III SA/Po 300/16

Dnia 2 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Spółki A w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015r., nr [...], o nałożeniu na Spółkę X w K., zwaną dalej: skarżącą, kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniach [...] grudnia 2014 r. – [...] stycznia 2015 r. przeprowadzono kontrolę w Spółce X w K. , obejmującą okres od [...] grudnia 2013 r. do [...] grudnia 2014 r., w zakresie przestrzegania norm prowadzenia pojazdów, odpoczynków i przerw w jeździe oraz zasad używania urządzeń rejestrujących. Mając na uwadze ustalenia z przeprowadzonej kontroli, Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] lutego 2015 r. decyzję nr [...], którą nałożył na skarżącą karę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że stwierdzono m.in. że kara została nałożona z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę. Jednym z pozostałych naruszeń było naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – Z.K. – przekroczenie okresu wczytania danych pomiędzy [...].06.2014 r. a [...].09.2014 r. – upłynęło [...] dni. W odwołaniu od powyższej decyzji reprezentujący skarżącą adwokat wniósł o jej uchylenie, zarzucając dokonanie błędnych ustaleń faktycznych względem naruszenia obowiązku wczytania danych z karty jednego z kierowców – Z.K.. Zdaniem skarżącej dane pobrano w dniu [...] lipca 2014 r., po czym w terminie od [...] lipca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. kierowca przebywał na urlopie wypoczynkowym, a następnie na "urlopie chorobowym" i do dnia [...] sierpnia 2014 r. nie był obecny w pracy, co uniemożliwiało wczytanie danych z karty kierowcy w terminie ustawowym. Jako dowód przedstawiono karty pracy kierowcy za miesiące lipiec i sierpień 2014 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., wskazaną we wstępie, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do całości zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzut podniesiony przez pełnomocnika skarżącej organ odwoławczy po analizie danych cyfrowych stwierdził, że dane z karty kierowcy wczytano w dniu [...] czerwca 2014 r., zaś pierwszy dzień pracy po zakończeniu urlopu przypadał na [...] lipca 2014 r., zatem [...] dni od poprzedniego wczytania. Powyższe oznacza, że przedsiębiorca nie zachował należytej staranności i świadomie dopuścił do przekroczenia terminu wczytywania danych z karty kierowcy. Twierdzenia, że dane z karty wczytano w dniu [...] lipca 2014 r. nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Wprawdzie okres choroby, który nastąpił po urlopie wypoczynkowym nie był planowany, jednak naruszenie istniało już w momencie rozpoczęcia okresu zasiłku chorobowego przez kierowcę. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji odnośnie wymierzenia kary pieniężnej skarżącej w związku z przekroczeniem terminu wczytania danych z karty kierowcy Z.K. oraz zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm., zwanej dalej: u.t.d.) poprzez brak należytego zastosowania i zaniechanie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za dopuszczenie się przez skarżącą jako pracodawcę przekroczenia terminu wczytania danych z karty kierowcy pomimo braku winy skarżącej za zaistnienie takiego stanu rzeczy. Ponadto zarzucono naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całokształtu okoliczności związanych z przekroczeniem terminu wczytania danych z karty kierowcy Z.K., które winny prowadzić do stwierdzenia, iż dojście do wymienionej okoliczności nie wynika z winy skarżącej. Uzasadnienie skargi pokrywało się w większości z uzasadnieniem odwołania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w skardze przedsiębiorca zakwestionował jedynie karę za jedno stwierdzone przez organy naruszenie przepisów o transporcie drogowym, stanowiącą część składową wymierzonej decyzją kary sumarycznej, za naruszenie w jednym przypadku obowiązku wczytania danych z karty kierowcy, tj. naruszenie lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm.). W zakresie odnoszącym się do kwestii prawidłowości okresu sczytywania kart pojazdu kierowcy podzielić należy pogląd wyrażony m.in. w wyrokach WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 924/16, WSA w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 148/16, WSA w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 376/16 oraz NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14. Jak wskazano w powyższych orzeczeniach, w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L2010.168.16) wskazane zostały maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy. Natomiast w pkt 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010, prawodawca unijny określił wyraźnie, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Według art. 1 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 581/2010 maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Natomiast według § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128, ze zm.), dane z tachografu cyfrowego, podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni, zaś dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest to, czy przy realizacji tego obowiązku, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać sczytane. W orzecznictwie podnosi się (np. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 lipca 2016 r. II SA/Rz 1644/15, czy wyrok WSA w Szczecinie z 30 czerwca 2016 r. II SA/Sz 376/16; orzeczenia dostępne na stronie: nsa.orzeczenia.gov.pl., dalej: CBOSA) - i w tym zakresie Sąd podziela to stanowisko - że zgodnie z treścią punktu 3. preambuły oraz art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. określenie maksymalnych okresów na wczytanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy powinno uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Uwzględniając treść pkt 3. preambuły powołanego wyżej aktu, należało przyjąć, że okres maksymalny może obejmować tylko sumę dni działalności, która podlegała obowiązkowi rejestracji, a nie ciąg kolejno następujących po sobie dni kalendarzowych, niezależnie od tego, czy działalność rejestrowana była w tych dniach wykonywana. Nadto w myśl art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców skarżąca jako pracodawca wykonujący przewóz drogowy obowiązana była wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, w przypadku gdy kierowca: przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby lub przebywał na urlopie wypoczynkowym. W związku z tym istotne znaczenie ma nie tylko właściwe udokumentowanie aktywności kierowcy, ale także jego nieaktywności. Naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Zdaniem Sądu, nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. W przekonaniu Sądu, może wchodzić w grę stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Trafnie wskazał w uzasadnieniu WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2016 r., o sygn. II SA/Rz 1019/15, iż konieczne jest przyjęcie takiej interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, która nie będzie naruszać wiążącej zasady wykładni w obszarze regulacji sankcyjnej prawa administracyjnego, to jest zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na rzecz podmiotu sankcjonowanego (in dubio pro cive). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Ten sam wniosek odnieść wypada do obowiązku sczytywania danych z urządzeń rejestrujących pojazdu (tachografu). Organy nie mogły nałożyć na skarżącego sankcji za brak rejestracji danych, gdy jego pojazdami nie wykonywano przewozu. Dlatego też GITD powinien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wątpliwości co do tej kwestii nie pozostawiają opisane wyżej przepisy rozporządzenia Komisji. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż niewątpliwie 28 dni w przypadku danych karty kierowcy Z.K. nie upłynęło w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. (w terminie późniejszym kierowca przebywał na urlopie oraz korzystał z zasiłku chorobowego). Tym samym w powyższym zakresie skarga jest zasadna, niezależnie od tego, czy ostatnie wczytanie danych z karty kierowcy miało miejsce dnia [...].07.2014, jak twierdzi skarżąca, czy [...].06.2014 r. Trudno też w tym zakresie przypisać skarżącej że nie podjęła wszelkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia prawa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wykładnię przepisów zaprezentowaną powyżej. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Pomimo, iż Sąd zakwestionował jedynie ustalenia co do naruszenia wskazanego w lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do u.t.d., akceptując jednocześnie co do meritum pozostałą część rozstrzygnięcia, koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego całej zaskarżonej decyzji. Z uwagi bowiem na podniesiony już powyżej fakt, iż wymierzenie kary za naruszenia stwierdzone w trakcie jednej kontroli stanowi tę samą, niepodzielną sprawę administracyjną oraz fakt, iż w zależności od dalszych ustaleń organu zmianie ulec może łączna kwota wymierzonej przedsiębiorcy kary, rozstrzygnięcie odnoszące się jedynie do części zaskarżonej decyzji nie byłoby, zdaniem Sądu, prawnie dopuszczalne. O kosztach (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2. w zw. z art. 206 p.p.s.a., zasądzając je na rzecz skarżącej w wysokości wpisu sądowego od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także części wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.. Ustalając czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. zbadać należy m.in., nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika był niewielki, a sprawa nie była zawiła. W zwięzłym piśmie stanowiącym skargę reprezentujący skarżącą w głównej mierze ograniczył się do lakonicznego przedstawienia stanu faktycznego. Ponadto pełnomocnik nie uczestniczył w rozprawie.