II SAB/Po 276/25

Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2026 roku sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie znak [...]; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w pkt 1 wyroku; III. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga M. C. (dalej również: skarżący; strona) na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej również: Kolegium; organ) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu 20 marca 2025 r. (wpływ do organu: 24 marca 2025 r.), w sprawie znak [...], została wniesiona w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją nr [...] z dnia 15 lipca 2024 r., wydaną w sprawie o nr [...], Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku administracyjno-biurowego i wiat gospodarczych, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], arkusz 33, obręb S., położonej w P. przy ul. [...]. W dniu 24 marca 2025 r. (data prezentaty) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek M. C. z dnia 10 marca 2025 r. (data nadania pocztowego: 20 marca 2025 r.) o stwierdzenie w części nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 15 lipca 2024 r., wydaną w sprawie o nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. W dniu 2 lipca 2025 r. skarżący wniósł drogą pocztową ponaglenie w przedmiotowej sprawie znak [...] (data wpływu do organu: 3 lipca 2025 r.). W dniu 22 września 2025 r. Kolegium sporządziło zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek M. C. w przedmiotowej sprawie znak [...], brak jest jednak potwierdzenia wysłania tego zawiadomienia do strony. Następnie w dniu 2 października 2025 r. (data nadania pocztowego) M. C. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia wyżej opisanego wniosku w sprawie znak [...] Skarga wpłynęła do Kolegium w dniu 6 października 2025 r. (data prezentaty). W skardze wniesiono o: 1) stwierdzenie, że Kolegium dopuściło się bezczynności oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji, stosownie do art. 157 § 1 k.p.a.; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano na treść art. 35 § 3 k.p.a. i stwierdzono, że załatwienie sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Podniesiono również, że pomimo upływu ponad 6 miesięcy Kolegium do chwili obecnej nie wydało rozstrzygnięcia, a nadto organ nie zawiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, co powinien uczynić zgodnie z art. 36 k.p.a. Decyzją z dnia 9 października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej również: k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 lipca 2024 r. nr [...] "w części dotyczącej zapisu punktu IV ppkt 1.1". Decyzję tę wyekspediowano do strony w dniu 6 listopada 2025 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podnosząc, że organ zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności części decyzji o warunkach zabudowy, a następnie po przeprowadzeniu tego postępowania wydał w tej w dniu 9 października 2025 r. decyzję nr [...], w której stwierdził nieważność "zapisu punktu IV ppkt 1.1", zobowiązującego inwestora do zawarcia umowy partycypacyjnej z zarządcą dróg. Ponadto Kolegium wniosło o niewymierzanie grzywny, gdyż sprawa z wniosku M. C. została ostatecznie załatwiona. Organ wyjaśnił też, że zwłoka w załatwieniu sprawy wynika przede wszystkim z faktu znacznego wzrostu wpływu do Kolegium spraw z zakresu zagospodarowania przestrzennego, wynikającego zapewne z wprowadzenia zmian w przepisach ustawy bo planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że strona wniosła skargę w dwóch egzemplarzach i o ile skarżący nie uzupełni braków skargi o odpowiednią liczbę jej egzemplarzy, organ wnosi o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga co do zasady okazała się zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana z urzędu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: p.p.s.a. Kontrola przez sądy administracyjne działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, skarga w niniejszej sprawie została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. Stosownie do art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: Dz.U. z 2026 r., poz. 1691) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się m.in. terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Według art. 37 § 1 stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie zaś z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przy tym, jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania (art. 37 § 3a zd. pierwsze k.p.a.). Natomiast przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi, co nastąpiło 2 października 2025 r. (data nadania pocztowego) – która wpłynęła do organu w dniu 6 października 2025 r. (data prezentaty) – skarżący wystąpił z ponagleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu, do którego wniósł podanie o stwierdzenie w części nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 lipca 2024 r. nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku administracyjno-biurowego i wiat gospodarczych, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], arkusz 33, obręb S., położonej w P. przy ul. [...]. Ponaglenie zostało wniesione w dniu 2 lipca 2025 r. (data nadania pocztowego), a wpłynęło do organu w dniu 3 lipca 2025 r. (data prezentaty), a skarga w dniu 2 października 2025 r. (wpływ do organu: 6 października 2025 r.), zaś decyzja Kolegium załatwiająca przedmiotową sprawę znak [...] została wydana w dniu 9 października 2025 r. Dodać jeszcze należy, że data wydania (sporządzenia) decyzji zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone, choć nie wszystkie skutki prawne. Doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 k.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał (por np. wyroki NSA z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 2162/21 i 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt III OSK 7246/21, dostępne jw.). W chwili wniesienia skargi (2 października 2025 r.) Kolegium nie załatwiło sprawy, gdyż wydało decyzję w dniu 9 października 2025 r., która przy tym została wyekspediowana do stron postępowania dopiero w dniu 6 listopada 2025 r., co wynika z metryki sprawy (spisu czynności w sprawie). W takiej sytuacji, mając na uwadze przywołane przepisy i okoliczności faktyczne, jak też treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz uchwały z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 (obydwie uchwały dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd stwierdził, że brak jest przeszkód prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Poza tym Sąd wyjaśnia, że wniosek organu o odrzucenie skargi [na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 i art. 47 p.p.s.a. – uw. wł. Sądu] w razie nieuzupełnienia przez stronę wymaganej liczby egzemplarzy odpisów skargi był całkowicie chybiony. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że w sprawie inicjowanej skargą na bezczynność organu administracji przedmiotem oceny sądu jest stan, kiedy to organ zobowiązany do działania w sprawie nie czyni tego. Przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie jest tylko ocena, czy słusznie skarżący podmiot domaga się działania organu. Oznacza to, że w żaden sposób wyrok w takiej sprawie nie kreuje sytuacji prawnej jakiegokolwiek podmiotu, który jest bądź powinien być uznany za stronę postępowania. W konsekwencji jedynie strona skarżąca posiada interes prawny w sprawie zainicjowanej skargą na bezczynność. W postępowaniu w sprawie ze skargi na bezczynność nie rozstrzyga się o interesie innych osób. Nie dotyczy ono merytorycznych kwestii danej sprawy administracyjnej, a jedynie tego, czy organ rozpoznał sprawę w ustawowym terminie (por. np. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 886/22, dostępny jw.). Jest to spójne, gdyż skargę na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 p.p.s.a., może wnieść tylko "strona" (zgodnie z art. 32 p.p.s.a. stroną – poza skarżonym organem – jest skarżący, czyli podmiot wnoszący skargę). Możliwość wniesienia skargi na niewykonanie wyroku uzależniona została od uprzedniego uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 149 p.p.s.a.). Intencją prawodawcy było zatem, by podmiot, który skutecznie wniósł skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania mógł dochodzić wykonania prawomocnego wyroku sądu. Brak jest podstaw do przypisywania tego prawa innym podmiotom, tj. innym stronom postępowania administracyjnego, które nie zdecydowały się wnieść skargi w trybie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 2469/20, dostępny jw.). Konsekwentnie też nie ma podstaw do przyjęcia, że inne strony postępowania administracyjnego, które nie wniosły skargi w tym trybie (na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji), miałyby stawać się uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 w zw. z art. 12 p.p.s.a. W związku z powyższym skarga nie była obarczona brakami formalnymi w zakresie wymaganej liczby odpisów dla stron postępowania. Podsumować tę cześć rozważań, Sąd stwierdza, że skoro wydanie decyzji nastąpiło już po wniesieniu skargi na bezczynność w załatwieniu sprawy, a nadto skarga nie miała braków formalnych, to była dopuszczalna, co też umożliwiało jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd. W takiej zaś sytuacji obowiązkiem Sądu było merytoryczne rozpoznanie skargi i ocena, czy Kolegium dopuściło się bezczynności w załatwieniu sprawy. W niniejszym postępowaniu istotne było zatem rozstrzygnięcie, czy zarzucana w skardze bezczynność Kolegium rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący, przy czym zasadnicze znaczenie ma moment, od którego należy liczyć organowi termin do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie początkową datą wyznaczającą Kolegium – jako organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji – termin załatwienia sprawy był dzień 24 marca 2025 r. (data prezentaty na wniosku wniesionym przez skarżącego w dniu 20 marca 2025 r.). Wobec tego, z tym też dniem rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, jednak pomimo upływu miesiąca organ nie załatwił sprawy, jak też nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy, jak tego wymaga art. 36 k.p.a. Sąd zauważa, że bezczynność oznacza niezałatwienie sprawy w terminie, co potwierdza definicja legalna wprowadzona do Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r., jak wynika z przywołanego przepisu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Analiza akt sprawy wskazuje, że tak rozumiana bezczynność miała miejsce, gdyż organ nie dochował terminów określonych w art. 35 k.p.a., a w szczególności nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. W tym też czasie Kolegium nie zawiadomiło stron o prowadzeniu postępowania nadzwyczajnego i terminie załatwienia sprawy (dłuższego niż jeden miesiąc), co stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., ani też nie dokonało zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 § 1 i 2 k.p.a., informującego o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie, wskazującym tego przyczyny, jak i nowy termin załatwienia sprawy (z pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia). Przy tym organ nie ujawnił żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że sprawa jest szczególnie skomplikowana (wtedy organ powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania). Wszystko to oznacza, że organ popadł w stan zawinionej zwłoki (w bezczynność) w załatwieniu sprawy znak [...] w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego, który wpłynął do organu w dniu 24 marca 2025 r. Trzeba zarazem podkreślić, że po wniesieniu skargi w przedmiotowej sprawie, Kolegium wydało rozstrzygnięcie merytoryczne w dniu 9 października 2025 r. Skoro jednak nastąpiło to już po wniesieniu skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie, to nie było podstaw do oddalenia skargi. W konsekwencji Sąd w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie trzeba wyjaśnić, że w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność Sąd uznał, że była ona zasadna w dniu jej wniesienia (2 października 2025 r.), a zatem i dopuszczalna, jednak przed wyrokowaniem w tej sprawie przez Sąd stan bezczynności organu ustał. Wobec tego, skoro Kolegium przestało tkwić w zwłoce w załatwieniu sprawy po wniesieniu skargi, to nie zachodziły warunki do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w tejże sprawie. W tym zakresie zachodziła zatem bezprzedmiotowość postępowania, wobec czego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w omawianym zakresie, o czym też orzekł w pkt I sentencji wyroku. Wobec powyższego należało rozstrzygnąć, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak również o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 p.p.s.a. W tym względzie, mając na uwadze co do zasady miesięczny termin na załatwienie sprawy (liczony od dnia 24 marca 2025 r.), który upłynął z dniem 24 kwietnia 2025 r., należało uznać, że Kolegium uchybiło podstawowemu miesięcznemu terminowi do załatwienia sprawy, wynikającemu z art. 35 § 3 k.p.a. Nie dopełniło też w tym okresie obowiązku informacyjnego w ramach możliwości przedłużenia terminu załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Późniejsze sporządzenie w dniu 22 września 2025 r. – już po wniesieniu ponaglenia w przedmiotowej sprawie – zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek M. C. w sprawie znak [...] nie mogło wstecznie sanować popadnięcia w stan zwłoki, co nastąpiło jeszcze w kwietniu 2025 r. (formalnie od dnia 25 kwietnia 2025 r.). Przy tym w aktach brak jest dowodów potwierdzających wysłania tego zawiadomienia do stron przed rozstrzygnięciem sprawy. Stosownie zaś do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Stąd też analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym jw.). Na dzień wniesienia skargi (2 października 2025 r.) zwłoka w załatwieniu sprawy znak [...] wynosiła ponad 5 miesięcy, a liczona w najkorzystniejszy dla organu sposób ustala po upływie 5 i pół miesiąca, tj. z dniem wydania decyzji w tej sprawie (9 października 2025 r.). Podkreślić należy, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, trzeba uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Zagadnienie charakteru bezczynności należy ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Przy czym jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Nie jest zatem wystarczające dla przyjęcia bezczynności o rażącym charakterze samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie winno być znaczne i niezaprzeczalne, a także oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (patrz np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3043/18, dostępny jw.). Sąd w ramach swojego uznania stwierdził, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Przekroczenie przez Kolegium terminu załatwienia sprawy było oczywiste i znaczące, jednakże brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że tego rodzaju uchybienie powinno być klasyfikowane jako rażące. W skonkretyzowanych okolicznościach badanej sprawy, należało uznać, że bezczynność organu, jakkolwiek miała miejsce, to finalnie ustała po wniesieniu skargi i zarazem przed przekazaniem Sądowi skargi wraz z aktami postępowania, co nastąpiło w dniu 6 listopada 2025 r. Skarżący, po doręczeniu odpisu odpowiedzi organu na skargę, nie zaprzeczył też skutecznie okolicznościom dotyczącym wydania przedmiotowej decyzji z dnia 9 października 2025 r. Sąd uznał również za wiarygodne wyjaśnienia Kolegium dotyczące znacznie zwiększonego wpływu spraw związanych z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym. Sądowi z urzędu znane są bowiem terminy graniczne na podjęcie uchwał w sprawie planu ogólnego gminy, co wiąże się z zachowaniem mocy dotychczasowych studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin – aktualnie nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r. (patrz: art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2023 r., poz. 1688 ze zm. [wg ostatniej zmiany z dnia 7 maja 2025 r. - Dz.U. z 2025 r., poz. 527]). To z kolei wiąże się również z wydawaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwzględnieniem całości lub części dotychczasowo obowiązujących zasad (patrz art. 59 ustawy zmieniającej z dnia 7 lipca 2023 r.), co może też powodować pewne wzmożenie wydawania takich decyzji i zwiększać wpływ spraw od organów administracji. Sąd zdaje sobie także sprawę ze znaczącego całościowego obciążenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpływem spraw należących do właściwości rzeczowej i miejscowej tego organu oraz związanych z tym trudności kadrowo-organizacyjnych. Sąd zarazem podkreśla, że okoliczności te nie mogły ekskulpować organu od zarzutu bezczynności w załatwieniu sprawy ani też zwalniać od podejmowania starań o poprawę sytuacji w zakresie sprawności załatwiania spraw. Niemniej jednak do pewnego stopnia wpływały na ocenę charakteru stwierdzonej bezczynności, jak też pośrednio na ocenę konieczności zastosowania w tej sprawie dodatkowych środków prawnych w stosunku do organu. Podsumowując tę część rozważań, Sąd wyjaśnia, że stwierdzona zwłoka organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że w związku z przypisaną organowi bezczynnością w załatwieniu sprawy, która nie nosiła znamion rażącego naruszania prawa, uznał, że z tych samych przyczyn brak jest podstaw do zastosowania środków prawnych w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., co jest dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że nawet w przypadku stwierdzenia, iż bezczynność organu miała postać kwalifikowaną – co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie – ustawodawca nie zobowiązał sądu do automatycznego wymierzenia organowi grzywny czy przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, lecz jedynie pozostawił to uznaniu sądu. Oceny zasadności zastosowania tych środków sąd powinien w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości dokonywać każdorazowo z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy. Decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność lub przewlekłość, którym jest doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia, tj. zwalczenia stanu zawinionej zwłoki (bezczynności lub przewlekłości) organu oraz jego zdyscyplinowania (por. np. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1163/16, dostępny jw.). Mając na uwadze cel, któremu służy przyznane sądowi administracyjnemu uprawnienie do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania tego rodzaju dodatkowych środków prawnych. W szczególności zaś Sąd nie doszukał się powodów do zdyscyplinowania organu poprzez zastosowanie środka w postaci grzywny. Tym bardziej, że sprawa została załatwiona we wszczętym postępowaniu nadzwyczajnym poprzez wydanie decyzji, a co świadczy o tym, że skarga spełniła swoją funkcję przymuszenia organu do załatwienia sprawy. Poza tym, wymierzenie grzywny jest wyłącznie wtedy możliwe i uzasadnione, gdy sąd stwierdzi wystąpienie najwyższego stopnia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, tj. mającego cechy rażącego naruszenia prawa, co – jak już wyżej zostało wyjaśnione – finalnie nie miało miejsca w tej sprawie (patrz: wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2166/14, dostępny jw.). O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie IV sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy i poniesione koszty, niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw przez stronę w tej sprawie. Na zasądzoną od organu na rzecz strony skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.