III SA/Po 1888/14

Dnia 18 września 2015 roku Robert Talaga – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku spółki A o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od kwietnia do września 2011 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, spółka A złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej paliw ciekłych. Spółka zadeklarował, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok) wyniosła [...] zł, na dzień 31.05.2015 roku wyniosła – [...] zł. Spółka oświadczył, ze nie podała żadnych środków na rachunku bankowym. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się na zajęcie komornicze jej rachunku bankowego i oświadczyła, że prokurator dokonał zabezpieczenia jej majątku w wysokości ok. [...] zł, które zostało zmniejszone do kwoty [...] zł. Spółka wyjaśniła, że nie uzyskuje żadnych przychodów i nie stać jej na zapłatę opłaty sądowej. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia aktualnej sytuacji spółki, jej pełnomocnik przedłożył szereg dokumentów dotyczących bieżącej sytuacji strony wnioskującej. Z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że w 2014 roku spółka uzyskała przychody w wysokości [...] zł, a miesiącach od stycznia do lipca 2015 roku przychody w wysokości [...] zł. W bilansie spółki na dzień 31 grudnia 2014 roku po stronie aktywów i pasywów wykazano sumę w wysokości [...] zł. Rachunek zysków i strat spółki wykazał na dzień 31 grudnia 2014 roku stratę w wysokości [...] zł (przychody [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł). Spółka zatrudniała [...] pracowników. Wyciągi z rachunku bankowego spółki oraz raporty kasowe spółki za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2015 roku potwierdziły, że spółka dokonywała w tym okresie operacji finansowych nie przekraczających jednorazowo kilku tysięcy złotych. Jednocześnie z raportów kasowych wynika, że spółka była w posiadaniu następujących środków finansowych ([...] zł na dzień 31 maja 2015 roku, [...] zł na dzień 30 czerwca 2015 roku, [...] zł na dzień 31 lipca 2015 roku). Spółka przedłożyła również karty środków trwałych odnoszące się do pojazdów BMW [...] (wartość netto [...] zł), Jeep Grand Cherokee [...] (wartość netto [...] zł), a także umowę leasingową spółki zawartą ze spółka B z [...] roku dotyczącą samochodu Mercedes Benz E 200 [...] (wartość netto pojazdu [...] zł). Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza sytuacji spółki pozwala przyjąć, że nie wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, pomimo, że uzasadnienie samego wniosku złożonego przez spółkę sprowadza się do wykazania odmiennej oceny elementów składających się na jej kondycję majątkową. W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę na środki finansowe jakimi dysponowała spółka od początku 2015 roku (wykazane zarówno na rachunku bankowym jak i w ramach obrotu kasowego), a także na uzyskane w tym czas przychody. Ponadto należy zwrócić uwagę, że w posiadaniu spółki pozostają również środki trwałe (samochody) o wartości przekraczającej znacznie wysokość kosztów sadowych w niniejszej sprawie. Wnioskująca spółka może dowolnie dysponować posiadanymi środkami finansowymi z uwzględnieniem planowanych i ewentualnych zobowiązań finansowych spółki (zarówno prywatno jak i publicznoprawnych). W tym względzie nieuzasadnione pozostaje przedkładanie zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym ponad zobowiązania o charakterze publicznoprawnym. Zadeklarowany przez spółkę aktualny brak dochodów nie może być również traktowany jak utrata płynności finansowej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy aktualność zachowuje prezentowany w orzecznictwie pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 532/13). W rozpoznawanej prawie należy pamiętać, że koszty prowadzenia postępowań sądowych trzeba traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co dotyczy także sytuacji, w której spółka uzyskuje dochody jak i sytuacji, w której spółka ponosi straty. W orzecznictwie sądowych względem przedsiębiorców aktualność zachował pogląd, zgodnie z którym każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.