III SA/Po 1445/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-09-13
Skład orzekający: Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez wykazania zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia, może skutkować uwzględnieniem tego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania zmiany okoliczności sprawy, zgodnie z art. 165 P.p.s.a., aby umożliwić zmianę wcześniejszego postanowienia. Ciężar udowodnienia sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która powinna wskazać nowe okoliczności lub fakty prowadzące do odmiennych ocen niż dotychczasowe. W przypadku braku przedstawienia informacji dotyczących sytuacji majątkowej i osobistej, należy przyjąć brak ustaleń faktycznych uzasadniających weryfikację twierdzeń o pogorszeniu sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W toku postępowania skarżący wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wcześniejsze wnioski były odrzucane z powodu niewykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Pomimo wcześniejszych odmów, skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego z kosztów sądowych i ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na rok [...] postanawia : 1. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego .
Na rozprawie w dniu [...] roku skarżący [...] zgłosił szereg wniosków procesowych, w tym wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy Prawnego [...] . Jednocześnie w zażaleniu z dna [...] roku skarżący zawarł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W odpowiedzi na wezwanie [...] przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca stwierdził, że jego wniosek jest zasadny, gdyż jest osobą [...] , którym powinna być przyznana pomoc ze strony państwa. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy". Wnioskodawca oświadczył, że jest zadłużony bez jego winy na kwotę [...] złotych i powołał się na [...] . Jednocześnie zastrzegł, że obecnie korzysta z jadłodajni [...].
W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań [...], którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu wypowiadał się referendarz sądowy (k. 32, 119 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 54, 129 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy (k. 73, 142 akt sądowych).
Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona ta nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie od postanowienia wniesiono o uchylenie postanowienia, zwolnienie skarżącego od kosztów, ustanowienie pełnomocnika i wyłączenie referendarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje :
Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, aby możliwa była zmiana wcześniejszego postanowienia ma podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Natomiast z konstrukcji przepisu art. 246 P.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy, pomimo wcześniejszej negatywnej oceny zasadności wniosku. Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien zatem wskazać nowe okoliczności, bądź podać fakty prowadzące do ocen odmiennych niż dotychczasowe (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. I OZ 1227/13; postanowienie NSA z 23 czerwca 2016 r., sygn. II FZ 286/16).
Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy powoduje, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W tym przypadku żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 48/17).
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca pomimo, iż w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów stawił się przed Sądem na rozprawie w dniu [...]r. i Sąd uznał za uprawdopodobnione twierdzenia skarżącego o jego [...] i ciężkiej sytuacji majątkowej .
Wobec powyższego na podstawie art. 269 w zw. z art. 244 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia skargi , orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło