II SAB/Po 90/12

Dnia 19 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Burmistrza W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie i stwierdza, że bezczynność Burmistrza W. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, II. zasądza od Burmistrza W. na rzecz skarżącego kwotę (...),- (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia (...) maja 2012 r. (data sporządzenia i nadania pisma) skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Burmistrza W. (data wpływu do organu: (...) listopada 2012 r.) A. K. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W skardze wniesiono o stwierdzenie bezczynność Burmistrza w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz zobowiązania organu do udzielenia wnioskowanej informacji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu (...) października 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem do Burmistrza o udzielenie mu odpowiedzi na pytanie, czy z budżetu gminy w jakikolwiek sposób finansowano "A" Sp. z o.o. w P. Wniosek powyższy przesłano pocztą elektroniczną na adres e-mailowy Urzędu Gminy, pozyskany z jego strony internetowej. Przesłany wniosek został doręczony tego samego dnia, na co skarżący posiada stosowne potwierdzenie. Pomimo upływu czternastu dni od, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o informacji publicznej (Dz. U. z 2001, Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wnioskowana informacja nie została przekazana skarżącemu. W odpowiedzi na skargę Burmistrz W. wniósł o umorzenie postępowania. Jak wyjaśnił organ, postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zostało wszczęte z urzędu na wniosek A. K. złożony w dniu (...) października 2012 r. za pomocą poczty elektronicznej. W dniu (...) października na adres poczty, z której przysłano wniosek, przesłano wnioskodawcy pismo o konieczności wskazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego powstanie obowiązku doręczenia skarżącemu wytworzonej informacji publicznej. Zdaniem organu informacja, o udzielenie której zwrócił się skarżący, stanowiła informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o informacji publicznej. W piśmie z dnia (...) października 2012 r. poinformowano również skarżącego, że w przypadku braku wskazania interesu publicznego w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zostanie umorzone. Z uwagi na brak przedstawienia, w zakreślonym terminie, interesu publicznego skarżącego, decyzją z dnia (...) listopada 2012 r. Burmistrz W. umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu informacji publicznej. Decyzję powyższą przesłano mu pocztą elektroniczną w dniu (...) listopada 2012 r. oraz nadano ją w dniu (...) listopada 2012 r. na poczcie. Skarżący wniósł od decyzji z dnia (...) listopada 2012 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że z posiadanych przez niego informacji korespondencja pocztą elektroniczną na adres e-mailowy skarżącego była wysyłana w sposób prawidłowy, co dodatkowo wskazuje na brak bezczynności organu. Pismem procesowym z dnia (...) grudnia 2012 r. skarżący wyjaśnił, że z informacji uzyskanych z Poczty Polskiej wynika, że skarga została doręczona Burmistrzowi w dniu (...) listopada 2012 r. o godz. 7.33, natomiast decyzja z dnia (...) listopada 2012 r. została nadana tego samego dnia o godzinie (...). Równocześnie, z uwagi na fakt otrzymania decyzji wniesiono o umorzenie postępowania. Stanowisko powyższe zostało podtrzymane w piśmie z dnia (...) lutego 2012 r., w którym podano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) grudnia 2012 r., Nr (...), uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza W. z dnia (...) listopada 2012 r., wskazując na konieczność udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji, co Burmistrz ostatecznie uczynił w piśmie z dnia (...) stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zauważyć nadto należy, że rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia. Uznać zatem należy, że w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r. sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie powołanego przepisu konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 powyższej ustawy, a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny jw.). W tym miejscu warto także zaznaczyć, że skierowanie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odniesieniu do aktów z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3 powyższej ustawy, przy czym ustawa ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje ich również Kodeks postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwe są następujące okoliczności faktyczne. W dniu (...) października 2012 r. A. K. za pomocą poczty elektronicznej zwrócił się do organu o udzielenie mu odpowiedzi na pytanie, czy z budżetu gminy w jakikolwiek sposób finansowano "A" Sp. z o.o. w P. W odpowiedzi, w dniu (...) października na adres poczty, z której przysłano wniosek, przesłano skarżącemu wskazujące na konieczność wskazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego powstanie obowiązku doręczenia skarżącemu wytworzonej informacji publicznej. Równocześnie poinformowano również skarżącego, że w przypadku braku wskazania interesu publicznego w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zostanie umorzone. Z uwagi na nie wskazanie, w zakreślonym terminie, interesu publicznego skarżącego, decyzją z dnia (...) listopada 2012 r. Burmistrz W. umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu informacji publicznej. Decyzję powyższą przesłano mu pocztą elektroniczną w dniu (...) listopada 2012 r. oraz nadano ją w dniu (...) listopada 2012 r. na poczcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) grudnia 2012 r., Nr (...), uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza W. z dnia (...) listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania. Ostatecznie pismem z dnia (...) stycznia 2013 r. Burmistrz W. udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Niewątpliwie informacja, której udzielenia domagał się skarżący stanowiła informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie organ, w ustawowym terminie 14 dni nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji, gdyż decyzja o umorzeniu postępowania została wydana w dniu (...) listopada 2012 r., a nadana dopiero w dniu (...) listopada 2012 r., a więc już po wniesieniu skargi ((...) listopada 2012 r.) Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w przypadku rozpoznawania spraw na bezczynność organu, konieczne jest ustalenie, kiedy została nadana przesyłka pocztowa zawierająca decyzję. Sąd podziela bowiem pogląd, że dla oceny zachowania terminów załatwienia sprawy nie ma znaczenia data, którą opatrzono orzeczenie, lecz istotna jest data jego nadania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, o której mowa w art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 01 lipca 2010 r., II OSK 1145/09; dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie stanowisko pozwala, z jednej strony, wykluczyć przypadki ewentualnego antydatowania orzeczenia, z drugiej zaś strony uniezależnia moment ustania stanu bezczynności organu od tego, czy i w jakim terminie strona owo orzeczenie faktycznie otrzyma (odbierze). W ocenie Sądu, fakt wydania decyzji w dniu (...) listopada 2012 r., przy równoczesnym jej nadaniu w dniu (...) listopada 2012 r., a więc już po dniu wniesienia skargi na bezczynność, nie może stanowić podstawy do oddalenia skargi, lecz musi powodować także umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Nie można przy tym abstrahować od tego, że decyzja ta została uchylona w toku instancji jako błędna i załatwienie wniosku skarżącego nastąpiło ostatecznie pismem z dnia (...) stycznia 2013 r. Sąd nie stwierdził natomiast podstaw do stwierdzenia, aby działanie organu mogło zostać zakwalifikowane jako działanie wyczerpujące przesłankę rażącego naruszenia prawa. Brak rozstrzygnięcia w terminie sprawy nie wynikał bowiem z celowego działania organu, lecz stanowił konsekwencje wadliwie prowadzonego postępowania. Organ podejmował przy tym czynności zmierzające do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Ich wadliwość nie stanowi jednak rażącego naruszenia prawa, rozumianego jako celowe działanie (zaniechanie) mające uniemożliwić terminowe rozstrzygnięcie sprawy – w tym przypadku udzielić wnioskowanej informacji publicznej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie umorzył jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygając o kosztach, Sąd wziął pod uwagę treść art. 201 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, także w przypadku umorzenia postępowania, z uwagi na dokonanie przez organ autokontroli zaskarżonego aktu. Wskazany wyżej przepis znajduje bowiem zastosowanie w przypadku, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność organu, organ wyda akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do którego pozostawał w bezczynności. O powyższym przesądziła uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009 r., nr 4, poz. 63. Tym samym należy również podzielić pogląd, iż działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową bezczynność usuwa – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Przegraną stroną procesu jest bowiem organ, który – w wyniku wniesienia skargi przez stronę – usunął stan niezgodności z prawem (por. glosa P. Brzozowskiego do wyroku WSA w Opolu z 7 listopada 2005 r., sygn. II SAB/Op 13/05, LEX nr 190290). O wysokości przyznanego wynagrodzenia Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.