III SA/Po 272/17

Dnia 31 marca 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Z. G. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że Z. G. mieszka w jednym domu wraz z synem M. G. Sytuacja rodzinna sprawia, iż wnioskodawczyni utrzymuje syna, który nie partycypuje w kosztach bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni nie utrzymuje z nim bliższych relacji i nie zna jego źródeł podchodu. Z.G. wyjaśniła, że w 2010 roku wraz z [...] synami odziedziczyła spadek po zmarłym mężu i stała się współwłaścicielką prowadzonego gospodarstwa rolnego. Od tego momentu znajduje się w sporze z jednym synem, który nie godzi się na dokonanie podziału majątku po zmarłym ojcu. W efekcie wnioskodawczyni nie jest w stanie sprzedać posiadanego gospodarstwa, a jego zastawienie jest w zasadzie niemożliwe. Wnioskodawczyni bez zgody syna nie może nawet złomować samochodu marki [...], by zmniejszyć ponoszone koszty o ubezpieczenie ww. pojazdu. Z. G. zadeklarowała, że ukończyła [...] lat i pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie ([...] zł netto kwartalnie) w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni posiada [...]% udziału w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości B. gmina Ś.W. o łącznej powierzchni [...] ha. Powierzchnia użytków rolnych wynosi [...] ha. W skład gospodarstwa wchodzą: budynek mieszkalny o powierzchni [...] m², dwa budynki gospodarskie i garaż, a także następujące maszyny rolne: [...] ciągniki, [...] przyczepy, kombajn zbożowy (we współwłasności z sąsiadami), pług, brona, sadzarka do ziemniaków, siewnik, maszyna do zbierania ziemniaków. Szacunkowa wartość gospodarstwa wynosi [...] zł. Wnioskodawczyni zadeklarowała posiadanie oszczędności w wysokości [...] zł (odzyskane z upadłego banku spółdzielczego), które są przeznaczane na bieżące utrzymanie oraz prowadzenie gospodarstwa rolnego dopóki nie uzyska dochodu ze zbioru zbóż. Wnioskodawczyni posiada również samochód marki [...] oraz samochód marki [...]. Nie posiada natomiast żadnych innych wartościowych przedmiotów, a wszystko co ma w tym momencie jest objęte współwłasnością z synami. Wnioskodawczyni oszacowała miesięczne koszty utrzymania na kwotę ok. [...] zł. W ramach przedłożonego zestawienia zadeklarowała następujące zobowiązania i stałe wydatki: telefon – [...] zł miesięcznie, prąd – [...] zł miesięcznie, woda – [...] zł miesięcznie, olej napędowy – [...] zł rocznie, wywóz śmieci – [...] zł miesięcznie, leki – [...] zł miesięcznie, paliwo – [...] zł miesięcznie, żywność – [...] zł miesięcznie, środki higieniczne [...] zł miesięcznie, ubrania – [...] zł miesięcznie, węgiel – [...] zł rocznie, opryski – [...] zł rocznie, ubezpieczenie samochodu marki [...] – [...] zł rocznie, ubezpieczenie trzech przyczep – [...] zł rocznie, ubezpieczenie ciągnika – [...] zł rocznie, ubezpieczenie ciągnika – [...] zł rocznie, ubezpieczenie samochodu marki [...] – [...] zł rocznie, ubezpieczenie budynków – [...] zł rocznie, podatek rolny i od nieruchomości – [...] zł rocznie. Ponadto wnioskodawczyni zaznaczyła, że w okresie prac rolnych jest zmuszona do zatrudniania pracowników rolnych do pomocy przy zasiewie i zbiorach, co zwiększa jej wydatki. Natomiast jej gospodarstwo rolne w roku [...] nie przyniosło zysku w związku z koniecznością dokonania ponownego zasiewu zboża, które zmarzło, a w [...] roku niezbędne będzie również dokonanie ponownego zasiewu przynajmniej części zboża. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.". W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który nie partycypuje w kosztach bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni deklaruje, że jest współwłaścicielką prowadzonego gospodarstwa rolnego o łącznej wartości szacunkowej [...] zł, a dodatkowo pobiera emeryturę z [...] w wysokości [...] zł netto (kwartalnie). Wnioskodawczyni zadeklarowała też posiadanie oszczędności o łącznej wartości [...] zł. Posiadanie stałych dochodów oraz oszczędności w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. W tym zakresie prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). Wnioskodawczyni powołuje się również na zwiększone wydatki związane z prowadzonym gospodarstwa rolnego. Realizacja takich zobowiązań nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Szczególnie wobec braku argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). Reasumując powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rezultacie niezasadny pozostaje jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 1 w związku art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia