III SA/Po 1192/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-01-27
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Barbara Koś, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym przewóz regularny stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu, a jeśli tak, czy przedsiębiorca może zostać zwolniony z odpowiedzialności za nałożoną karę pieniężną, powołując się na brak winy lub zdarzenia nadzwyczajne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym przewóz regularny stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu w szerszym rozumieniu, ze względu na przeznaczenie pojazdu. Podkreślono, że odpowiedzialność przedsiębiorcy w transporcie drogowym ma charakter obiektywny, a nie oparty na winie. Przedsiębiorca nie wykazał, aby podjął wszelkie niezbędne środki zapobiegające naruszeniu lub że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych, co wyklucza zastosowanie przepisu o umorzeniu postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę akcyjną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu regularnego autobusem, który nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. Spółka wniosła skargę, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 92c ustawy (brak podstaw do umorzenia postępowania) oraz błędną kwalifikację braku tablicy jako naruszenia warunków technicznych. Spółka argumentowała, że nie ponosi winy, ponieważ podjęła wszelkie możliwe działania, a kierowca działał samowolnie. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy za obiektywną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] w [...]Spółki Akcyjnej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1414 ze zm.), § 18 ust. 1 i § 21 ust. 1 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. Dz.U. z 2015r., poz. 305) oraz lp.2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] w [...] SA od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000,- zł, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 5000,-zł po ponownym rozpoznaniu sprawy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie w postaci wykonywania przewozu pojazdem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, tj. naruszenie lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do utd.
W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na rzecz odwołującej kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W ocenie strony zaskarżona decyzja wydana została w wyniku błędnie ustalonego stanu faktycznego, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Skarżący zaakcentował, iż organ I instancji nie zbadał i nie ustalił jego winy w związku z zaistniałym naruszeniem. Zdaniem strony brak winy podmiotów w stosunku, do których ma być zastosowana sankcja w postaci kary pieniężnej, może być przesłanką odstąpienia od zastosowanej sankcji. Skarżący wyjaśnił, że nie ponosi winy za brak tablicy kierunkowej bocznej, gdyż podjął wszelkie możliwe działania prowadzące do jej zamontowania, w szczególności wyposażył pracownika w tablicę (udostępniając ją do odbioru przez pracownika w chwili rozpoczynania przewozu) i zobowiązał go do jej zamontowania za pomocą wprowadzonego zakresu obowiązków. Ponadto odwołujący zarzuca organowi naruszenie prawa materialnego przez zakwalifikowanie braku tablic kierunkowych do warunków technicznych pojazdu a nie do jego wyposażenia. Strona także podnosiła, iż wymierzona kara pieniężna nie jest adekwatna do stwierdzonego podczas kontroli drogowej naruszenia. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 18b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są wyłącznie przerz autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Zgodnie z art. 18b ust. 2 pkt 1b ww. ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia na autobusie regularnej komunikacji publicznej powinny być tablice kierunkowe. W myśl § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną, przy czym autobus ten kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą - również w tylną i wewnętrzną.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. o) ustawy o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
W myśl art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).
Za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego nakładana jest kara pieniężna w wysokości 5000,- (lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do utd).
W chwili zatrzymania do kontroli w dniu [...] lutego 2014 r. strona wykonywała przewóz regularny osób na trasie [...]. W toku kontroli ustalono, że w pojeździe są tylko trzy wyjścia awaryjne i dwa wyjścia awaryjne w dachu pojazdu. Ponadto pojazd był wyposażony tylko w trzy młotki służące do stłuczenia szyby oraz nie posiadał tablicy bocznej kierunkowej. Pojazdem kierował [...], którego przesłuchano w charakterze świadka. Kierowca zeznał, iż w dniu kontroli wykonywał regularny przewóz drogowy osób na trasie [...], a bocznej tablicy kierunkowej nie wystawił, ponieważ zapomniał jej zabrać od dyspozytora. Przebieg i wynik kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Powyższych ustaleń nie kwestionuje również strona niniejszego postępowania. W złożonym odwołaniu od ww. decyzji skarżący przyznał, że kierowca nie zabrał bocznej tabliczki z siedziby pracodawcy. Strona podnosi jedynie, iż opisana wyżej sytuacja była samowolnym zachowaniem kierowcy, na które nie miała ona wpływu, więc nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie. W ocenie organu odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o transporcie drogowym, nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości przepisów. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa w danym zakresie działalności i do stosowania się do wynikających z niego obowiązków.
Przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazują przy wykonywaniu u przewozu regularnego na obowiązek wykonywania go autobusem, który odpowiada wymaganym warunkom technicznym. Strona niniejszego postępowania nie uczyniła wszystkiego czego można było od niej wymagać jako profesjonalnego podmiotu, by nie dopuścić do powstania naruszenia. Obowiązkiem skarżącej jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Strona jako przedsiębiorca powinna zachować należytą staranność przy wykonywaniu działalności gospodarczej i nie dopuścić do powstania zaniedbań. W przedmiotowej sprawie w ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak wpływu i niemożliwość przewidzenia naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Teoretycznie bowiem przedsiębiorca mógłby powoływać się na okoliczność braku wpływu, czy też niemożności przewidzenia w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę norm w zakresie czasu pracy. Pod pojęciem "zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia" trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej (Por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2010 r., sygn. III SA/Wr 768/09).
Dodatkowo wskazał, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności również nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy kierowcy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja tak jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu.
Odnośnie zarzutu strony, iż brak tablic kierunkowych zakwalifikować należy do wyposażenia pojazdu a nie warunków technicznych, organ odwoławczy podkreślił, że w rozdziale 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w § 18 określono liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik, czy też posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego bądź tablic kierunkowych. Już z tego zestawienia wynika wprost, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać każdy autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 października 2009r., sygn. VI SA/Wa 1394/09 całość warunków dodatkowych (określonych w § 18 ww. rozporządzenia) składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżnienia "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jaki musi spełniać autobus.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wyjaśnił, że naruszenie wskazane pod lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stanowi o warunkach technicznych autobusu, ale w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi więc "każdy warunek, jakim powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, który prawodawca wyraźnie ogranicza do rodzaju wykonywanego przewozu regularnego. Wobec tego, ma on zastosowanie do wszystkich autobusów bez względu na rodzaj wykonywanych przewozów.
Tym samym stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy wskazuje bezsprzecznie, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia w postaci wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Biorąc pod uwagę treść § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną. W omawianym przypadku autobus nie był wyposażony w tablicę kierunkową boczną.
Odnośnie zaś argumentacji strony, iż nałożona na nią kara pieniężna jest nieproporcjonalna do zaistniałego naruszenia organ wskazuje, że kary pieniężne przewidziane w ustawie o transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń określonych w załączniku nr 3 do ustawy, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są nakładane w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Strona natomiast, gdy znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może wystąpić do Głównego Inspektora Transportu Drogowego z odrębnym wnioskiem o udzielenie jej ulgi w spłacie należności publicznoprawnej poprzez jej umorzenie w całości lub w części bądź rozłożenie na raty.
W omawianym stanie faktycznym zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej z lp. 2.5.1 z uwagi na brak tablicy kierunkowej bocznej, która stanowi obligatoryjny warunek techniczny w autobusie wykonującym przewóz drogowym na linii regularnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zarzuciła decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, polegający na ustaleniu, że nie istniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary a w konsekwencji naruszenie przepisu art.92 c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie. Wniosła w związku z powyższym o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podała, że skarżąca zgadza się z twierdzeniem organu, że to przedsiębiorca dba o właściwą organizację pracy kierowców. Wymagania stawiane w tym zakresie przedsiębiorcy powinny być jednak rozsądne. Takie twierdzenie zgodne jest z tezą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 8 stycznia 2015r. "Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz."
Skarżąca wskazała w odwołaniu od decyzji, że organizuje pracę kierowców w jak najlepszy sposób. Skarżąca zachowuje należytą staranność przy wyposażaniu pojazdów w niezbędne urządzenia i części. Należy również wskazać, iż skarżącej jako przewoźnikowi i pracodawcy nie można zarzucić winy w wyborze pracowników. Na stanowisku kierowców w przedsiębiorstwie skarżącej pracują wykwalifikowani pracownicy, posiadający wszelkie badania, ale także wieloletnie doświadczenie w tej dziedzinie. W przedsiębiorstwie skarżącej obowiązuje Zakres czynności obowiązków i uprawnień kierowców autobusów. Każdy z pracowników - kierowców przy przyjmowaniu do pracy zapoznaje się z tym dokumentem, podpisuje go, a także ma obowiązek znać. pkt. 2. zakresu czynności (...) który stanowi, iż kierowca autobusu zgłasza się do pracy na wyznaczoną godzinę u dyspozytora, pobiera dokumenty pojazdu i klucze celem przygotowania autobusu do wykonywania zadań przewozowych/wykonywania obsługi codziennej. Na dowód tego skarżąca przedstawiła "Zakres czynności obowiązków i uprawnień kierowców autobusów" obowiązujący w przedsiębiorstwie. Skarżący wskazał również, że także sam fakt braku tablic kierunkowych nie był spowodowany działaniem, ani zaniechaniem skarżącej. Pracownicy - kierowcy skarżącego przed rozpoczęciem przewozu mają obowiązek pobrania tablic kierunkowych, co jest sprawdzane przed dokonaniem przewozu. Jak wskazała skarżąca w odwołaniu zrobiono wszystko, aby tablice kierunkowe znalazły się w odpowiednim miejscu w autobusie. Niestety skarżąca nie ma możliwości sprawdzenia codziennie każdego autobusu na każdej trasie z uwagi na to, że tras i autobusów jest wiele i byłoby to fizycznie niemożliwe.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. strona uzupełniła zarzuty skargi, wskazując na naruszenie przepisów art. 92 a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, gdyż organy błędnie utożsamiły pojęcie "warunków technicznych" z "wyposażeniem i oznakowaniem" autobusu. W ocenie strony tabliczki kierunkowe są wyposażeniem autobusu i nie mogą być uznane za warunki techniczne bowiem nie wpływają na sprawność techniczną pojazdu. Strona wskazała, że takie stanowisko zajęły sądy administracyjne w wyrokach z dnia 26.05.2010 r. (sygn. akt: VI SA/WA 628/10) i z dnia 4.03.2014 r. (sygn. akt III SA/Kr 1042/13).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
W sprawie było bezsporne, że podczas kontroli drogowej, należącego do skarżącego przedsiębiorstwa autobusu marki Setra o numerze rejestracyjnym [...] przeprowadzonej w dniu [...].02.2014 r. w [...] autobus nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej, a z zeznań kierowcy wynikało, że zapomniał jej zabrać w trasę od dyspozytora. Wykonywanie przewozu regularnego bez bocznej tablicy kierunkowej organy uznały za naruszenie warunków technicznych i nałożyły karę pieniężną w wysokości 5.000,- zł na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. ) i zał. nr 3, l.p. 2.5.1 do ww ustawy.
W ocenie Sądu organy poprawnie uznały, że brak bocznej tablicy kierunkowej w kontrolowanym pojeździe stanowi naruszenie warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd wykorzystywany do przewozu osób w przewozach regularnych. Jak bowiem wynika z treści § 21 ust. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 951ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem, autobus powinien być wyposażony w tablice kierunkowe – czołową i boczną, jeżeli jest nim wykonywana regularna komunikacja publiczna. Jakkolwiek rację ma skarżący, że warunek ten nie jest związany z mechanicznym funkcjonowaniem i dopuszczeniem pojazdu do ruchu, jednak takie tablice są warunkiem technicznym w szerszym rozumieniu – ze względu na przeznaczenie pojazdu. Świadczy o tym zamieszczenie tego wymogu w dziale III rozporządzenia, określającym warunki techniczne pojazdu samochodowego i warunki dodatkowe dla autobusu (rozdział 5), jak też fakt wydania rozporządzenia na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), do wydania rozporządzenia w sprawie m.in. koniecznego wyposażenia pojazdów, który to przepis mieści się w rozdziale I Działu III zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów". Jest to zatem dodatkowy wymóg techniczny pojazdu. Taki pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 2.04. 2014 r. i został zaaprobowany w wyroku NSA z dnia 16.07.2015 r., sygn.. akt II GSK 1556/14 i Sąd orzekający w niniejszej sprawie go podziela.
Skarżący zarzucał również, że organy transportu drogowego powinny odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 c ust. 1 pkt 1 z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., zgodnie z którym: "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt II GSK 976/09 (LEX nr 746376) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Ponadto NSA zaakcentował, że okoliczności objęte hipotezą powyższego przepisu powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Skarżący powinien więc wykazać, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący tego rodzaju wyjątkowych okoliczności nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił.
Wprawdzie z Zakresu czynności obowiązków i uprawnień kierowców autobusów, załączonego przez pełnomocnika strony do pisma z dnia [...].11.2014 r. wynika, że kierowca autobusu odbiera od dyżurnego ruchu kartę drogową/ kartę kursową oraz tablicę kierunkową oraz umieszcza ją w autobusie (k. 26 aa) to jednak zauważyć należy, że sformułowano ten obowiązek dotyczący tablic w liczbie pojedynczej, tak jakby chodziło o jedną tablicę kierunkową i rzeczywiście w autobusie znajdowała się jedna tablica a nie było drugiej – bocznej. Strona złożyła do akt kilka egzemplarzy Zakresu czynności obowiązków i uprawnień kierowców autobusów, jednak żaden z nich nie został podpisany przez kierowcę (por. Zakres czynności na kartach 7, 11, 26, 33 aa teczka I i k. 8 16), a strona nie wykazała innymi dowodami aby ten dokument był znany kierowcy). Trafnie zauważył organ I instancji, że skoro kierowca odebrał tablicę czołową od dyspozytora to jednocześnie powinien otrzymać tablicę boczną gdyby taka była używana w przedsiębiorstwie, jak też to, że kierowca nie miał fizycznej możliwości umieszczenia tablicy bocznej z uwagi na oklejenie ścian autobusu reklamami na całej jego wysokości, co obrazują fotografie wykonane podczas kontroli. Podkreślić też należy, że dyspozytor, czy dyżurny ruchu, bądź też inni pracownicy przedsiębiorstwa mogli zapobiec omawianemu naruszeniu przepisów, gdyby autobus był przez nich skontrolowany przed wyjazdem w trasę, co wymaga odpowiednich rozwiązań organizacyjnych.
W świetle powyższego należy uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że skarżący nie udowodnił podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia prawa. W związku z powyższym argumentacja skarżącego sprowadzająca się do tego, że zapewnił on właściwą organizację pracy i dołożył należytej staranności poprzez odpowiedni dobór pracowników a za ujawnione naruszenie odpowiedzialność ponosi wyłącznie kierowca, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Skarżący nie wskazał bowiem na takie okoliczności, które świadczyłyby o tym, że pomimo zachowania przez niego należytej staranności, nie mógł przewidzieć zdarzenia powodującego naruszenie i nie mógł mu zapobiec. Ponadto działanie kierowcy, nawet samowolne, nie może być traktowane jako okoliczność nadzwyczajna, nieprzewidywalna i niezależna od przedsiębiorcy.
W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo stwierdziły również brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i wyłączenia na tej podstawie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, wobec czego skargę jako bezzasadną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło