II SAB/Po 33/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na bezczynność i przewlekłość Wojewody W. w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody W. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 5 listopada 2024 r. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącego kwotę 597;- zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. D. "K". D. P. z siedzibą w L. (dalej jako skarżący lub strona), reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie wniosku o wydanie zezwoleniu na pracę typu A dla cudzoziemca D. T.. Skarga, datowana jest na 8 grudnia 2024 r., wniesiona została drogą pocztową w dniu 7 stycznia 2025 r. i do siedziby organu wpłynęła w dniu 9 stycznia 2025 r. Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 poz. 572, dalej k.p.a.) polegające na rażącym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy, przyznanie od organu sumy pieniężnej lub ewentualnie wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz. W skardze argumentowano, że wniosek o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemca D. T. wpłynął do siedziby organu w dniu 5 listopada 2024 r., zatem w tym dniu doszło do wszczęcia postępowania w sprawie. Do dnia wniesienia skargi organ prowadził postępowanie, jednak nie podjął żadnego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto w toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności świadczą o tym, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, gdyż w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Wystąpiła także przewlekłość postępowania, gdyż podejmowane przez organ czynności procesowe miały charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy. Tym samym organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie w sposób zgodny z prawem. W ocenie skarżącego skoro przyczyny przewlekłości i bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu, a termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, to uznać należy, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zdaniem strony skarżącej zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także usprawiedliwiać niezałatwienia sprawy w terminie z uwagi na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Skarżący w wyniku bezczynności Wojewody ponosi realne straty w postaci braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe uzasadnia przyznanie od organu sumy pieniężnej lub ewentualnie wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie przedstawiając następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Po pierwsze organ wskazał, że decyzją z dnia 21 stycznia 2025 r. nr [...] Wojewoda udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego żądanie wskazane w pkt I petitum skargi jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutu naruszenia terminów załatwienia sprawy i przewlekłości postępowania organ podniósł, że czynności w sprawie były podejmowane w możliwie najkrótszym terminie. Organ wyjaśnił, że na długość trwania postępowań toczących się przed Wojewodą w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców ma wpływ znaczna ilość składanych wniosków, których liczba w roku 2024 wyniosła ponad 32 tysiące. Tak duża liczba w porównaniu z zasobami kadrowymi, którymi dysponuje organ powoduje, że zadania realizowane są w miarę możliwości, według daty złożenia wniosku. Województwo jest drugim w kraju po województwie mazowieckim co do ilości składanych wniosków w sprawie udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przytoczone liczby wskazują, że referenci prowadzący postępowania są bardzo mocno obciążeni zadaniami i nie mają możliwości ich terminowej realizacji, co w konsekwencji generuje zwiększenie ilości prowadzonych przez jedną osobę spraw i wydłuża czas prowadzonych postępowań. Należy zauważyć, że żaden organ administracji nie jest i nie może być przygotowany na obsługę takiej liczby spraw, nie ma też rezerwy pracowników i sprzętu, pozwalającego na zorganizowanie takiej obsługi, która by w pełni zaspokajała oczekiwania wnioskodawców, a decyzje w ich sprawach były wydawane w terminach określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Termin podjęcia postępowania w sprawie uzależniony jest zatem od ilości wpływających wniosków. Każda sprawa wymaga już na wstępie wszczęcia postępowania, dochowania staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów, celem uniknięcia ewentualnych błędów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia wydanego w niewłaściwie prowadzonej sprawie. W ocenie organu powyższe okoliczności świadczą o tym, że nie można skutecznie postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa, który zarezerwowany jest dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja w sprawie nie ma miejsca w szczególności, że organ wydał decyzję w sprawie. Odnosząc się do zarzutu działania organu przeciwko interesowi strony Wojewoda podkreślił, że zatrudnianie cudzoziemca stanowi reglamentowaną formę dostępu do rynku pracy. Zarzut, że w wyniku bezczynności organu przedsiębiorstwo skarżącego ponosi realne straty w postaci braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej jest nieadekwatny do sytuacji. W świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przewiduje ona pracę wykonywaną przez cudzoziemca bezpośrednio dla podmiotu powierzającego lub pracę tymczasową, gdzie pracownik wykonuje pracę na rzecz pracodawcy użytkownika. Wojewoda podejmuje wszelkie starania by jak najszybciej załatwiać sprawy. Jednak wzrost ilości wpływających wniosków, a także ograniczony zasób kadrowy nie pozwalają na dotrzymanie terminów rozpoznania sprawy. Organ wniósł o oddalenie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej lub wymierzenia organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 334) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa dotyczy bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę. Postępowanie to wszczęte zostało na wniosek skarżącego z dni 5 listopada 2024 r. (data wpływu wniosku do organu) o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca D. T.. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie wymagało wcześniejszego złożenia ponaglenia zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., bowiem przepis szczególny, tj. art. 10a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 475 z późn. zm., dalej u.p.z.i.r.p.) stanowi, że art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a - 88m. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.z. do zadań Wojewody należy wydawanie zezwoleń na pracę, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.i.r.p. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a w postępowaniu o wydanie, przedłużenie lub uchylenie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi (art. 88a ust. 1 i ust. 2 u.p.z.). Wskazać należy również na treść art. 88j ust. 1 u.p.z., w jakim ustawodawca wymienia przypadki wydania decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe dowodzi, że w sprawach, których przedmiotem jest załatwienie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca, obowiązują terminy procesowe określone w k.p.a. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie zasady szybkości postępowania, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy. Przechodząc do oceny zarzutów skargi należy zaznaczyć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (to i kolejne orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens". Należy podkreślić, że w realiach badanej sprawy organ w zasadzie nie dokonywał żadnych czynności w toku prowadzenia sprawy, a jedynie już po wniesieniu skargi, dokonał sprawdzenia w dniu 21 stycznia 2025 r. w wykazie osób niepożądanych (pieczątka na [...] stronie wniosku), po czym w tym samym dniu wydał decyzję udzielającą skarżącemu zezwolenia na pracę na terytorium RP cudzoziemca D. T. (decyzja nr [...]). Z akt sprawy nie wynika, by organ zmuszony był do wykonania dodatkowych, nadzwyczajnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy oraz, że czynności takie wykonał. Mając zatem na uwadze, że wniosek wpłynął do organu w dniu 5 listopada 2024 r., a sprawa została załatwiona poprzez wydanie decyzji w dniu 21 stycznia 2025 r. należało stwierdzić, że organ dopuścił się przekroczenia terminów załatwienia sprawy. W opinii Sądu w rozpatrywanym przypadku sprawa powinna być załatwiona w terminie miesiąca od wszczęcia postępowania, tj. do 5 grudnia 2024 r. Organ tego terminu nie dochował, zatem wniesiona w dniu 7 stycznia 2025 r. skarga na bezczynność była uzasadniona Ponieważ zezwolenie zostało wydane w dniu 21 stycznia 2025 r. należało uznać, że również przyjmując maksymalny dwumiesięczny termin załatwienia sprawy, organ przekroczył ten termin o 2 tygodnie. Jak wyżej już Sąd wyjaśnił, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze szczególnie skomplikowaną sprawą. To sprawa, którą organ rozpatruje wyłącznie w oparciu o dokumentację przedstawioną przez stronę. Ponadto należy mieć na uwadze, iż na gruncie niniejszej sprawy organ nie zastosował art. 36 k.p.a. i nie przedłużył terminu do jej załatwienia. Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji organu należy zauważyć, że kwestie ewentualnych problemów kadrowych, dużej ilości spraw, znacznego obciążenia pracowników oraz wielości napływających wniosków nie wyłączają możliwości stwierdzenia, iż organ dopuścił bezczynności i przewlekłości. Stan przewlekłości jak i bezczynności są okolicznościami obiektywnymi i konsekwencją prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy jest stwierdzenie przewlekłości, zaś przekroczenia terminów – stwierdzenie bezczynności. Ponadto nie ulega wątpliwości, że stan bezczynności i przewlekłości istniał w dacie złożenia skargi, a ustał on przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie. Powyższe dowodzi, że skarga na bezczynność i przewlekłość organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pracę cudzoziemca okazała się uzasadniona, bowiem organ pozostawał bezczynny do dnia 21 stycznia 2025 r., a postępowanie prowadzone było przewlekle, czym naruszono terminy określone w art. 12, art. 35 § 1-3 oraz art. 36 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ dopuścił się zarzucanej w skardze bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uwzględniając, że Wojewoda przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek strony skarżącej i wydał decyzję, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Wobec powyższego należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącej (pkt I sentencji wyroku). Sąd stwierdził, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, to naruszenie niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15, wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SAB/Bk 38/17, WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 13/17, WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Biorąc pod uwagę nieznaczne przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organu nie miały charakteru rażącego. Oceny tej nie zmienia przedstawiona w skardze argumentacja skarżącego, który wskazuje, że brak wydania w terminie decyzji powoduje kłopoty kadrowe i konieczność przeprowadzania zmian organizacyjnych, przez co ponosi realne straty w postaci braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W świetle art. 149 § 2 p.p.s.a. należy zauważyć, że sam fakt bezczynności, nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Gdyby bowiem taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis miałby treść odmienną, obligującą wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie przewidującą taką możliwość. Przewidziane w ustawie fakultatywne jedynie działanie sądu - bez sprecyzowania w ustawie przesłanek przyznania sumy pieniężnej - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 40/17). Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przeciwko zastosowaniu powyższego środka przemawia przedstawiona powyżej ocena braku rażącego naruszenia przez organ prawa, jak i wydanie przez organ decyzji po wniesieniu skargi. Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu ocenę czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia grzywny. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, Sąd ocenił jako niezasadny także wniosek strony skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. W tym zakresie żądania skargi podlegały zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł odpowiadającą łącznie wysokości uiszczonego wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą za pełnomocnictwo (pkt V sentencji wyroku).