II SAB/Po 42/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-06-09

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której gmina posiada 100% udziałów, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na wniosek radnej, a jeśli tak, to czy jego bezczynność w tym zakresie miała charakter rażący?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której gmina posiada 100% udziałów, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Stwierdzono bezczynność organu, ponieważ nie udzielono odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Jednakże, bezczynność ta nie została uznana za rażącą, co skutkowało zobowiązaniem organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, oddaleniem skargi w pozostałej części dotyczącej stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i zasądzenia sumy pieniężnej, a także zasądzeniem zwrotu kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca, radna Rady Miejskiej, złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby zatrudnionych pracowników, kosztów utrzymania stanowisk oraz informacji o podwyżkach wynagrodzeń w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której gmina posiada 100% udziałów. Spółka nie udzieliła odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do załatwienia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia kosztów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty formalne i merytoryczne, w tym dotyczące ochrony danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorcy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 roku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej części skargę oddalił oraz zasądził od Prezesa Zarządu na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi M. B. – G. na bezczynność Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I.zobowiązuje Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 roku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku II.stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III.w pozostałej części skargę oddala IV.zasądza od Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...] stycznia 2021 r. radna Rady Miejskiej w M. G. -M. B.-G. (zwana dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącą") złożyła, w formie elektronicznej, wniosek adresowany do P. K. - Prezesa Zarządu M. sp. z o.o z siedzibą w M. G. (zwanego dalej "Prezesem Zarządu" lub "organem", sama zaś zwana dalej "Spółką"), wysłany na adres mailowy [...] oraz na adres [...], o udostępnienie informacji, w trybie art. 2 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zmianami, zwanej dalej "u.d.i.p."). Wniosek dotyczył: 1) liczby zatrudnionych w Spółce pracowników na dzień udzielenia odpowiedzi na wniosek; 2) podania kosztów utrzymania poszczególnych stanowisk w Spółce; 3) informacji czy w okresie od [...] stycznia 2015 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek zostały pracownikom udzielone podwyżki. Jeśli tak, to kiedy, w jakiej wysokości i na jakich stanowiskach. Jednocześnie wnioskodawca wskazała, że wnosi o udostępnienie ww. informacji na służbową skrzynkę mailową. Na powyższy wniosek nie udzielono wnioskodawcy odpowiedzi. Skargą z dnia [...] lutego 2021 r. złożoną w Biurze O. M. w dniu [...] lutego 2021 r. (k. 22 akt sądowych - prezentata na piśmie) Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Prezesa Zarządu do rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...] zł; 4) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej wszelkich kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Prezes Zarządu nie udzielił odpowiedzi Skarżącej mimo upływu ustawowego terminu – 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skarżąca nie otrzymała nawet informacji o przyczynach opóźnienia ze strony organu. Tym samym, zdaniem Skarżącej, Prezes Zarządu dopuścił się rażącej bezczynności. Skarżąca powołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych na poparcie swojego stanowiska. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu reprezentowany przez r. pr. H. W. wniósł o jej oddalenie oraz o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odnosząc się do kwestii formalnych wskazano, że Skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem osoby trzeciej bez koperty w biurze obsługi lokatorów Spółki. Podkreślono również, że zgodnie z art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi na przewlekłość powinno być poprzedzone ponagleniem do właściwego organu - czego w tym przypadku nie było. Odnosząc się natomiast merytorycznie do skargi podano, że Spółka zatrudnia 11 osób na umowę o pracę. Ilość pracowników jest znana Skarżącej jak i innym radnym. M. G. to mała gmina. Spółka zajmuje się zarządzaniem zasobem mieszkań komunalnych gminy oraz halą sportowo-widowiskową w M. G.. Generalnie stanowiska w Spółce są pojedyncze więc trudno zanonimizować dane i wskazać dochody dla danego stanowiska, co by oznaczało wskazanie ile dany pracownik zarabia. Pracownicy pytani o możliwość udostępnienia informacji o ich wynagrodzeniach kategorycznie sobie tego nie życzyli. Wynika to m.in. z faktu, iż wnioskodawczyni wraz mężem K. G. prowadzą kampanię mającą na celu dyskredytację obecnych władz Miasta i Gminy M. G. i wszelkie informacje czy to prywatne czy służbowe są wykorzystywane do atakowania Burmistrza i jego współpracowników. Dzieje się to z wykorzystaniem mediów w tym telewizji i dalekie jest od merytorycznej dyskusji. Tajemnica i przepisy o ochronie danych osobowych nie pozwalają ujawniać wysokości zarobków. Zarząd Spółki na wcześniejsze zapytania udzielał informacji jaki jest poziom wynagrodzeń podając średnią. Odnośnie wniosku o to czy były w okresie od stycznia 2015 roku podwyżki to wskazano, że przez 5 lat były podwyżki - mając na względzie fakt, że część pracowników ma wynagrodzenie na poziomie zbliżonym do minimalnego to podwyżki wynikały chociażby ze zmian minimalnego wynagrodzenia. Niemniej duży zakres czasowy żądania i zmiana firmy księgowej obsługującej w tym czasie spółkę opóźniła przygotowanie tych danych i nie było to możliwe w 14 dni. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca wniosła replikę na odpowiedź na skargę. Skarżąca weszła w polemikę z organem, jednocześnie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie argumenty zostały wzięte pod uwagę. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Prezesa Zarządu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] czerwca 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Podkreślenia wymaga legitymacja Skarżącej do wniesienia skargi na bezczynność organu. Jest ona wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w której wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Należy zatem uznać, że skarga na bezczynność Prezesa Zarządu mogła zostać wniesiona i podlegała rozpoznaniu przez tut. Sąd. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Prezesa Zarządu w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem Skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że Prezes Zarządu dopuścił się bezczynności. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji. W kontrolowanej sprawie Skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p., która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Do postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 zwanej dalej "k.p.a."). Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania (art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p.), a nie do całego postępowania w sprawie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Odnosząc się natomiast do zarzutu wniesienia przez Skarżącą skargi w jednym egzemplarzu w biurze obsługi lokatorów to wskazać należy, że Skarżąca wykazała poprzez przedłożenie odpisu skargi (k. 22 akt sądowych), że skarga wpłynęła do Spółki w dniu [...] lutego 2021 r., o czym świadczy prezentata na piśmie podpisana przez pracownika przyjmującego skargę. Z dopisku wnika, że skarga została złożona wraz z odpisem pisma oraz załącznikami. Powyższe zatem zarzuty strony przeciwnej nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie koniecznym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy Prezes Zarządu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia takiej informacji. Z informacji uzyskanej z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że wspólnikiem Spółki jest Miasto i Gmina M. G. oraz że Spółka ta jest reprezentowana przez Prezesa Zarządu. Zatem Spółka jest spółką prawa handlowego, w której Miasto i Gmina M. G. posiada 100% udziałów. Nadto z informacji uzyskanych na stronie internetowej pod adresem: [...] wynika, że Spółka ta została powołana przez Miasto i Gminę M. G. w 2009 r., a jej główne zadanie polega na bezpośrednim finansowaniu i zarządzaniu halą widowiskowo-sportową w M. G.. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 594 ze zmianami, zwanej dalej "u.s.g.") w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Formy prowadzenia gospodarki gminnej określa ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 45, poz. 236 ze zmianami). Z przepisu art. 1 tej ustawy wynika, że ustawa ta określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Przepis art. 43 u.s.g. do mienia komunalnego zalicza własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Wyłączny udział gminy w kapitale zakładowym Spółki powoduje, w myśl przepisu art. 43 u.s.g., że majątek tej spółki jest mieniem samorządowym, komunalnym (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 1288/01, dostępny w CBOSA). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tejże ustawie. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). Przy wykładni tych sformułowań należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Nie można go zatem interpretować zawężająco. W orzecznictwie przykładowo wskazuje się, że informację publiczną będą stanowić m.in. zasady naboru, wykaz osób kandydujących na stanowiska członków zespołu, wykaz osób które zostały zatrudnione, ale również dotyczące stażu kandydata, jego dotychczasowego zatrudnienia, pełnionych obowiązków, doświadczenia urzędniczego lub innych informacji dotyczących wymagań związanych ze stanowiskiem wskazanym w ogłoszeniu o naborze. Jeżeli istotnie żądane przez skarżącego informacje zawierałyby dane osobowe podlegające szczególnej ochronie organ zobowiązany byłby w takiej sytuacji do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 155/16, dostępny w CBOSA). Nadto wskazuje się, że informację publiczną stanowi również treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego, jak również dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem takich umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 634/16, wyrok WSA w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Op 27/10, dostępne w CBOSA). Z treści art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz powołanego przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że ograniczenie prawa do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej jest wyłączone w zakresie informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania tych funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa. Wyłączenie to jest więc wyjątkiem od zasady ochrony prywatności i jako takie musi być wykładane ściśle. Zwrócił na to uwagę Trybunał Konstytucyjny wskazując, że prywatność osób pełniących funkcje publiczne pozostając pod ochroną gwarancji konwencyjnych, może podlegać ograniczeniom, które co do zasady znajdować mogą usprawiedliwienie ze względu na wartość, jaką jest jawność i dostępność informacji o funkcjonowaniu instytucji publicznych w państwie demokratycznym (wyrok TK z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05, Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy A, 2006/3/30). Wartość ta związana z transparentnością życia publicznego nie może jednak prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnych osób wykonujących funkcje publiczne. Podkreślając znacznie szerszy zakres dopuszczalnej ingerencji w sferę prywatności osoby publicznej, co uzasadnia się interesem ogólnym nakierowanym na zapewnienie przejrzystości działań wszystkich osób sprawujących funkcje publiczne, Trybunał stwierdził jednocześnie, że istnieją takie informacje (dane), które również w wypadku osób publicznych nie będą się mieściły w ramach zakresu przedmiotowego sfery prawa do informacji. Wkroczenie w sferę prywatności tych osób musi być więc zawsze uzasadnione istotnymi racjami interesu publicznego i pozostawać w związku z wykonywaną działalnością publiczną (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 155/16). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż Skarżąca domagała się udostępnienia jej informacji poprzez podanie ilości zatrudnionych pracowników w Spółce, kosztów utrzymania poszczególnych stanowisk i informacji czy począwszy od [...] stycznia 2015 r. były udzielane pracownikom podwyżki i jeżeli tak to w jakiej wysokości. Skarżąca nie domagała się podania konkretnych imion i nazwisk pracowników Spółki. Skoro Spółka jest spółką miejską, w którą M. i Gmina zaangażowała środki publiczne to, wbrew stanowisku Prezesa Zarządu informacje o które wnioskowała Skarżąca obejmują swym zakresem dane o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacje bowiem dotyczące umów zawartych z podmiotem świadczącym określone usługi finansowane ze środków publicznych stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu, a ewentualna zgoda podmiotu, który zawarł umowę na udostępnienie jej treści, w tym o udzieleniu podwyżki nie ma znaczenia, chyba że dotyczy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 649/17, dostępny w CBOSA). Mając na względzie powyższe należało uznać, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a organ był podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stan bezczynności oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej u.d.i.p., bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 39/15, dostępny w CBOSA). W myśl natomiast art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Skarżąca zarzuciła organowi bezczynność polegającą na niewywiązaniu się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej odnośnie niedochowania przez organ 14-dniowego terminu wskazać należy, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – to jest, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Jakkolwiek przepis art. 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, to jednak, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w przypadku informacji przetworzonej prawo to podlega ograniczeniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że fakt, iż do uwzględnienia wniosku konieczne jest wytworzenie z posiadanych informacji prostych informacji przetworzonej uruchamia postępowanie polegające na ustaleniu czy wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunkującą uzyskanie informacji publicznej przetworzonej, tj. czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10, dostępny w CBOSA). Należy wówczas przyjąć, że najbardziej odległym terminem, w jakim powinno nastąpić udzielenie informacji zgodnie z żądaniem, bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji, jest termin dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jednocześnie w orzecznictwie oraz w doktrynie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym, gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. tj. zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. (za I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LEX, wyrok NSA z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05, dostępne w CBOSA). Jak wynika zatem z dokumentów przedłożonych do akt sprawy, Skarżąca złożyła wniosek do organu o udzielenie informacji publicznej w dniu [...] stycznia 2021 r. i do dnia wyrokowania organ nie podjął żadnej czynności we wskazanej sprawie. Organ pozostawał zatem w bezczynności albowiem w przewidzianym w ustawie terminie nie wystosował ani wezwania do wykazania okoliczności, o których mowa art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ani nie wydał decyzji w sprawie, nie dochowując tym samym 14-dniowego terminu na udzielenie informacji publicznej zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1781/18, dostępny w CBOSA). Nieudostępnienie żądanej informacji, przy jednoczesnym niewydaniu decyzji odmownej, stanowi o bezczynności organu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 10/21, dostępny w CBOSA). Mając na względzie powyższe Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. w terminie 14 dni od daty wydania prawomocnego wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt I. sentencji wyroku). Sąd stwierdził bowiem, że organ pozostawał w bezczynności zarówno na dzień wniesienia skargi, jak również na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Organ nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od wpływu wniosku do organu, jak również nie wydał decyzji odmownej. Należy jednocześnie zaznaczyć dominujący pogląd w orzecznictwie, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że udzielenie w odpowiedzi na skargę choćby szczątkowych informacji objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie jest spełnieniem tego obowiązku, stąd zobowiązanie Prezesa Zarządu do rozpoznania wniosku Skarżącej jawi się jako uzasadnione (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 97/18, dostępny w CBOSA). Rozpoznając wniosek Prezes Zarządu uwzględni wszystkie informacje objęte wnioskiem. W opinii Sądu bezczynność Prezesa Zarządu nie miała charakteru rażącego (pkt II. sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. "Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów." (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1589/20, dostępny w CBOSA). Na gruncie niniejszej sprawy nie da się wyprowadzić wniosku, że Prezes Zarządu działał w sposób lekceważący wobec obowiązku prawnego w postaci rozpoznania wniosku Skarżącej w terminie ustawowym. Działanie organu nie nosiło również cech celowego unikania załatwienia sprawy. Obawa przed identyfikacją pracowników Spółki nie tłumaczy Prezesa Zarządu, jednakże nie można stwierdzić, że nieudzielenie informacji publicznej w terminie, a także do momentu wniesienia skargi miało charakter rażący. Sąd oddalił wniosek Skarżącego dotyczący zasądzenia od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt III. sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6." Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że brak charakteru rażącego bezczynności nie uzasadnia zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, dostępny w CBOSA). Ponieważ nie stwierdzono, aby bezczynność miała charakter rażący, represjonowanie organu administracji publicznej poprzez zasądzanie od niego na rzecz strony przeciwnej sumy pieniężnej nie jest celowe. Stanowiłoby to zaprzeczenie istoty tej instytucji. Okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają przyznania sumy pieniężnej. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów w wysokości [...] zł, co stanowi równowartość wpisu od skargi (pkt IV. sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło