III SA/Po 1180/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-02-26
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającej znaczne dochody, oszczędności oraz nieruchomości, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo istniejących zobowiązań finansowych?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca, mimo posiadania zobowiązań finansowych, wykazał się znacznymi dochodami, oszczędnościami oraz nieruchomościami, co wyklucza przyznanie pomocy państwa. Prawo pomocy przysługuje osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a posiadanie znacznych środków finansowych i oszczędności zasadniczo wyklucza taką możliwość.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skierowania na badanie lekarskie. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i czwórką dzieci, posiada dochody z działalności gospodarczej i renty, a jego żona również prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawca dysponuje znacznymi oszczędnościami, nieruchomościami oraz posiada liczne zobowiązania finansowe, w tym zaległości podatkowe i kredyty.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania dotyczącego skierowania na badanie lekarskie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. K. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przedłożył podpisany na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką dzieci. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawca pobiera rentę w wysokości [...] zł. Żona wnioskodawcy prowadzi własną działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. R. K. posiada dom o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł, a także oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce o łącznej wartości [...] zł. Wnioskodawca załączył spis [...] nieruchomości (gruntów i działek), z których [...] stanowią jego własność, a [...] stanowi współwłasność z żoną. Łączną wartość zadeklarowanych nieruchomości gruntowych wnioskodawca oszacował na kwotę ok. [...] zł.
Wnioskodawca podkreślił, że posiada zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie przekraczającej [...] zł oraz inne zobowiązania na kwotę przekraczającą [...] zł, a także zobowiązania finansowe wobec banków. Jednocześnie przedłożył również harmonogram spłat rat kapitałowych zaciągniętych kredytów przez wnioskodawcę jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz kredytów zaciągniętych przez niego wspólnie z żoną, a także kredytów zaciągniętych przez jego żonę osobiście oraz w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Wnioskodawca określił w następujący sposób swoje miesięczne zobowiązania i stałe wydatki: koszty leczenia – [...] zł, koszty ubezpieczenia majątku – [...] zł, opłaty za media – [...] zł, kredyty i pożyczki – [...] zł, koszty utrzymania – ok. [...] zł.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako "P.p.s.a."
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca pozostaje w sześcioosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca pozostaje zatem okresowo w posiadaniu znacznych środków finansowych, którymi może dysponować samodzielnie decydując o ich przeznaczeniu. Dodatkowo wnioskodawca posiada oszczędności o łącznej wartości [...] zł. Posiadanie stałych dochodów w znacznej wysokości oraz oszczędności w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. W tym zakresie prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724).
Wnioskodawca deklaruje, że jest właścicielem lub współwłaścicielem [...] nieruchomości o łącznej wartości szacunkowej [...] zł, przy czym na niektórych z nich zostały zabezpieczone zobowiązania finansowe (hipoteczne) o łącznej wysokości [...] zł. Znaczne zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów niewątpliwie wiąże się z koniecznością bieżącej obsługi i wymaga dodatkowych środków finansowych. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Szczególnie wobec braku argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12).
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W rezultacie niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 2 w związku art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło