II SAB/Po 58/16

Sygn. [...] II SAB/Po 58/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie braku odpowiedzi na wnioski postanawia odrzucić skargę. /-/ T. Świstak Sygn. akt II SAB/Po [...] Uzasadnienie Pismem z dnia 30 maja 2016 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w związku z brakiem odpowiedzi na wnioski z dnia 2 listopada 2015 r., 16 grudnia 2015 r., 13 stycznia 2016 r., 4 lutego 2016 r., 17 marca 2016 r. oraz z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie zmiany terminu i miejsca przesłuchania w charakterze świadka w sprawie wykroczeń drogowych z art. 92 § 1 i art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 ze zm., dalej: k.w.) prowadzonej przez Komendanta Straży Miejskiej w K.. W odpowiedzi Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wyjaśnił, iż Straż Miejska w K. na skutek zgłoszenia dokonanego przez skarżącego wszczęła postępowanie w sprawie o wykroczenie. W postępowaniu tym skarżący wystąpił jako osoba zgłaszająca wykroczenie oraz jako świadek wezwany na przesłuchanie w toku prowadzonych czynności wyjaśniających. Z powodu niestawiennictwa skarżącego na przesłuchanie w charakterze świadka zostały na niego nałożone kary grzywny postanowieniami z dnia [...] 2016 r. i z dnia [...] 2016r. Postanowieniami z dnia 17 lutego 2016 r. i z dnia 20 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta odmówił uchylenia kar porządkowych oraz pouczył skarżącego o możliwości odwołania się od tych postanowień do właściwego sądu powszechnego. Organ wskazał, że skoro czynności związane z nałożeniem na skarżącego kar porządkowych prowadzone były w ramach postępowania w sprawach o wykroczenia, a właściwym do rozpoznania zażalenia na te czynności jest sąd powszechny, to zachodzi brak właściwości sądu administracyjnego do ich rozpoznania, również w zakresie bezczynności organu co do pouczenia o środkach odwoławczych, która to czynność miała miejsce. Dlatego organ wniósł o odrzucenie skargi. Odnosząc się zaś do rzekomej bezczynności, przejawiającej się brakiem odpowiedzi na wniosek skarżącego o zmianę miejsca i terminu przesłuchania w charakterze świadka, Prezydent Miasta wskazał, że czynność ta związana jest z prowadzonym postępowaniem w sprawie o wykroczenie i w związku z tym nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Organ na marginesie podał, że wnioski skarżącego w tym zakresie nie pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W przepisie art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., zawarto definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych stanowi katalog zamknięty. Jak wynika z powołanego art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna wówczas, gdy organ zobowiązany jest do wydania załatwienia sprawy administracyjnej jednym z rozstrzygnięć wymienionych w punktach 1-4 powołanego przepisu, względnie innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w działach IV-VI Ordynacji podatkowej. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi J. J. jest nierozpatrzenie przez Prezydenta Miasta wniosków z dnia 2 listopada 2015 r., 15 grudnia 2015 r., 12 stycznia 2016 r., 4 lutego 2016 r., 17 marca 2016 r. i 18 kwietnia 2016 r. o zmianę terminu i miejsca przesłuchania skarżącego w charakterze świadka na okoliczność zgłoszeń z dnia 9, 13, 21 i 22 października 2015 r. dotyczących wykroczeń drogowych z art. 92 § 1 i art. 97 Kodeksu wykroczeń. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga kwestia odrębności postępowania w sprawach o wykroczenia względem postępowania administracyjnego, jak i ról, jakie w przedstawionym przez skarżącego postępowaniu w sprawie o wykroczenia pełnił Prezydent Miasta i Komendant Straży Miejskiej w K.. Po pierwsze należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 395 ze zm., dalej: k.p.s.w.) postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów niniejszego kodeksu. Już sam ten przepis sytuuje postępowanie w sprawach o wykroczenia poza postępowaniem administracyjnym; jako postępowanie odrębne. Trzeba dodać, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 k.p.s.w. w postępowaniu, o którym mowa w § 1, przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie, gdy niniejszy kodeks tak stanowi. I tak zgodnie z art., 8 k.p.s.w. w postępowaniu uregulowanym w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, art. 4, art. 5, art. 7-9, art. 13, art. 14, art. 15 § 2 i 3, art. 16, art. 18 § 2, art. 20, art. 23 i art. 23a Kodeksu postępowania karnego. W myśl zaś art. 41 k.p.s.w. przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, art. 178, art. 178a, art. 182, art. 183, art. 185-190, art. 191 § 1-2 oraz art. 192 Kodeksu postępowania karnego. Na gruncie powołanych przepisów nie można mieć zatem wątpliwości, że podnoszone przez skarżącego wnioski z dnia 2 listopada 2015 r., z dnia 15 grudnia 2015 r., z dnia 12 stycznia 2016 r. z dnia 4 lutego 2016 r. z dnia 17 marca 2016 r. oraz z dnia 18 kwietnia 2016 r., co do których Prezydent Miasta - wedle stanowiska skarżącego - pozostaje w bezczynności (bez odpowiedzi), zostały sformułowane w postępowaniu odrębnym od postępowania administracyjnego – w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, do którego znajdują również zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego (gdy przepis Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia tak wyraźnie stanowi). Wyjaśniając role Prezydenta Miasta i Komendanta Straży Miejskiej w K. w tym postępowaniu należy w pierwszej kolejności dostrzec, że postępowanie to dotyczy wykroczeń drogowych (art. 92 § 1 i art. 97 k.w.). Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 706, dalej: u.s.g.) strażnik wykonując zadania, o których mowa w art. 10 i 11 (tj. m.in. z zakresu kontroli ruchu drogowego w gminach lub miastach – art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym -j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej: p.r.d.) ma prawo do nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarżania przed sądem i wnoszenia środków odwoławczych - w trybie i zakresie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy strażą kieruje komendant (..), a przełożonym Komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta). Wracając do okoliczności niniejszej sprawy należy przypomnieć, że Komendant Straży Miejskiej w K. wzywał kilkukrotnie J. J. do stawienia się celem złożenia zeznań w charakterze świadka w sprawie dotyczącej wykroczeń drogowych, ten zaś dwukrotnie wniósł o zmianę miejsca i terminu przesłuchania go. Następnie postanowieniami z dnia [...] 2016 r. i z dnia [...] 2016 r. Komendant Straży Miejskiej nałożył na skarżącego kary porządkowe po 500 zł w związku z niedostatecznym usprawiedliwieniem niestawienia się na wezwanie w charakterze świadka. Postanowienia te zostały wydane na podstawie art. 49 § 1 k.p.s.w., zgodnie z którym na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie uprawnionego organu lub bez zezwolenia tego organu samowolnie wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem albo bezpodstawnie odmówił złożenia zeznań, wykonania czynności biegłego, tłumacza lub specjalisty, można nałożyć karę porządkową od 50 do 1.000 złotych, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania od 100 do 1.500 złotych. W świetle powyższego należy zważyć, że stosownie do przepisu art. 51 § 2 k.p.s.w. karę porządkową wskazaną w art. 49 § 2 uchyla odpowiednio sąd lub organ przełożony nad organem, który daną karę nałożył. Organem przełożonym wobec Komendanta Straży Miejskiej w K. jest zaś – jak wyżej wyjaśniono – Prezydent Miasta. Stosownie do przepisu art. 51 § 3 k.p.s.w. na postanowienie odmawiające uchylenia kary porządkowej przysługuje ukaranemu zażalenie; jeżeli postanowienie wydano w toku czynności wyjaśniających, zażalenie rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Właściwym do rozpoznania sprawy o wykroczenie w pierwszej instancji jest zaś – zgodnie z art. 9 § 1 k.p.s.w. sąd rejonowy. Z powołanych przepisów wynika zatem jasno, że sprawa ewentualnej bezczynności Prezydenta Miasta jako organu przełożonego nad Komendantem Straży Miejskiej w K. prowadzącego postępowanie wyjaśniające w ramach postępowania w sprawie o wykroczenia drogowe nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Postępowanie w sprawach o wykroczenia jest odrębnym, autonomicznym postępowaniem, które – choć prowadzone przez Prezydenta Miasta jako organ przełożony nad Komendantem Straży Miejskiej w K. w rozumieniu art. 51 § 2 k.p.s.w. - nie może być uznane za postępowanie administracyjne. Trafnie zatem wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie zgadzając się z postanowieniami Prezydenta Miasta, którymi odmówiono mu uchylenia postanowień Komendanta Straży Miejskiej w K. o nałożeniu na niego jako świadka kar porządkowych w kwocie 500 zł miał prawo do złożenia zażaleń i z tego prawa skorzystał. W świetle powyższego należy stwierdzić, że nie mieści się w kognicji tutejszego Sądu określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. rozstrzyganie o ewentualnej bezczynności Prezydenta Miasta co do rozpoznania wniosków o zmianę miejsca i terminu przesłuchania skarżącego w charakterze świadka w postępowaniu w sprawach o wykroczenia drogowe, skoro bezczynność ta zaistnieć miała w postępowaniu nie mieszczącym się w katalogu określonym w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. i co za tym idzie nie objętym kognicja sądów administracyjnych. Dlatego Sąd uznając, że nie jest właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak