III SA/Po 143/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-16
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającej znaczne dochody, oszczędności oraz nieruchomości, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, mimo posiadania zobowiązań finansowych?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie znacznych dochodów, oszczędności oraz nieruchomości, mimo istniejących zobowiązań finansowych, wyklucza przyznanie pomocy, która jest przeznaczona dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, chcąc złożyć skargę kasacyjną. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje rentę, a jego żona również prowadzi działalność gospodarczą. Posiada znaczną ilość nieruchomości, ale także wysokie zobowiązania finansowe i miesięczne wydatki. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. umarzającą postępowanie odwoławcze.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy R. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 września 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania dotyczącego skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. K. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania dotyczącego skierowania na badania lekarskie.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2016 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a na wezwanie do uzupełnienia złożonych informacji rozszerzył swoje żądanie i wniósł i zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednocześnie wnioskodawca wyjaśnił, że chce złożyć skargę kasacyjną, ale nie ma takiej możliwości z uwagi na przymus adwokacki.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką dzieci. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawca pobiera rentę w wysokości [...] zł. Żona wnioskodawcy prowadzi własną działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. R. K. posiada dom o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł. Wnioskodawca załączył spis [...] nieruchomości (gruntów i działek), z których trzy stanowią jego własność, dwadzieścia dwie stanowią współwłasność z żoną E. K., a jedna stanowi współwłasność z E.K. oraz z E. K. Łączną wartość zadeklarowanych nieruchomości gruntowych wnioskodawca oszacował na kwotę [...] zł.
Wnioskodawca podkreślił, że posiada zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie przekraczającej [...] zł, a także zobowiązania finansowe wobec banków oraz inne zobowiązania na kwotę przekraczającą [...] zł. Jednocześnie przedłożył harmonogram spłat rat kapitałowych zaciągniętych kredytów przez wnioskodawcę jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz kredytów zaciągniętych przez niego wspólnie z żoną, a także kredytów zaciągniętych przez jego żonę osobiście oraz w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Wnioskodawca określił w następujący sposób swoje miesięczne zobowiązania i stałe wydatki: koszty leczenia – [...] zł, koszty ubezpieczenia majątku – [...] zł, opłaty za media – [...] zł, kredyty i pożyczki – [...] zł, koszty utrzymania – ok. [...] zł.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.".
W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza, że niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wnioskodawca pozostaje w sześcioosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca pozostaje okresowo w posiadaniu znacznych środków finansowych, którymi może dysponować samodzielnie decydując o ich przeznaczeniu. Posiadanie stałych dochodów w znacznej wysokości oraz oszczędności w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. W tym zakresie prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724).
Wnioskodawca deklaruje, że jest właścicielem lub współwłaścicielem 26 nieruchomości o łącznej wartości szacunkowej [...] zł, przy czym na niektórych z nich zostały zabezpieczone zobowiązania finansowe (hipoteczne) o łącznej wysokości [...] zł. Znaczne zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów niewątpliwie wiąże się z koniecznością bieżącej obsługi i wymaga dodatkowych środków finansowych. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Szczególnie wobec braku argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12).
Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 1 w związku art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło