III SA/Po 176/14

Dnia 20 marca 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółka A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 27 grudnia 2013 roku spółka A wraz ze skargą przedłożyła wypełniony na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (PPPr). Z informacji zawartych we wniosku wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego towarów. Spółka zadeklarował, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi [...] zł, podobnie jak wysokość zysku lub straty za 2012 rok również wynosi [...] zł. Ponadto spółka zadeklarowała, że nie posiada żadnych rachunków bankowych. W uzasadnieniu wniosku, spółka oświadczyła, że od września 2010 roku nie prowadzi żadnej działalności, albowiem z uwagi na ciążące na spółce zobowiązania wobec spółki prowadzono szereg postępowań egzekucyjnych, wskutek których sprzedano wszystkie składniki majątkowe. Z uwagi na zajęcie i ściągnięcie przez komorników środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych spółki, zostały one zamknięte. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia aktualnej sytuacji spółki, jej pełnomocnik przedłożył wszystkie deklaracje VAT-7 składane w 2012 roku i 2013 roku z których wynika, że spółka nie uzyskała żadnego przychodu opodatkowanego podatkiem VAT. Ponadto pełnomocnik spółki wyjaśnił, że nie osiągnęła ona żadnych przychodów za rok 2012 i 2013, ani nie miała żadnych wydatków. Spółka oświadczyła, że nie jest możliwe złożenie wyciągów ze wszystkich firmowych rachunków bankowych spółki dokumentujących obroty finansowe za rok 2013, albowiem wszystkie firmowe rachunki bankowe spółki zostały zamknięte w 2010 roku. Niemożliwe jest również przedłożenie raportów ze stanu kasy za rok 2013, albowiem w tym okresie spółka nie posiadała kasy, gdyż nie osiągnęła żadnych przychodów. W momencie składania wyjaśnień na spółce nie ciążyły żadne zobowiązania finansowe, a od wnioskodawcy nie są egzekwowane żadne kwoty. Jednocześnie w ocenie pełnomocnika spółki nie jest możliwym przedłożenie całości dokumentacji dotyczącej kwot wyegzekwowanych od dnia 1 października 2010 roku w wyznaczonym przez sąd terminie z uwagi na ich wielość. Pełnomocnik spółki poinformował, że obecnie nie ma żadnych obrotów finansowych pomiędzy spółką, a podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo, gdyż takie podmioty nie istnieją. Na dzień 1 stycznia 2012 roku i po tej dacie spółka nie posiadała żadnych składników majątkowych. Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę sytuację spółki należy przyjąć, że nie wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, pomimo, że uzasadnienie samego wniosku złożonego przez spółkę sprowadza się do wykazania odmiennej oceny elementów składających się na jej kondycję majątkową. Brak możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Zwolnienie od kosztów sądowych musi bowiem znajdować uzasadnienie w sytuacji majątkowej strony postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka nie przekazała pełnych danych dotyczących jej sytuacji majątkowej. Spółka ograniczyła się do złożenia informacji, że nie składała żadnych zeznań podatkowych, nie uzyskała żadnych przychodów, nie prowadziła obrotu gotówkowego, wszystkie jej rachunki bankowe zostały zamknięte w 2010 roku, na spółce nie ciążą żadne zobowiązania finansowe i nie są obecnie egzekwowane żadne kwoty, a sama spółka nie jest powiązana w żaden sposób ani kapitałowo ani osobowo. Jednocześnie spółka jednostronnie uznała, że nie jest możliwe udokumentowanie wyegzekwowanych od niej kwot ze względu na objętość samej dokumentacji. W takiej sytuacji brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, że w okolicznościach niniejszej sprawy spółka zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Niewystarczające do przyjęcia stanowiska o braku możliwości zgromadzenia środków finansowych na pełne koszty sądowe pozostają przedstawione przez spółkę w niniejszej sprawie informacje, szczególnie wobec braku podjęcia czynności i działań mających na celu wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. W tym względzie w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 532/13). W efekcie koszty prowadzenia postępowań sądowych należy traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co dotyczy zarówno sytuacji, w której spółka uzyskuje dochody jaki ich nie uzyskuje. Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, LEX nr 477191, postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12). Przeciwko skarżącej nie zostało wszczęte ani postępowanie upadłościowe, ani postępowanie układowe. Wspólnicy nie postawili spółki w stan likwidacji, a zatem uznali, że ich wspólne przedsięwzięcie finansowe będzie kontynuowane. Skoro spółka z o.o. nadal zgłasza roszczenie do istnienia w porządku prawnym, to powinna realizować swoje cele, w tym pokrywać koszty sądowe, o własnych siłach i w oparciu o własne środki bądź też środki pochodzące z dopłat wspólników (por. postanowienie NSA z dnia 03 lipca 2013 roku, sygn. akt II FZ 532/13 oraz powołane tam orzeczenie ETPCz z 22 marca 2012 r. 19508/07 w sprawie Granos Organicos Nacionales S.A. przeciwko Niemcom, § 48). Reasumując należy stwierdzić, że nieuzasadniony jest wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.