II SAB/Po 23/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi J. B. i T. B. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; oddala skargę. /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga J. i T. B. wystąpili z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w KW nr [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2007 r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Po 732/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. i T. B. na wyżej opisaną decyzję Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1032/08, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wnioskodawców, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu nr [...] i decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wnioskodawcy wezwali Starostę do załatwienia sprawy z ich wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W dniu [...] października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu zwróciło Staroście [...] akta sprawy [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Starosta poinformował wnioskodawców o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie. Następnie w dniu [...] grudnia 2009 r. organ przeprowadził wizję lokalną nieruchomości, a w dniu [...] stycznia 2010 r. rozprawę administracyjną z udziałem T. B. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Starosta poinformował wnioskodawców o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie ("konieczność dogłębnego przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego celem wydania decyzji w sprawie") i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2010 r. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. organ poinformował strony o końcowym terminie zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami i materiałami. W dniu [...] marca 2010 r. Starosta wydał decyzję, którą odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości w prawo własności. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Starosta zawiadomił strony o przekazaniu w tym samym dniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu akt sprawy wraz z odwołaniem J. i T. B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. od decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. J. i T. B. wnieśli w wyżej wymienionej sprawie skargę na bezczynność Starosty [...] po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 sierpnia 2009 r. zarzucając, iż Starosta skutecznie blokuje proces przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Skarżący podnieśli, iż pomimo wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawa nadal nie jest rozwiązana, a działania podejmowane przez Starostwo świadczą, że Urząd nie zamierza respektować wyżej opisanego wyroku, zaś obecne działania organ kieruje ku powtórnemu skierowaniu sprawy do organów odwoławczych, wbrew wnioskowi skarżących. W ocenie skarżących Urząd posunął się nawet do tego, aby zasugerować im, żeby zrezygnowali z pierwotnego wniosku i przygotowali całkiem nowy wniosek do Starostwa. Tym samym, w przekonaniu skarżących, Starostwo zwleka z podejmowaniem decyzji, przygotowuje pisma odwlekające termin załatwienia sprawy, a dodatkowo cały czas próbuje sugerować, aby pierwotny wniosek skreślić na rzecz nowego wniosku i nowego postępowania, czemu też służyła między innymi rozprawa administracyjna w styczniu 2010 r. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł zaprzeczył, iżby zaistniała bezczynność w przedmiotowej sprawie, gdyż niezwłocznie po otrzymaniu akt sprawy w dniu [...] października 2009 r., po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1032/08, podjął ponownie postępowanie w sprawie. Starosta wskazał, w jakim zakresie uzupełnił postępowanie dowodowe zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyżej opisanym wyroku NSA i wyjaśnił, iż w oparciu o zebrany materiał dowodowy wydał decyzję z dnia [...] marca 2010 r. Ponadto podał, że nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących poinformował ich o "możliwości nabycia przez nich własności przedmiotowej nieruchomości poprzez jej kupno w trybie bezprzetargowym (po przeprowadzeniu oczywiście odpowiedniego postępowania w sprawie)", na nabycie nieruchomości w tym innym trybie skarżący nie wyrazili zgody. W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2010 r. skarżący wyrazili krytyczny stosunek co do stanowiska Starosty, iż niezwłocznie podjął ponowne postępowanie, po wydaniu wyroku przez NSA. W ocenie skarżących poprzez przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu Starosta może po raz kolejny przedłużyć termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia 26 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu poinformowało Sąd o przekazaniu odwołania skarżących od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2010 r. do Wojewodzie Wielkopolskiemu, zgodnie z właściwością (postanowienie nr [...]z dnia [...] maja 2010 r.). Kolegium wskazało zarazem, iż po zakończeniu postępowania sądowego należy akta przekazać bezpośrednio Wojewodzie Wielkopolskiemu celem rozpoznania przez ten organ odwołania skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej w skrócie p.p.s.a. - obejmuje również bezczynność organów czyli stan, w którym organ będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności. Taki zakres kognicji i obowiązków sądu wynika z wyżej przywołanego art. 149 p.p.s.a. Co więcej, treść tego przepisu prowadzi do wniosku, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza co do zasady możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1442/04). Dalszą konsekwencją tego przepisu, który wyznacza granice przedmiotowe sprawy ze skargi na bezczynność organu, jest również fakt, że sąd nie może nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Sąd nie może też w sprawie ze skargi o bezczynność wypowiadać ocen co do zasadności podjętych przez organ rozstrzygnięć. Innymi słowy organ nie jest bezczynny w sytuacji, gdy rozstrzygnął sprawę, ale w sposób inny niż oczekiwała tego strona (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2008 r., II SAB/Rz 25/08, Lex nr 510415, WSA w Olsztynie z dnia 9 września 2008 r., II SAB/Ol 17/08, Lex nr 526494). W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1032/08, uchylił wyrok tutejszego Sądu z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Po 732/07, oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu nr [...] i decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...]. Po wydaniu wyroku skarżący próbowali dyscyplinować Starostę w toku instancji w celu szybkiego załatwienia sprawy; pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wezwali Starostę do załatwienia sprawy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jak również w tej sprawie wnieśli pisma z dnia: [...] września, [...] października i [...] grudnia 2009 r. oraz [...] i [...] lutego 2010 r. Starosta decyzją z dnia [...] marca 2010 r. załatwił odmownie sprawę z wniosku skarżących. Po otrzymaniu decyzji Starosty odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności J. i T. B. wnieśli skargę na bezczynność tego organu w załatwieniu sprawy z ich wniosku z dnia [...] lutego 2007 r. Treść skargi (uzupełniona pismem procesowym z dnia 28 maja 2010 r.) powiązana z rodzajem rozstrzygnięcia, jakie podjął organ I instancji w sprawie (odmówił załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem stron) i wniesieniem odwołania od tej decyzji przez wnioskodawców, wskazuje, że strona skarżąca upatruje bezczynność organu w tym, iż decyzja Starosty nie jest zgodna z treścią wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne, a także nie uwzględnia wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1032/08, jak również została wydana w warunkach celowo przedłużanego przez organ postępowania. Tymczasem, jak już wyżej wspomniano, wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza co do zasady możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdyby taka decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Tym bardziej rozstrzygnięcie sprawy nie po myśli strony, nie może być taką okolicznością. Z kolei kontrola prawidłowości wydanej przez Starostę decyzji zostanie zapewniona w zainicjowanym przez skarżących postępowaniu odwoławczym, jak również w ewentualnym postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi na decyzję organu odwoławczego. Z wyżej wymienionych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz /-/B.Drzazga