II SAB/Po 174/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-02-12
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Marek Sachajko, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności lub przewlekłości w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, i czy przewlekłość ta miała charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia, ponieważ organ wydał postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem. Stwierdzono jednak, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, ale nie miało ono charakteru rażącego. Skarga w pozostałym zakresie została oddalona, a organ obciążony kosztami postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a Burmistrz zawiesił postępowanie. Spółka wniosła zażalenie, które nie zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ustawowym terminie. Po wniesieniu ponaglenia i skargi do WSA na bezczynność i przewlekłość organu, SKO wydało postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Spółka zarzucała organowi bezczynność i przewlekłość, domagając się zobowiązania do rozpoznania zażalenia w terminie, wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania zażalenia; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 597,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2025 r. w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania zażalenia; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 597,- zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte wnioskiem C. Sp. z o.o. z siedziba w S. (dalej również jako Skarżący" lub "Spółka") o ustalenie warunków zabudowy.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r. zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka.
Zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło strony o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie z uwagi na "nadmierną ilość spraw" oraz poinformowało, że rozstrzygnięcie w sprawie zostanie wydane w terminie 6 miesięcy.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł ponaglenie, a następnie pismem z dnia 2 września 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania.
W skardze Skarżący podniósł, iż w sprawie nie toczy się postępowanie dowodowe, nie ma żadnych przeszkód, aby sprawa nyła załatwiona w terminie wynikającym z kodeksu, tj. miesiąc. Ponadto Skarżący wyjaśnił, iż nie otrzymał prawidłowego zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, gdzie organ wskazałby na przyczyny zwłoki i prowadzone postępowanie dowodowe, chociaż obowiązek taki spoczywa na organie z mocy art. 35 § 1 k.p.a. oraz że nie dostał rozstrzygnięcia w sprawie.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w powyższej sprawie, zaś ta miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania zażalenia w terminie wynoszącym 1 miesiąc od chwili uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż sprawa wpłynęła do SKO [...] w kwietniu 2024r. Kolegium powiadomiło strony postępowania o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy z uwagi na wpływ do Kolegium znacznej ilości spraw. Na przedłużenie terminu wpływ miała także okoliczność niezależna od Kolegium z uwagi na chorobę członka składu orzekającego. Dalej organ wskazał, iż w sierpniu 2024r do SKO wpłynęła informacja od organu pierwszej instancji o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego m.in. działkę, dla której wystąpiono o ustalenie warunków zabudowy, a w dniu 19 września 2024r. Kolegium wydało postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W tym miejscu wskazać należy, iż złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność czy też przewlekłość organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący wypełnił powyższy wymóg składając stosowne ponaglenie (k. [...] akt administracyjnych).
Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, iż wniesiona w tej sprawie skarga zarzuca obie postaci opieszałości wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., tj. zarówno bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż Skarżący we wnioskach domagał się wyłącznie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, to jednak mając na uwadze tytuł skargi jej wstęp oraz uzasadnienie uznał, że skarga dotyczy również przewlekłości postępowania.
Dokonując rozgraniczenia zakresów skarg na bezczynność organu oraz na przewlekłość postępowania wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 CBOSA ) zajęto stanowisko, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 kpa; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91).
Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Kierując się powyższym, Sąd uznał, że organ nie dopuścił się zarzucanej mu bezczynności.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a.. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Przepis artykułu 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 17 kwietnia 2024 r. Już dnia 24 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało strony postępowania o braku możliwości rozpoznania sprawy w terminie wskazując jednocześnie, iż rozstrzygnięcie w sprawie zostanie wydane w ciągu 6 miesięcy.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż na dzień wnoszenia skargi tj. 2 września 2024 r. nie upłynął jeszcze wyznaczony przez organ termin załatwienia sprawy, a co za tym idzie skarga na bezczynność okazała się niezasadna i z tego względu na podstawie art. 151 p.p.s.a podlegała oddaleniu (pkt 4 sentencji wyroku)
Odnosząc się natomiast do przewlekłości postępowania należy przypomnieć, iż w tym zakresie przedmiotem oceny jest kwestia czy postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych.
Wobec powyższego wskazać należy, iż w zawiadomieniu z dnia 24 kwietnia 2024 r. jako przyczynę uzasadniającą wyznaczenie nowego terminu był wyłącznie fakt "nadmiernej ilości spraw". W tym miejscu odnosząc się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę, iż niezałatwienie sprawy w terminie wynikało również z choroby członka kolegium wyjaśnić należy, że po pierwsze przyczyna ta nie została wskazana w zawiadomieniu z dnia 24 kwietnia 2024 r., a po drugie choroba członka składu orzekającego nie uzasadnia odroczenia rozpoznania sprawy na okres aż 6 miesięcy.
Odnosząc zaś do samej okoliczności nadmiernej ilości sprawy wyjaśnić należy, iż powyższe nie może tłumaczyć przewlekłości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślono, iż przyczyny przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, dotyczące niewystarczającej (w ocenie organu) obsady personalnej w stosunku do ilości prowadzonych spraw, nie mogą być postrzegane jako "przyczyny niezależne od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Przepis ten dotyczy bowiem obiektywnych zdarzeń zewnętrznych i niezależnych od organu. Jako przykłady takich zdarzeń podaje się działania sił przyrody oraz działania innych organów, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 19 marca 2019 r. o sygn akt I OSK 1459/17 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż czynności w postępowaniu zażaleniowym, a w rzeczywistości ich brak, prowadzone były opieszale, a działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego ocenić należy jako prowadzone przewlekle w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. O tym stwierdzono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednakże Sad nie zobowiązał organu do rozpoznania zażalenia, gdyż na dzień rozpoznawania skargi, a po jej wniesieniu, organ wydał postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego. W sytuacji, gdy zarzucany stan przewlekłości ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do dokonania czynności, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63).
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).
Fakt załatwienie sprawy nie zwalnia to jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych obecnie w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 p.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ przewlekłości oraz oceny jej charakteru (rażącego / nierażącego), a także (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny czy tez przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej (por. wydane jeszcze na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed 15 sierpnia 2015 r.: postanowienie NSA z 26.07.2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12 – CBOSA).
Wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej przewlekłości (pkt 2 sentencji wyroku), co zostało omówione szerzej wyżej.
Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że nie miała ona charakteru rażącego (pkt 3 sentencji wyroku).
Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13; z 11 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15 – CBOSA).
Sąd orzekając w tym zakresie miał przede wszystkim na uwadze, iż w przyczynach przewlekłości postępowania nie dopatrzył się znamion złej woli organu.
Z powyższych przyczyn ponadto Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej czy też wymierzenia organowi grzywny. Zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, jest możliwością, z której sąd powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Środki te są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyznanie sumy pieniężnej stanowi dodatkowo swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. II OSK 124/21, CBOSA).
Warto w tym miejscu wskazać, iż Skarżący poza złożeniem wniosku nie wskazał, jakie okoliczności przemawiają za orzeczeniem w przedmiocie grzywny czy też przyznania sumy pieniężnej. Natomiast Sąd z urzędu nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających orzeczenie w tym zakresie.
Nadto zważyć należy, że rozstrzygnięcie sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinno być w pierwszym rzędzie uwarunkowane celem skargi na przewlekłość, czy jak w niniejszej sprawie – bezczynność, którym jest doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać Skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny nie podważa stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość– zdyscyplinowania organu (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1163/16, dostępny w CBOSA). Środek ten jako dodatkowa sankcja o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinien być stosowany w szczególnie widocznych i zawinionych przypadkach zwłoki organu, czy też wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie takie sytuacje należy wykluczyć.
Wobec tego w opisanym zakresie tj. w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej i wymierzenia organowi grzywny, skargę oddalono, na podstawie art. 151 p.p.s.a. o czym orzeczono w pkt 4 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł, na co złożyło się: 100 zł – wartość wpisu stałego od skargi na bezczynność, 480 zł – opłata za czynności radcy prawnego reprezentującego Skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz 17 zł tytułem opłaty kancelaryjnej od pełnomocnictwa (pkt 5 sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło