność na gruncie badanej obecnie sprawy - w odniesieniu do pisma skarżącego z dnia 3 marca 2017 r., jak i przedmiotowej skargi z dnia 3 kwietnia 2017 r., bowiem skarżący powiela wcześniejsze zarzuty i nie wskazuje żadnych nowych okoliczności, które pozwoliłyby na inne zakwalifikowanie tych pism. Zgodnie z art. 233 zd. 1 k.p.a., skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Poza tym art. 237 § 1 i § 3 k.p.a. stanowi, że organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 (art. 238 § 1 k.p.a.). Jednocześnie, stosownie do treści art. 239 § 1 k.p.a. w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego (art. 239 § 1 k.p.a.). Z taką sytuacja mamy do czynienia w obecnie rozpatrywanej sprawie, gdy skarżący W. K. zarzut bezczynności organu ponownie wiąże z przesunięciem granicy działek, do jakiego miało dojść w wyniku robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku przy ul. N. w P. i co miało doprowadzić do naruszenia granic działki nr [...]. Skoro w okresie od zakończenia sprawy ze skargi W. K. zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Po 83/16 nie uległa zmianie sytuacja prawna skarżącego w odniesieniu do statusu tych nieruchomości i zarazem skarżący nie naprowadza jakichkolwiek nowych okoliczności w tym zakresie, ZDM w P. mogło skorzystać z regulacji wynikającej z art. 239 § 1 k.p.a. i podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego. Zdaniem Sądu skarżący nadal nie naprowadza okoliczności, które pozwoliłyby uznać, że wniesiona skarga dotyczy żądania skierowanego w jego własnej sprawie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że skarga wniesiona w trybie przepisów działu VIII k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r. sygn. akt III SAB 108/99). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r. sygn. akt III SAB [...]). Również bezczynność w przedmiocie załatwienia skargi wniesionej w wyżej wymienionym trybie nie podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na wynik tego postępowania, ani na bezczynność organu. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga W. K. na bezczynność Prezydenta Miasta w związku z nierozpoznaniem pisma z 3 marca 2017 r. jest niedopuszczalna, albowiem dotyczy sprawy, która nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Tym samym skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Stąd postanowiono jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak