III OSK 2678/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-19
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dni jego obecności w pracy i odwołanych dyżurów, pomimo pisemnej odpowiedzi organu wskazującej na brak posiadania takich danych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Prezes Sądu Okręgowego nie pozostawał w bezczynności. Organ wykazał, że nie posiadał żądanych informacji, a udzielona odpowiedź była wyczerpująca i zgodna z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje o odwołanych dyżurach zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, co zgodnie z ustawą jest formą udostępnienia informacji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby dni jego obecności w pracy oraz liczby odwołanych dyżurów w określonym okresie. Organ udzielił odpowiedzi, wskazując, że nie prowadzi ewidencji obecności Prezesa ani rejestru odwołanych dyżurów, a informacje o dyżurach publikowane są na stronie internetowej sądu. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Rz 106/19 w sprawie ze skargi M.S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Rz 106/19, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga M.S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 5 sierpnia 2019 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o udostępnienie informacji publicznej, poprzez podanie ile razy i w jakie dni, w okresie od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 2 sierpnia 2019 r., Prezes był obecny w pracy w Sądzie Okręgowym w [...], w tym ile razy od rozpoczęcia urzędowania przez Sąd, tj. od godz. 7.30 i w jakich datach oraz ile razy we wskazanym okresie został odwołany cotygodniowy dyżur Prezesa związany z przyjmowaniem interesantów.
Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] w piśmie z dnia 19 sierpnia 2019 r. udzieliła skarżącemu odpowiedzi, że nie jest prowadzona lista obecności Prezesa ani ewidencja jego czasu pracy, gdyż obowiązki orzecznicze wykonuje on w Sądzie Apelacyjnym w [...] jako sędzia Sądu Rejonowego delegowany do Sądu Apelacyjnego. Informacje na temat cotygodniowego dyżuru Prezesa są podawane do publicznej wiadomości poprzez stronę internetową Sądu Okręgowego w [...]. Tam również zamieszcza się informacje o odwołaniu takiego dyżuru. Nie jest prowadzony rejestr zawierający powyższe dane. W istocie wniosek M.S. o udostępnienie informacji publicznej nie mógł zostać zatem uwzględniony, gdyż organ nie posiada wnioskowanych danych.
W ocenie M.S., Prezes Sądu Okręgowego w [...] pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, albowiem pomimo upływu 14-dniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), nie udostępnił żądanej informacji. Nie ma bowiem znaczenia, jakie informacje posiada Wiceprezes Sądu, ale jakie informacje posiada Sąd. Bez wątpienia Sąd Okręgowy w [...] posiada informacje o datach obrad Kolegium Sądu Okręgowego w [...], datach zebrań sędziów Sądu Okręgowego w [...] i datach Zgromadzeń Ogólnych Sędziów Sądu Okręgowego w [...], które odbyły się z udziałem Prezesa. Natomiast w dokumentacji znajdującej się w sekretariacie Sądu znajdują się informacje, w które dni Prezes spotkał się z interesantami. Daty obecności Prezesa w Sądzie Okręgowym w [...] można również ustalić na podstawie podpisanych przez niego zarządzeń. Tym bardziej, że w świetle obowiązujących regulacji (§ 41 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych), Prezes powinien być obecny w Sądzie w godzinach jego urzędowania.
Prezes Sądu Okręgowego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie adresowanym do M.S. z dnia 19 sierpnia 2019 r., w którym podał, że nie posiada żądanych informacji. Ponadto wskazał, że informacje odnośnie umówionych spotkań Prezesa w ramach cotygodniowych dyżurów są odnotowywane jedynie pomocniczo w kalendarzu, to jednak zapisane w nim informacje nie mają charakteru wiążącego i ostatecznego. Na podstawie dokonanych w nim zapisów nie jest możliwe wiarygodne ustalenie i podanie informacji o dniach obecności Prezesa w Sądzie Okręgowym w [...]. Organ nie prowadzi również wykazów zgromadzeń, zebrań i posiedzeń kolegiów, czy wykazu decyzji wydanych przez Prezesa. W sprawie brak jest zatem podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
M.S. w piśmie procesowym z dnia 25 października 2019 r., odnosząc się do otrzymanej odpowiedzi organu na skargę stwierdził, że podtrzymuje skargę. Zarzucił naruszenie przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] art. 13 u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, alternatywnie – załatwienie sprawy w formie decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a także naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] do załatwienia wniosku z dnia 5 sierpnia 2019 r. w terminie 14 dni, stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jako podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej zostały wskazane władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Twierdzenie to znajduje oparcie w przepisach określających status prawny prezesa sądu jako organu sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 52, dalej w skrócie "u.s.p.") oraz w regulacjach sytuujących sądy powszechne w systemie organów władzy sądowniczej (art. 175 ust. 1 i art. 10 ust. 2 Konstytucji RP). Prezes sądu okręgowego jest organem sądu (art. 21 § 1 pkt 2 u.s.p.) i sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, bezpośrednio związanego z wykonywaniem przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3 u.s.p. (art. 9a § 1 w zw. z art. 8 pkt 2 u.s.p.). Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 u.s.p., do kompetencji prezesa sądu należy kierowanie sądem i reprezentowanie go na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., stwierdzając, że taką informacją jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, który to przepis zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. W szczególności taki charakter mają informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c), informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3).
Odwołanie się w art. 1 u.d.i.p. do kategorii "sprawy publicznej" oznacza odniesienie do spraw związanych z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej i koresponduje z pojęciem dobra wspólnego – w przeciwieństwie do sprawy ze "sfery prywatnej". Sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w rozumieniu wynikającym z jej unormowań, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest również informacja o podmiotach, o których mowa w art.4 ust. 1 u.d.i.p. oraz o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), zasad ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że aby możliwe było udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. muszą zostać spełnione dwa warunki: 1) informacja rozumiana jako oświadczenie wiedzy musi dotyczyć określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania i realizowanie określonych interesów i celów publicznych; 2) informacja musi istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Nie wszystkie bowiem działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Podobnie dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź aktywność o charakterze technicznym stanowi takiego rodzaju działalność, która nie ma waloru informacji publicznej. W orzecznictwie do takich informacji niepublicznych zaliczono: wewnętrzną korespondencję elektroniczną, informacje techniczne dotyczące narzędzi używanych przez podmiot, opinie ekspertów, terminarz spotkań oraz inne dokumenty związane z planowaniem działalności podmiotu.
Tryb udostępniania informacji regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc, że udostępnianie na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi podmiot obowiązany dysponuje tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2).
W świetle przepisów u.d.i.p. sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej są: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1). Przy czym załatwienie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej nie musi oznaczać przekazania żądanych informacji lub dokumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest jedynie podmiot będący w posiadaniu takich informacji. Pozostawanie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w bezczynności oznacza niepodjęcie przez ten podmiot stosownych czynności w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
W niniejszej sprawie wniosek M.S. dotyczył informacji o ilości oraz dni obecności Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w okresie od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 2 sierpnia 2019 r. oraz ilości przypadków odwołania przez Prezesa wyznaczonych wcześniej terminów przyjęć interesantów.
Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] w odpowiedzi udzielonej skarżącemu na jego wniosek, w ustawowym 14-dniowym terminie podała, że [...] jest Prezesem Sądu Okręgowego w [...], ale jego akta osobowe znajdują się w Sądzie Okręgowym w [...], jako że jest on sędzią Sądu Rejonowego w [...]. Wskazała, że w Sądzie Okręgowym w [...] nie jest prowadzona lista obecności ani ewidencja czasu pracy Prezesa. Nie jest także prowadzony rejestr przyjęć interesantów, jak również rejestr odwołanych cotygodniowych dyżurów Prezesa, w ramach których są przyjmowani interesanci. Informacja o odwołaniu takiego dyżuru jest każdorazowo zamieszczana na stronie internetowej Sądu Okręgowego w [...].
W przedmiotowej sprawie M.S. wywodzi bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej z tego, że jego zdaniem żądane przez niego dane są możliwe do uzyskania, gdyż Prezes uczestniczy w posiedzeniach Kolegium Sądu Okręgowego w [...], a także w Zgromadzeniach i Zebraniach Sędziów, skargi interesantów podlegają dekretacji, można zatem ustalić daty, kiedy zostały one złożone, a tym samym ustalić, kiedy Prezes był obecny w Sądzie, wreszcie w Sekretariacie Prezydialnym Sądu jest prowadzony kalendarz (w formie papierowej lub elektronicznej), z którego wynika obecność Prezesa w Sądzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że oceniając, czy w realiach rozpoznawanej sprawy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, należy uwzględnić uregulowania dotyczące czasu pracy sędziego oraz organizacji pracy sądów powszechnych. Ustawodawca, mając na uwadze specyfikę pracy sędziego i rodzaj powierzonych mu zadań, stworzył szczególny model czasu pracy sędziego, który dopuszcza odstępstwa od ogólnych reguł ujętych w przepisach Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 83 u.s.p., czas pracy sędziego jest określony wymiarem jego zadań. Przepis ten nie nawiązuje do pojęcia czasu pracy określonego w art. 128 Kodeksu pracy, nie odsyła do żadnych norm czasu pracy ani jego wymiaru, nie nawiązuje też do treści art. 140 Kodeksu pracy. Nie przewiduje również możliwości precyzyjnego określenia ilościowego wymiaru zadań np. w wymiarze miesięcznym. Sędziemu zadania wyznacza odpowiedni przełożony służbowy – co do zasad przydziału spraw poszczególnym sędziom – prezes sądu, a na bieżąco przewodniczący wydziału – co dotyczy zarówno rodzaju zadań i ich zakresu, jak i czasu oraz miejsca ich wykonania. Może je wykonywać w dowolnym czasie i miejscu, z wyjątkiem tych czynności, których czas i miejsce są determinowane przez ich rodzaj (np. przeprowadzenie rozprawy, pełnienie dyżuru). Co do zasady, sędzia nie ma obowiązku przepracowania określonej liczby dni w tygodniu ani obowiązku rozpoczynania i kończenia pracy w określonych godzinach (por. A. Górski (red.), Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, LEX 2013).
W przypadku prezesa sądu i innych osób pełniących w sądzie określone funkcje obowiązują nieco odmienne zasady. Określa je Regulamin urzędowania sądów powszechnych. W dacie złożenia przez skarżącego wniosku oraz w dacie orzekania obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1141), zastępujące poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2316). Dla rozpoznania niniejszej sprawy istotne są przepisy § 39 ust. 1 (w poprzednio obowiązującym Regulaminie odpowiadał mu przepis § 40 ust. 1) i § 40 (poprzednio był to § 41). Stanowią one, że prezes sądu ustala godziny urzędowania sądu i godziny przyjęć interesantów przez osoby funkcyjne i właściwe jednostki organizacyjne sądu (§ 39 ust. 1). Zgodnie z § 40 Regulaminu, osoby funkcyjne (w świetle § 2 pkt 13 oznacza to prezesa sądu, przewodniczącego wydziału lub kierownika sekcji wydziału oraz ich zastępców) powinny być obecne w godzinach urzędowania sądu, chyba że pełnią czynności służbowe poza siedzibą sądu lub ustanowią zastępców. W Regulaminie, jak i w przepisach u.s.p., brak jest przepisów, które nakazywałyby "rejestrację" rozumianą jako odnotowywanie czasu pracy prezesa sądu w siedzibie sądu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, brak jest zatem obowiązku wytworzenia i gromadzenia tego rodzaju danych.
Na gruncie przepisów u.d.i.p. podmioty zobowiązane w rozumieniu tej ustawy nie mają ani uprawnienia ani obowiązku poszukiwania wnioskowanych informacji publicznych w zasobach żadnych innych podmiotów poza własnymi zasobami i archiwami. Jeżeli organ takich informacji lub dokumentów nie posiada, to powinien odpowiedzieć na wniosek, wskazując powody braku możliwości udzielenia żądanych informacji czy dokumentów i ewentualnie podać, jaki podmiot może przedstawić szczegółowe informacje we wnioskowanym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 63/04).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, pismo Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] z dnia 19 sierpnia 2019 r., skierowane do M.S. w ustawowym 14-dniowym terminie, stanowi taką odpowiedź, stąd też organowi nie można przypisać bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego.
Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że biorąc pod uwagę zakres żądanej informacji, rozważał także, czy nie stanowi ona tzw. informacji publicznej przetworzonej, której uzyskanie wymaga wykazania, że jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Wyjaśnił pojęcie "informacji przetworzonej", przy czym uznał, że w rozpoznawanej sprawie kwestia zakwalifikowania żądanej przez M.S. informacji publicznej jako prostej czy przetworzonej nie ma istotnego znaczenia, gdyż jak już wyżej podano podmiot zobowiązany nie dysponuje informacjami prostymi, które samodzielnie, czy jako informacje przetworzone, byłyby odpowiedzią na wniosek. Nie sposób bowiem przyjąć, jak twierdzi M.S., że zbiór danych o datach posiedzeń Kolegium Sądu, Zgromadzeń i Zebrań Sędziów oraz o datach przyjęć interesantów, podczas których zostały wygenerowane jakiekolwiek dokumenty albo chociaż pisemne adnotacje, pozwoli na precyzyjne ustalenie dat obecności Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w tym Sądzie w okresie od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 2 sierpnia 2019 r. Nawet po dokonaniu tych ustaleń byłoby to informacja niepełna, gdyż Prezes Sądu mógł być obecny w siedzibie Sądu na przestrzeni ok. 1,5 roku również w inne dni, niebędące datami zebrań w/w gremiów, czy dniami przyjęć interesantów, a jego obecność nie była w żaden sposób odnotowywana.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] rozpoznał wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i nie dopuścił się bezczynności, a w konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.S., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie, i tym samym niestwierdzenie bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w sytuacji, gdy:
a) organ pozostawał w bezczynności, udzielając informacji publicznej z przekroczeniem ustawowego 14-dniowego terminu;
b) skarżącemu nie udzielono odpowiedzi zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej Prezesa Sądu Okręgowego w [...], podając wyłącznie informacje o innych miejscach zatrudnienia sędziego [...], wykazie służbowym oraz aktach osobowych sędziego [...], a tym samym udzielono informacji odbiegających przedmiotowo od żądania skarżącego;
2. art. 4 ust. 3 u.d.i.p., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie był w posiadaniu informacji na temat dni swojej obecności, gdy tymczasem organ, do którego został skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej, dysponował danymi i dokumentami, na podstawie których możliwym było udzielenie informacji w zakresie wnioskowanym przez skarżącego;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwie przeprowadzonej kontroli Sąd pierwszej instancji uznał, że:
a) pismo Prezesa Sądu Okręgowego w [...] skierowane zostało do skarżącego w ustawowym 14-dniowym terminie, podczas gdy z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że Prezes Sądu Okręgowego w [...], do którego wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął w dniu 5 sierpnia 2019 r. (data prezentaty), udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego dopiero w dniu 20 sierpnia 2019 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), zatem z przekroczeniem ustawowego 14-dniowego terminu, który upływał w dniu 19 sierpnia 2019 r., w konsekwencji czego Prezes Sądu Okręgowego w [...] pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku;
b) Prezes Sądu Okręgowego w [...] rozpoznał wniosek skarżącego i nie dopuścił się bezczynności, podczas gdy jego odpowiedź udzielona w piśmie z dnia 19 sierpnia 2019 r. nie odnosiła się do faktycznego wykonywania obowiązków przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w zakresie postulowanym we wniosku, lecz dotyczyła miejsc zatrudnienia sędziego [...], zaś w pozostałym zakresie zawarto odesłanie do strony internetowej Sądu Okręgowego w [...], na której miałyby być podawane do wiadomości publicznej informacje o cotygodniowych dyżurach Prezesa tego Sądu; w konsekwencji organ nie rozpoznał wniosku w sposób pełny i zgodny z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym jego działanie stanowiło bezczynność w rozumieniu tego przepisu;
c) pismo Prezesa Sadu Okręgowego w [...] z dnia 19 sierpnia 2019 r. stanowiło odpowiedź zgodną z brzmieniem art. 14 ust. 2 u.d.i.p., tj. zawierało powody wskazujące na brak możliwości udzielenia żądanych informacji czy dokumentów i podawało jaki podmiot może przedstawić szczegółowe informacje we wnioskowanym zakresie, podczas gdy organ w w/w piśmie nie informował skarżącego, iż zachodzą przeszkody w kwestii udzielenia informacji na temat dni jego obecności w Sądzie Okręgowym w [...], a jedynie wskazywał miejsca, gdzie przechowywana jest dokumentacja osobowa dotycząca sędziego [...]ego; nie wskazywał innych podmiotów, które mogłyby wskazane informacje udostępnić, bo przecież podmioty wskazane w piśmie z dnia 19 sierpnia 2019 r. nie dysponują informacjami na temat dni obecności Prezesa w Sądzie Okręgowym w [...], a tym samym organ nieprawidłowo zrealizował obowiązek informacyjny w zakresie udzielenia informacji w przedmiocie dni obecności Prezesa w Sądzie Okręgowym w [...];
2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwie przeprowadzonej kontroli Sąd pierwszej instancji uznał, że:
a) Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie był obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie był w posiadaniu informacji na temat dni swojej obecności w Sądzie Okręgowym w [...], podczas gdy z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że organ dysponował danymi i dokumentami, na podstawie których mógł udzielić informacji wnioskowanych przez skarżącego, zaś pismo z dnia 19 sierpnia 2019 r., stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącego, nie zawierało jednoznacznego oświadczenia, że organ nie posiada wnioskowanych informacji, a jedynie wskazywało miejsca, gdzie przechowywana jest dokumentacja osobowa dotycząca sędziego [...];
b) nie ma znaczenia kwestia zakwalifikowania żądanej informacji jako prostej czy przetworzonej, ponieważ podmiot zobowiązany nie dysponował informacjami prostymi, które samodzielnie, czy jako informacje przetworzone, byłyby odpowiedzią na wniosek skarżącego, podczas gdy z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] dysponował danymi i dokumentami, na podstawie których możliwym było ustalenie dat obecności Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w tym Sądzie w okresie wnioskowanym przez skarżącego, a tym samym możliwym było ustalenie na tej podstawie informacji prostych, a w konsekwencji także informacji przetworzonych;
3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji zaniechał dokonania oceny, czy prawdopodobne jest, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] żądanej informacji nie posiada, w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną oraz że Prezes Sądu Okręgowego w [...] jest organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, a ponadto że w posiadaniu organu znajdują się dokumenty szczegółowo wymienione przez skarżącego w skardze na bezczynność organu, na podstawie których Prezes Sądu Okręgowego w [...] miał możliwość udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego;
4. art. 151 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie uchybienia polegającego na przekroczeniu przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] ustawowego 14-dniowego terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego i w konsekwencji oddalenie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej;
5. art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez lakoniczne odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze, a także poprzez formułowanie przez Sąd pierwszej instancji twierdzeń niepopartych żadnymi okolicznościami faktycznymi, które wynikałyby z akt postępowania, czy też pozostających w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa, na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną – w oparciu o art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W tej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Wprawdzie, co do zasady, w pierwszej kolejności powinny podlegać rozpoznaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż rozważanie prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia braku naruszeń przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak w tej sprawie zestawienie zarzutów i ich uzasadnienie wskazuje, że powinny być one rozpoznane łącznie.
Istota podniesionych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie pozostaje w bezczynności, albowiem w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielił M.S.owi odpowiedzi zgodnie z żądaniem zawartym w jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wykazując, iż wnioskowanych informacji nie posiada (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
W sprawie jest niesporne, że informacja żądana przez M.S. we wniosku z dna 5 sierpnia 2019 r. stanowi informację publiczną oraz że Prezes Sądu Okręgowego w [...], jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należało rozważyć, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawidłowo uznał, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, załatwiając wniosek M.S. z dnia 5 sierpnia 2019 r. w tym przedmiocie, nie naruszył terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadnie stwierdził, że udzielona odpowiedź dotyczyła żądania zawartego w tym wniosku i w dostateczny sposób wykazywała, że organ nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), a więc nie jest obowiązany do jej udostępnienia.
W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Z akt sprawy wynika, że wniosek M.S. o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w dniu 5 sierpnia 2019 r. Odpowiedź podmiotu zobowiązanego na ten wniosek została sporządzona i wysłana w dniu 19 sierpnia 2019 r., a więc w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona doręczona adresatowi w dniu 21 sierpnia 2019 r. W aktach administracyjnych i w aktach sądowych brak jest powołanego w skardze kasacyjnej dokumentu potwierdzającego, że pismo Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia 19 sierpnia 2019 r. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 20 sierpnia 2019 r. Czyni to zarzut naruszenia tego przepisu nieskutecznym.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że informacji publicznej można domagać się tylko od tego podmiotu, który ją posiada.
Dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wówczas, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Informacja publiczna może być udostępniona przez organ tylko w przypadku, gdy znajduje się ona w jego posiadaniu. W sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, a więc realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest możliwa – wówczas organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma i nie spoczywa na nim obowiązek poszukiwania informacji na użytek przedmiotowego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1557/09). Dla ustalenia, że w sprawie nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, której adresat wniosku nie posiada, jest on obowiązany wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Wystarczające jest pisemne wyjaśnienie przyczyny nieudzielenia informacji. W takim przypadku pismo informujące o tym, stanowi odpowiedź na wniosek, co uwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności. Skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności organu nie jest zatem możliwe w przypadku, gdy żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu. Przy czym udzielona odpowiedź nie może sprowadzać się wyłącznie do stwierdzenia o nieposiadaniu żądanej informacji publicznej, lecz musi zawierać dostateczne wyjaśnienie przyczyny takiego stanu rzeczy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że udzielona przez Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] odpowiedź z dnia 19 sierpnia 2019 r. dotyczyła żądania zawartego we wniosku M.S. z dnia 5 sierpnia 2019 r. i w dostateczny sposób wykazywała, że podmiot zobowiązany nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), a więc nie jest obowiązany do jej udostępnienia. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, odpowiedź podmiotu zobowiązanego nie ograniczała się wyłącznie do informacji o innych miejscach zatrudnienia sędziego [...], wykazie służbowym oraz aktach osobowych sędziego i nie odnosiła się do faktycznego wykonywania przez niego jako Prezesa Sądu Okręgowego w [...] obowiązków w zakresie postulowanym we wniosku, a w pozostałym zakresie zawierała odesłanie do strony internetowej Sądu Okręgowego w [...], co w konsekwencji oznaczało, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie rozpoznał wniosku w sposób pełny i zgodny z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i jego działanie stanowiło bezczynność w rozumieniu tego przepisu. Analiza przedmiotowego pisma upoważnia do stwierdzenia, że zawiera ono szczegółowe odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku M.S.. Odnośnie pytania pierwszego i drugiego wyjaśnia, że [...], będący Prezesem Sądu Okręgowego w [...] jest sędzią Sądu Rejonowego w [...]. Nie jest prowadzona lista obecności sędziego [...], ani ewidencja czasu jego pracy, gdyż obowiązki orzecznicze wykonuje on w Sądzie Apelacyjnym w [...]. Odpowiadając na trzecie pytanie wyjaśnia, że informacje na temat cotygodniowego dyżuru Prezesa Sądu Okręgowego w [...] i każdorazowo o odwołaniu dyżuru są podawane do publicznej wiadomości poprzez stronę internetową tego Sądu. Rejestru cotygodniowych dyżurów Prezesa, w tym odwołanych dyżurów, nie prowadzi się.
Powyższe oznacza, że podmiot zobowiązany rozpoznał wniosek w całości i wykazał, że nie mógł udostępnić żądanych danych, gdyż ich nie posiada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie trafnie wskazał, że czas pracy prezesa sądu określa Regulamin urzędowania sądów powszechnych (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. zastępujące poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r.). Przepisy § 39 ust. 1 (poprzednio § 40 ust. 1) i § 40 (poprzednio § 41) stanowią, że prezes sądu ustala godziny urzędowania sądu i godziny przyjęć interesantów przez osoby funkcyjne i właściwe jednostki organizacyjne sądu. Osoby funkcyjne (w świetle § 2 pkt 13 jest nią prezes sądu) powinny być obecne w godzinach urzędowania sądu, chyba że pełnią czynności służbowe poza siedzibą sądu lub ustanowią zastępców. W Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, jak i w przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, brak jest jednak przepisów, które nakazywałyby odnotowywanie czasu pracy prezesa sądu w siedzibie sądu. Brak jest zatem obowiązku wytwarzania i gromadzenia tego rodzaju danych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] dysponował danymi i dokumentami, na podstawie których mógł udzielić wnioskowanych informacji, nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zbiór danych o datach posiedzeń Kolegium Sądu, Zgromadzeń i Zebrań Sędziów, podczas których zostały wygenerowane jakiekolwiek dokumenty czy pisemne adnotacje, nie pozwala na precyzyjne ustalenie dat wszystkich obecności Prezesa w Sądzie Okręgowym w [...] w okresie od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 2 sierpnia 2019 r., a tym samym na realizację wniosku M.S., gdyż Prezes mógł być obecny w siedzibie Sądu również w inne dni, w których takie adnotacje nie były poczynione. Ponadto możliwe były także sytuacje, kiedy Prezes był obecny w Sądzie w konkretnych dniach, ale z uwagi na wykonywanie w tym czasie innych obowiązków, pisemne adnotacje czy dekretacje na stosownych dokumentach wykonywała w tych dniach – w jego zastępstwie – upoważniona do tego osoba, a w konsekwencji obecność Prezesa w Sądzie nie była – w sposób wskazywany przez autora skargi kasacyjnej – odnotowywana. Także fakt odnotowywania pomocniczo w kalendarzu umówionych spotkań w ramach cotygodniowych dyżurów Prezesa nie miał charakteru wiążącego i ostatecznego i na jego podstawie nie jest możliwe ustalenie i podanie informacji o dniach obecności Prezesa w Sądzie Okręgowym w [...].
W kwestii objętej trzecim pytaniem wniosku, co do ilości przypadków odwołania w okresie od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 2 sierpnia 2019 r. cotygodniowych dyżurów Prezesa związanych z przyjmowaniem interesantów, podmiot zobowiązany podał, że informacja w tym przedmiocie jest każdorazowo zamieszczana na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...]. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jednym ze sposobów udostępnienia informacji publicznej jest jej ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., udostępniona na wniosek jest tylko ta informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Z powołanych przepisów wynika, że informacje publiczne opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej uważa się za udostępnione. Zauważyć należy, iż na stronie internetowej Sądu Okręgowego w [...] (BIP) można znaleźć informację, iż: "W związku z zaplanowanym w dniu 7 czerwca 2017 r. urlopem wypoczynkowym Prezesa Sądu Okręgowego w [...] i niemożnością zapewnienia zastępstwa, przyjęcia interesantów w tym dniu zostają odwołane". W Sądzie Okręgowym w [...] informacje o odwołaniu w/w dyżurów były zatem w sposób prawidłowy ogłaszane w Biuletynie Informacji Publicznej.
W konsekwencji uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że w niniejszej sprawie organ wykazał, że nie był w posiadaniu żądanych przez M.S. informacji, co dostatecznie wyjaśnił mu w piśmie z dnia 19 sierpnia 2019 r. Prawidłowo uznał, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie pozostaje zatem w bezczynności. Czyni to zarzut naruszenia art. 4 ust. 3 u.d.i.p., poprzez jego zastosowanie, nietrafnym.
W związku z powyższym, zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. Ponadto zauważyć należy, iż powołane przez skarżącego kasacyjnie, jako naruszone, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (dotyczącej bezczynności organu) nie mają zastosowania. Wynika to z treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że przepisy K.p.a. stosuje się tylko do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość stosowania K.p.a. w szerszym zakresie niż wynika to z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., to uczyniłby to w sposób wyraźny. Stanowisko to w doktrynie i orzecznictwie nie jest kwestionowane. Niewątpliwie działania organów administracji należy oceniać pod kątem zachowania ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów proceduralnych, w tym zasad dobrej administracji oraz w kontekście zasad przewidzianych w art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a., to jednak nie uprawnia to autora skargi kasacyjnej do zarzucenia Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów K.p.a., ponieważ ani Sąd, ani organ, ich nie stosował.
Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z treścią ostatnio powołanego przepisu, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji był zobowiązany uwzględnić z urzędu. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając skargę, orzekał w granicach sprawy, a nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.
Dodatkowo podać należy, iż w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06, 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09, 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2438/11). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można również skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09, LEX nr 744745).
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które wynikają z akt sprawy. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 P.p.s.a.). Powyższy przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń i oceny materiału dowodowego (por. wyroki NSA z dnia: 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11, LEX nr 1149159, 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/10, LEX nr 1132105). Do naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. dochodzi w przypadkach np. gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek określonych w art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. Z przepisu art. 133 § 1 P.p.s.a. wynika zatem nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki NSA z dnia: 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09, LEX nr 594014, 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, LEX nr 746707, 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 763/12, LEX nr 1219174).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, analizując i oceniając znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, art. 133 § 1 P.p.s.a. nie naruszył.
Z kolei drugi ze wskazanych jako naruszone przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, że zawiera ono wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie. Przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, dlaczego przyjął, iż organ w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej nie pozostawał w bezczynności i w sposób wystarczający swoje stanowisko uzasadnił. Czyni to zarzut naruszenia omawianego przepisu nietrafnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło