III SA/Po 151/19

Dnia 21 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na uchwałę [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o udzielenie wsparcia finansowego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...] postanawia odrzucić skargę X w dniu [...] r., w odpowiedzi na ogłoszenie o naborze wniosków na operacje w ramach poddziałania [...][...] z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...], złożyła wniosek do[...]. Pismem z [...] r. [...]ww. [...]poinformowała stronę, że operacja pt. [...], została uznana za zgodną z [...]oraz wybrana do finansowania, uzyskując w ramach oceny [...]punktów. Ze względu jednak na limit środków wskazany w ogłoszonym naborze, pomimo wyboru do finansowania, operacja nie zmieściła się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków., w którym zarzuciła, że operacja nie uzyskała punktów za kryterium nr [...] "[...]"; w uzasadnieniu punktacji stwierdzono bowiem, że strona wykazała, że w okresie trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie realizowała projekty objęte dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej. Kryterium to było weryfikowane na podstawie oświadczenia zawartego w "[...]", gdzie na pytanie: czy wnioskodawca w okresie 3 lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie realizował inne projekty objęte dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej została zawarta odpowiedź twierdząca, ze wskazaniem tytułu projektu, nazwą programu, datą umowy: [...] r. oraz datą wypłaty środków: [...] r. Strona podniosła, że żaden z dokumentów konkursowych opublikowanych na stronie internetowej [...] (zarówno legislacyjnych jak i strategicznych) nie określa jak należy liczyć okres trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie; w dokumentacji konkursowej brak jest zarówno definicji tegoż kryterium jak i opisu sposobu jego liczenia. W związku z tym oceniła, że odpowiedzi na pytanie jak należy liczyć powyższy okres należy poszukiwać w zasadniczym dla operacji stanowiącej pomoc de minimis akcie prawnym w postaci Rozporządzenia Komisji Europejskiej 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. W powołanym wyżej rozporządzeniu określona została maksymalna kwota pomocy, jaką Państwo udzielić może jednemu podmiotowi gospodarczemu na przestrzeni 3 lat. Okres ten liczy się z uwzględnieniem lat podatkowych i dotyczy on roku podatkowego składania wniosku i dwóch poprzedzających go lat podatkowych i nie dotyczy lat liczonych kalendarzowo - ani w pełnych latach ani w zakresie określonych dat. Co do przedsiębiorcy występującego z wnioskiem o przyznanie pomocy de minimis w [...] roku należy sprawdzić czy w okresie danego roku podatkowego ([...]) i dwóch poprzednich lat podatkowych ([...]) poprzedzających dzień złożenia wniosku otrzymał on pomoc de minimis. Dalej strona zarzuciła w proteście, że ostatnim kryterium wyboru jest kolejność złożenia wniosku. W tym zakresie strona wskazała, że do konkursu złożono [...] wniosków. Z protokołu posiedzenia [...] wynika, że złożony przez stronę wniosek był [...], a po jego wpływie wniosek złożyła jeszcze tylko [...]. Zestawienie, z którego wynika kolejność złożenia wniosków jest - zdaniem strony - nierzetelne i nierzetelność ta miała wpływ na wynik konkursu. Wskazuje bowiem, że gdy sprawdzano kompletność wniosku strony, do naboru przystąpiła [...], natomiast w poczekalni na złożenie wniosku czekały jeszcze [...], tak więc biorąc pod uwagę ewentualne złożenie wniosków do innych konkursów przez trzy podmioty spośród oczekujących, i tak zaprezentowana w protokole i na liście operacji kolejność składania wniosków jest niezgodna z rzeczywistością, co całkowicie dyskwalifikuje jej przydatność do rozstrzygnięcia niniejszego konkursu. Zarząd Województwa pismem z [...]r., wskazując na art. 57 oraz art. 58 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 poz. 1460, dalej jako ustawa wdrożeniowa) w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. 2018 r. poz. 140 ) i po zapoznaniu się ze stanowiskiem obu stron - uwzględnił protest. Uzasadniając wskazał, że dla [...] trzyletni okres o którym mowa w kryterium, to czas przed złożeniem wniosku, w którym wnioskodawca nie złożył innego wniosku, nie zawarł umowy przyznania pomocy, nie poniósł wydatków związanych z realizacją projektu, ani nie złożył żadnego wniosku o płatność. Natomiast dla strony wskazany okres liczy się zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do pomocy de minimis, obejmując rok podatkowy składania wniosku i dwa lata podatkowe poprzedzające ten rok. W kryterium, nie ma wyjaśnienia, czy wskazany okres liczyć należy kalendarzowo czy też inaczej, co w obliczu wymogu przedstawienia zaświadczeń o uzyskanej pomocy de minimis oraz faktu, że pomoc przyznawana w ramach programu w istocie stanowi pomoc de minimis może prowadzić do różnej interpretacji. Zdaniem Zarządu Województwa, jeżeli samo kryterium w swym opisie nie wskazuje jak jest rozumiany okres trzech lat przyjęty dla oceny kryterium, to trudno przyjąć informację o wyniku oceny przekazaną stronie pismem z dnia [...]r. za prawidłową, wyjaśniającą faktyczne powody znalezienia się operacji poza limitem dostępnych środków. Zarząd Województwa zaznaczył, że [...] wskazała w swoim stanowisku, że strona została w trakcie udzielonego doradztwa poinformowana o sposobie obliczenia trzyletniego okresu, jaki obejmuje kryterium doświadczenia wnioskodawcy. Jeżeli założyć, że sposób obliczania terminu był stronie znany, to jedynym racjonalnym wytłumaczeniem protestu jest niezadowolenie z wyniku oceny. Jeśli natomiast przyjąć, że doradztwa w tym zakresie nie było, bądź było nierzetelne, to brak jednoznacznego wskazania w kryterium zasad liczenia trzyletniego okresu, połączony z brakiem właściwego uzasadnienia przedstawionego w informacji do protestującej odnośnie oceny operacji w ramach przedmiotowego kryterium - czyni złożony protest zasadnym. Dalej Zarząd Województwa wskazał, że bezpośrednio z informacją o wyniku oceny przekazaną wnioskodawczyni łączy się kwestia zasad uszeregowania wniosków na liście operacji wybranych do finansowania. Obie strony sporu mają świadomość istnienia zasad i - jak wynika z przedstawionego stanowiska [...], zastosowano w tym względzie obowiązującą procedurę oceny i wyboru operacji. Zarząd Województwa wskazał, że nie podziela stanowiska [...], jakoby skierowana do strony informacja z [...] r. zawierała wszystkie wymagane dane. W art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym wskazano na potrzebę udzielenia pisemnej informacji między innymi o wyniku oceny w zakresie spełnienia lokalnych kryteriów wyboru wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów. Informacja, o której mowa, winna zawierać również pouczenie o możliwości wniesienia protestu. Jeśli zatem stronie przysługuje prawo wniesienia protestu w wyniku uzyskanej informacji, to nie może być ona zbiorem ogólników. Powinna zawierać szczegółowe wytłumaczenie i wyjaśnienia okoliczności faktycznych lub prawnych, jakie wynikają z przeprowadzonej oceny, a w szczególności winna przedstawiać te aspekty oceny, które [...]w wyniku identycznej punktacji dla kilku wniosków była obowiązana zastosować dla zachowania prawidłowości wyboru. Kiedy faktycznie opublikowaną listę charakteryzują [...] wartości punktowe, niezrozumiałe jest zasłanianie się brakiem obowiązku informowania wnioskodawcy o poziomie realizacji wskaźników lub zasłanianie się brakiem obowiązku podawania do publicznej wiadomości sprawozdania z realizacji [...]. Brak obowiązku nie powinien być argumentem przedkładanym ponad prawo wnioskodawcy do uzyskania rzetelnej informacji o wyniku oceny. Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. [...], wskazując na rozdział [...] regulaminu[...], uznała, że wniosek jest zgodny z[...] , w wyniku ponownej oceny przez [...], według lokalnych kryteriów wyboru, wniosek uzyskał [...] pkt i operacja na dzień przekazania ponownej oceny wniosku do samorządu województwa [...] nie będzie mieścić się w ramach limitu środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków nr [...]. [...]podkreśliła, że brak jest podstaw do zmiany decyzji podjętej w dniu [...] r., a tym samym postanowiono o utrzymaniu poprzedniego stanowiska w sprawie. W uzasadnieniu [...]wskazała, że nadal podtrzymuje swoje stanowisko przy stosowanej wykładni dot. sposobu liczenia okresu 3 lat w ramach kryterium nr [...], tj. doświadczenie wnioskodawcy, że wnioskodawca w okresie ostatnich 3 lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie operacji nie realizował innych projektów objętych dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej, co oznacza, że w okresie tym wnioskodawca nie złożył żadnego wniosku o przyznanie pomocy, nic podpisał umowy o przyznanie pomocy, nie realizował zobowiązań wynikających z zestawienia rzeczowo - finansowego, tj. nie ponosił wydatków zaplanowanych usług lub zakupów, nie dokonał rozliczenia projektu, tzn. nie został złożony wniosek o płatność, nie otrzymał płatności częściowej lub końcowej. [...] podkreśliła, że o takim sposobie obliczania tego kryterium wnioskodawczyni została poinformowana w trakcie doradztwa w biurze [...], w dniu [...]r. Odnosząc się do zasad zaszeregowania wniosków na liście operacji wybranych do finansowania [...] napisała, że liczba punktów nie jest jedynym kryterium. [...] przed sporządzeniem listy operacji wybranych weryfikuje bowiem stopień osiągnięcia wskaźników obowiązujących jednocześnie dla danego naboru zawartych w sprawozdaniu z realizacji [...] za rok poprzedni na podstawie przedstawionych przez pracowników biura dokumentów. Lista operacji wskazuje jaką pozycję uzyskała dana operacja na tle innych wniosków biorących udział w konkursie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X zarzuciła, że ocena złożonego przez nią projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny. Uzasadniając wskazała argumenty zawarte w proteście, zarówno co do liczenia okresu trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie jak i co do nierzetelności zestawienia, w którym wymieniono kolejność wpływu wniosków. Przyznała, że kryterium doświadczenia wnioskodawcy oraz sposób liczenia trzyletniego terminu było przedmiotem dyskusji w trakcie doradztwa w biurze [...], jednak już wtedy ujawniły się sprzeczności w rozumieniu tego pojęcia przez skarżącą i przez pracownika, któremu skarżąca zgłaszała swoje wątpliwości. Oceniła, że pracownik nie był w stanie jednoznacznie rozstrzygnąć wątpliwości ani wskazać przepisów, poprzestając na powołaniu się na dotychczasową praktykę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] r. wydanym w sprawie o syg akt [...] stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że [...] w kontrolowanej sprawie nie sprostało wymaganiom wynikającym z ustawy wdrożeniowej i przeprowadziło ocenę projektu w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, Sąd uznał że skarżąca słusznie podważa zasady szeregowania wniosków na liście operacji wybranych do dofinansowania. Sąd stwierdził, że do rozstrzygnięcia konkursu w którym brała udział skarżąca zastosowano dodatkowe kryterium, zaś [...] nie wykazało jednoznacznie, że skarżąca została z tym kryterium zaznajomiona. Sąd wskazał, że nie jest prawidłowa taka sytuacja, że dodatkowe kryterium tworzenia listy wniosków wybranych do finansowania, znajduje się w dokumencie wewnętrznie obowiązującym, bo taki charakter ma regulamin , [...] określający organizację wewnętrzną i tryb pracy [...]. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że na stronie internetowej [...], w zakładce (innej niż zakładka dotycząca naboru wniosków [...]) znajduje się dokument "[...]", zaś jednym z plików dokumentacji konkursowej, dotyczącej przedmiotowego naboru, na stronie internetowej, jest plik "[...]". Po otwarciu tego pliku ukazuje się pełna nazwa: "[...]". Sąd podkreślił, że jest to dokument planistyczny i lektura tego dokumentu w żaden sposób nie wskazuje, że przy ocenie wniosku o dofinansowanie zostanie zastosowane dodatkowe kryterium. Sąd wskazał, że nie znajduje racjonalnego wyjaśnienia, dlaczego analizowane kryterium nie zostało podane do wiadomości zainteresowanych w sposób jednoznaczny i nie zostało wyszczególnione w dokumencie – "[...]", stanowiącym Załącznik nr [...] do wniosku na wybór[...]. Powyższe kryteria zostały skonkretyzowane w załączniku nr [...] do pisma nr [...]z dnia [...]r., wskazującym ilość kryteriów, nazwę i ich opis, uzasadnienie punktacji oraz liczbę przyznanych punktów (k. [...] akt sądowych). Powoływanie się na dokumenty ogólnodostępne na stronie internetowej [...]oraz powoływanie się na udzielane doradztwo nie równoważy takiej okoliczności, że termin składania wniosków stanowi dodatkowe kryterium oceny – w razie hipotetycznej sytuacji uzyskania tej samej liczy punktów przez dwa lub więcej wniosków. Skoro został zakreślony termin składania wniosków to wnioskodawca, odpowiadając na szczegółowe pytania zawarte w formularzu "[...]" i składając wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami w terminie zakreślonym do przeprowadzenia konkursu, ma podstawy aby oczekiwać, że o wybraniu do dofinansowania będą decydować kryteria wprost podane do wiadomości potencjalnych beneficjentów. Kryterium, na które powołuje się [...], brak jest w wyżej wskazanych dokumentach. Jednocześnie kryterium to (tj. w zakresie pierwszeństwa wpływu wniosku do biura [...] przy takiej samej ilości punktów przyznanych według lokalnych kryteriów wyboru operacji) stanowić może podstawę do uznania dyskryminacji podmiotu, który bierze udział w procedurze zainicjowanej wnioskiem o dofinansowanie projektu pomimo, że wniosek ten złożony został w terminie wskazanym przez [...]. Sąd nie podzielił natomiast podniesionego w skardze zarzutu, dotyczącego liczenia trzyletniego okresu, o którym mowa w kryterium wyboru operacji nr [...]. Przywołane kryterium brzmi: preferuje się wnioskodawców którzy w okresie trzech lat "[...]". Maksymalna punktacja w ramach kryterium to [...]punkt ([...] punktów w przypadku niespełnienia kryterium). Sąd podziela stanowisko skarżącej i zarządu Województwa , że sposób liczenia trzyletniego okresu nie został wyraźnie określony. Sąd wskazał, że "[...]" to wprowadzenie czegoś w życie, zastosowanie w praktyce. Nie budzi wątpliwości Sądu, że "[...]" z udziałem środków Unii Europejskiej ma miejsce dopiero wtedy, kiedy strona umowy faktycznie otrzyma pomoc. Powyższa konstrukcja umożliwia objęcie dofinansowaniem szerokiej grupy zainteresowanych podmiotów. Przyjęcie stanowiska [...], że "[...]" oznacza także złożenie innego wniosku o przyznanie pomocy, podpisanie innej umowy, realizowanie zobowiązań wynikających z zestawienia rzeczowo-finansowego oznaczałoby, że złożenie jednego wniosku o przyznanie pomocy blokowałoby możliwość wystąpienia z innym wnioskiem przynajmniej do czasu rozstrzygnięcia konkursu (jeżeli byłoby to rozstrzygnięcie negatywne). Przystąpienia do konkursu (poprzez złożenie wniosku) nie można nazwać realizacją z udziałem środków unijnych. Dopiero podpisanie umowy będzie skutkowało współfinansowaniem i w konsekwencji "[...]". Skarżąca w formularzu "[...]" (k. [...] akt sądowych) w dniu [...] r. zawarła umowę w ramach programu: [...]Powyższe oznacza, że w dacie składania wniosku nie minęły jeszcze trzy lata wymienione w kryterium i prawidłowo skarżąca otrzymała "[...]" punktów w ramach tego kryterium. Jednocześnie, we wskazaniach do dalszego postępowania, Sąd zobowiązał organ do dokonania oceny projektu z uwzględnieniem oceny wyrażonej w uzasadnieniu wyroku. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy [...]w dniu [...]r. podjęła uchwałę nr[...], którą uznano operację pt. [...], za zgodną z [...] (operacja uzyskała[...] punktów ), jednakże, jak wskazano nie mieści się w ramach limitu środków wskazanych w naborze wniosków, o czym wnioskodawczyni została poinformowana pismem z dnia[...] r. Jednocześnie w piśmie tym pouczono stronę o prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na uchwałę nr [...]z dnia [...] r. za pośrednictwem [...]w terminie [...] dni od daty jej doręczenia – k. [...] akt sądowych. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pismo wraz z uchwałą zostało doręczone skarżącej w dniu [...] r. – k. [...] akt sądowych. Skarga na uchwałę[...], zgodnie z zawartym pouczeniem, została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie [...] dni od daty doręczenia uchwały – listem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. – k. [...] akt sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 61 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ) w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, 1370 i 2451 oraz z 2018 r. poz. 650). Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 - w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie zatem ze wskazanym wyżej przepisem, skarga w przedmiotowej sprawie winna być wniesiona w terminie [...] dni od daty doręczenia stronie skarżącej uchwały nr [...], czyli od dnia [...]r. Skarga winna być ponadto wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Strona, zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie z dnia[...] r. wniosła skargę w terminie [...] dni od daty doręczenia uchwały ( listem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. ), za pośrednictwem organu -[...]. W tym miejscu należy wskazać, co nie może budzić wątpliwości, że czynność w postępowaniu sądowym - w tym przypadku wniesienie skargi - podjęta przez stronę po upływie, wskazanego w ustawie terminu, jest bezskuteczna. Wadliwe pouczenie strony o terminie do wniesienia środka zaskarżenia nie daje możliwości uznania, że skarga została prawidłowo ( terminowo ) wniesiona do sądu. A zatem, dla skuteczności wniesienia skargi po terminie ustawowym - w wypadku błędnego lub braku pouczenia – konieczne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a.( por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1198/10, z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ363/11 oraz z 13 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 231/12 oraz wyrok z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1364/17, publ.orzeczenia.nsa.gov.pl/doc. ). Przy czym, zgodnie z art. 87 § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie zatem, dla uniknięcia negatywnych skutków procesowych błędnego pouczenia przez organ o terminie do wniesienia skargi, strona winna złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ) orzeczono jak w postanowieniu.