III SA/Po 380/18

Dnia 9 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę IIISA/Po 380/18 Uzasadnienie. Informacją z dnia [...] r. Dyrektor [...] poinformował X, że zgłoszony przez [...] projekt [...]został poddany ocenie merytorycznej przez [...], która zakończyła się wynikiem negatywnym. W uzasadnieniu wskazano, że o negatywnym wyniku oceny zadecydowała relatywnie niska liczba punktów przyznawana za poszczególne kryteria wartościujące. Ostatecznie projekt uzyskał [...] pkt, co stanowi [...]% maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania. Zgodnie z regulaminem konkursu Nr [...]projekty, które otrzymały mniej niż [...] % maksymalnej do uzyskania liczby punktów za kryteria merytoryczne wartościujące zostają odrzucone i nie podlegają dalszej ocenie. Mając na uwadze powyższe, organ poinformował, że projekt uzyskał negatywną ocenę merytoryczną, tym samym zaś został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie. Po rozpatrzeniu wniesionego przez [...] protestu [...]orzeczeniem z dnia [...] r. nie uwzględniła protestu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca, wniosła o stwierdzenie , że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów: I. art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 56 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez brak dokonania prawidłowej weryfikacji wyników dokonanej przez siebie oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych w treści protestu, wyrażający się w szczególności: - w braku jakiegokolwiek zajęcia stanowiska , jego uzasadnienia i rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów podniesionych w punktach [...] protestu - braku odniesienia się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowej oceny kryterium nr [...] II. art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy poprzez nieprecyzyjne niewłaściwe i nierzetelne skonstruowanie kryterium wyboru projektów, ich wykładnię, w szczególności w zakresie: - kryterium nr [...] III. art. 45 ust 1 w zw. z art. 44 ust 1, w zw. Z art. 41 ust 1 i 2 pkt 7 ustawy w zw. z art. 37 ust 1 i 2 w zw. z art. 56 ust 2 ustawy wyrażającym się w oparciu oceny merytorycznej projektu w zakresie spełnienia kryteriów nr [...] o elementy niezawarte w treści dokumentacji konkursowej, w szczególności w [...] , co kwalifikować należy, jako dokonanie oceny projektu i wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w oparciu o kryteria oceny nieznane wnioskodawcy IV. art. 45 ust 4 w zw. z art. 44 ust 1 w zw. z art. 41 w zw. z art. 37 ust 1 w zw. z art. 56 ust 2 ustawy wyrażające się w braku sformułowania i przekazania wnioskodawcy jednolitej i wewnętrznie spójnej oceny projektu wraz z właściwym uzasadnieniem tej oceny V. art. 45 ust 4 ustawy w zw. z rozdziałem [...] Regulaminu w zw. z art. 37 ust 1 i 2 w zw. z art. 56 ustawy wyrażającym się w dokonaniu oceny ograniczającej się do fragmentów dokumentacji aplikacyjnej, bez uwzględnienia całości treści złożonego wniosku wraz ze wszystkimi załącznikami, co skutkowało wadliwym dokonaniem oceny względem spełnienia poszczególnych kryteriów wyboru projektu w oparciu o niepełne, częściowe ustalenia , podczas gdy prawidłowa ich ocena wymagała weryfikacji treści całego wniosku wraz ze wszystkimi załącznikami. Wskazane naruszenia, w ocenie skarżącej, skutkowały przeprowadzeniem oceny projektu w sposób naruszający zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz miały zasadniczy wpływ na jej negatywny wynik. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według art. 3 § 3 sądy orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1460 ), zwanej dalej ustawą wdrożeniową, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1; b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę, w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W ustępie 2 tego przepisu wskazano, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia określa regulamin konkursu, co wynika z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. W tym miejscu podnieść należy, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej, którego naruszenie zarzuca strona skarżąca, zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, tak aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania. Kryteria oceny muszą być znane wnioskodawcom, co służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań, stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności w stosowaniu kryteriów oceny (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17 oraz z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1320/17). Dokonując kontroli, w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że ocena wniosku o dofinansowanie przedstawionego przez stronę skarżącą przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem i w sposób odpowiadający wskazanym wyżej standardom. Kryteria wyboru projektów zostały zawarte z załączniku – Kryteria Wyboru projektów w ramach działania [...]Kryteria te zostały przyjęte uchwałą Komitetu [...] Zgodnie z wyjaśnieniem/opisem kryterium [...]w ramach kryterium oceniane będzie, czy określone przez wnioskodawcę wskaźniki osiągnięcia celów projektu w pełni opisują charakter projektu i mogą zostać osiągnięte przy danych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu (realność osiągnięcia wskaźników). Ocena kryterium będzie uwzględniała skalę , zakres i specyfikę projektu. Ocenie podlegać będzie: - wybór, poprawność , kompletność , wiarygodność wskaźników i ich wpływ na cele określone w [...], - wpływ wartości docelowych wskaźników w projekcie na wartości docelowe wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, - planowane zakończenie projektu do roku . [...] Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia , w ramach dokonanej oceny [...]pozytywnie oceniła projekt w zakresie wyboru, poprawności i kompletności wskaźników [...]oraz deklaracji zakończenia realizacji do końca [...] r. Uznano natomiast, że projekt nie przyczynia się do realizacji wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, wobec czego przyznano [...]punkty na [...] możliwe do uzyskania. Jak wskazała [...], odnosząc się do podniesionych w proteście zarzutów, obowiązkiem[...] jest ścisłe przestrzeganie i stosowanie kryteriów oceny, a zatem jeżeli w ramach kryterium nr [...] oceny merytorycznej, ocenie podlega wpływ wartości docelowych wskaźników w projekcie na wartości docelowe wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, to komisja ma obowiązek ocenić ten wpływ i odzwierciedlić swoją ocenę w liczbie punktów, które przyznaje projektowi w ramach kryterium. Ponadto, wnioskodawca przed złożeniem wniosku o dofinansowanie powinien zapoznać się z kryteriami oceny projektu, które zostały udostępnione publicznie wcześniej ( po zatwierdzeniu kryteriów przez[...] ) oraz w dniu ogłoszenia konkursu; a zatem wnioskodawca miał możliwość sprawdzenia, jakie elementy będą podlegały ocenie. [...] zwróciła także uwagę na to, że kryterium to jest weryfikowane w przypadku wszystkich działań i poddziałań , [...] co wskazuje, że jego istotą jest premiowanie tych inwestycji , które pozytywnie wpłyną na tzw. Ramy Wykonania w skali całego Programu. Jak wskazano zatem, słusznie [...] w swojej ocenie odniosła się do wskaźników docelowych określonych w[...] , a nie do wskaźników z tzw. generatora wniosków ( określonych dla poszczególnego projektu). Jak wynika z powyższego, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, [...] odniosła się do zarzutów podniesionych w proteście. Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia zostały określone w regulaminie konkursu, zatem były znane stronie skarżącej. Zarówno treść kryteriów jak i ich uzasadnienie nie budzą wątpliwości. Ma racje organ, na co wskazano w odpowiedzi na skargę, że zasady oceny merytorycznej dotyczą wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie w ramach przedmiotowego konkursu. Reguły konkursowe były dla wszystkich uczestników takie same od jego ogłoszenia i nie uległy zmianie w trakcie trwania konkursu. Należy ponadto wskazać, że ocena spełnienia poszczególnych kryteriów, w wyniku której [...] przyznaje określoną ilość punktów, nie jest dokonywaniem wykładni zapisów Kryteriów Wyboru Projektów, jak zarzuca skarżąca, a kontrolą, czy przedstawiony w konkursie projekt spełnia te kryteria. Jak właściwie oceniła , [...] wnioskodawca miał możliwość sprawdzenia, jakie elementy będą podlegały ocenie, tym samym wiedział, że projekt nie przyczynia się do realizacji wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, którymi, jak wynika z dokumentacji programowej [...], są całkowita kwota certyfikowanych wydatków kwalifikowanych, liczba wybudowanych zintegrowanych węzłów przesiadkowych, liczba zmodernizowanych energetycznie budynków. Strona skarżąca nie kwestionuje, że przedstawiony przez nią projekt nie spełnia w tym zakresie przedmiotowego kryterium, które, co należy podkreślić i na co wskazuje [...], jest weryfikowane w przypadku wszystkich działań i poddziałań [...]i którego istotą jest premiowanie tych inwestycji , które pozytywnie wpłyną na tzw. Ramy Wykonania w skali całego Programu. Skarżąca podniosła w skardze, że w przypadku, gdyby okoliczność przyczyniania się przez projekt do realizacji wskaźników przyjętych do Ram Wykonania nie była punktowana, maksymalna ilość punktów wyniosłaby [...] i projekt uzyskałby pozytywną ocenę merytoryczną. Należy zatem wskazać, co zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że takie działanie [...]stanowiłoby w istocie naruszenie wskazanych wyżej reguł, obowiązujących w każdym konkursie, ogłoszonym w ramach Programu. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że instytucja oceniająca projekt i decydująca o jego dofinansowaniu, w ramach danego programu operacyjnego, jest bezwzględnie zobowiązana do stosowania kryteriów wyboru projektów, ustalonych dla poszczególnych Działań i typów projektów. Skarżąca przystępując do konkursu wyraziła akceptację dla obowiązujących zasad. Kryteria te są obowiązkowe dla wszystkich projektodawców i podlegają weryfikacji podczas oceny wniosku. Należy również podkreślić, że w przypadku wątpliwości wnioskodawcy mają możliwość zwrócenia się o uzyskanie informacji i wyjaśnień do organizatora konkursu. Należy zatem przyjąć, że [...]poprawnie oceniła projekt w ramach kryterium nr [...], obniżając liczbę punktów, z powodu braku przyczyniania się projektu do realizacji wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania. Strona skarżąca zakwestionowała także ocenę projektu dokonaną w ramach kryterium nr [...]. Zgodnie z tym kryterium - [...]- wpływ neutralny –[...] pkt. - pozytywny wpływ na jedną z zasad horyzontalnych – [...]pkt. - pozytywny wpływ na dwie zasady horyzontalne – [...] pkt. - pozytywny wpływ na trzy lub więcej zasad horyzontalnych –[...] pkt., Ocenie, jak wynika z uzasadnienia kryterium, podlegało to, czy projekt ma pozytywny wpływ na polityki horyzontalne UE. Zakres realizacji zasad horyzontalnych obejmuje: - zrównoważony rozwój, - równość szans i niedyskryminację - równouprawnienie płci, - inne (nie wskazane powyżej). W ramach kryterium sprawdzana jest zgodność projektu z horyzontalnymi zasadami niedyskryminacji i równości szans ze względu na płeć. W szczególności przedmiotem sprawdzenia jest, czy projekt nie ogranicza równego dostępu do zasobów (towarów, usług, infrastruktury) ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. W przypadku osób z niepełnosprawnościami, niedyskryminacyjny charakter projektu oznacza konieczność stosowania zasady uniwersalnego projektowania i racjonalnych usprawnień zapewniających dostępność oraz możliwości korzystania ze wspieranej infrastruktury. [...] oceniła, że projekt będzie oddziaływać w sposób pozytywny na zasadę horyzontalną - zrównoważony rozwój, w związku z czym przyznano [...] punkt na [...] możliwe .Jednocześnie uznając, że wpływ projektu na pozostałe ww. zasady jest neutralny. [...], odnosząc się do podniesionego w proteście zarzutu wadliwie dokonanej oceny, wskazała, że z opisu wnioskodawcy ( p. [...] ) oraz z treści protestu wynika, że jest on świadomy potrzeby zachowania zgodności swoich działań w projekcie z zasadami określonymi w politykach horyzontalnych, co jednak – mimo takich deklaracji – nie oznacza automatycznie pozytywnego oddziaływania projektu w każdej ze sfer. Warunkiem koniecznym jest zachowanie neutralności, a jedynie podjęcie działań ponadstandardowych, nie realizowanych w przedsiębiorstwie bez realizacji projektu pozwala na uznanie pozytywnego wpływu i przyznanie punktacji. [...]odnalazła takie elementy w zakresie polityki zrównoważonego rozwoju, gdyż wnioskodawca w wyniku realizacji projektu może osiągnąć realne efekty prośrodowiskowe. [...] wskazała również, że podane w dokumentacji aplikacyjnej informacje muszą mieć charakter zobiektywizowany, a takich zabrakło zarówno we wniosku o dofinansowanie jak i w Studium Wykonalności. [...] stwierdziła, że z dokumentacji wniosku wynika jedynie deklaracja wnioskodawcy, co do braku stosowania jakichkolwiek kryteriów dyskryminacyjnych ( w zakresie zasady równości szans i niedyskryminacji, w szczególności ze względu na niepełnosprawność oraz zasady równouprawnienia). Przy czym, jak wskazano, niezbędne dla uzyskania dofinansowania jest zachowanie neutralności, natomiast punktacja dotyczy jedynie wpływu pozytywnego. Wynika to z faktu, że zachowania niedyskryminacyjne są wprost wymagane przez prawo ( chociażby przepisy kodeksu pracy) , respektowanie go uznać należy za obowiązek wnioskodawcy, realizowany niezależnie od projektu. Wnioskodawca zaś nie przewidział i nie wskazał żadnych konkretnych działań/ usprawnień organizacyjnych służących tworzeniu warunków sprzyjających wdrażaniu zasad równości szans i niedyskryminacji oraz równouprawnienia w praktyce. Deklaracja zapewnienia możliwości równego dostępu do produktów /usług projektu, czy stosowania standardu [...]jest obecnie standardem i stanowi jedynie odpowiedź na wymogi prawa polskiego i UE, obowiązujące w tym zakresie. Uznano zatem, że wnioskodawca zapewni neutralność projektu w obu zasadach ( respektować będzie prawo). Wskazano również , że wnioskodawca nie przedstawił żadnych wiarygodnych badań, które potwierdzałyby, że niedobory energii i brak bezpieczeństwa energetycznego są bardziej odczuwalne przez kobiety niż przez mężczyzn. Bezpodstawne jest również twierdzenie, że wysokie ceny energii sprawiają, że w piecach spalanych jest wiele niebezpiecznych dla zdrowia materiałów. Ponadto, wnioskodawca wskazał, że realizacja projektu przyczyni się do przeciwdziałania ubóstwu energetycznemu. Jak oceniła [...], w kontekście przedstawionych w projekcie informacji, nie ma podstaw, aby uznać, że zaplanowana inwestycja będzie przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu. , [...] odnosząc się także do powołanego w proteście wpływu projektu na zasadę horyzontalną: społeczeństwo informacyjne, wskazała, że realizacja polityki społeczeństwa informacyjnego polega na upowszechnianiu nowoczesnych technologii informacyjnych w życiu codziennym obywateli, przedsiębiorstw i administracji publicznej. Opisany przez wnioskodawcę system informatyczny dotyczący zarządzania sieciami, pozwalający na całodobowy efektywny nadzór nad obiektami elektroenergetycznymi, wynika z automatyki urządzeń i nie spełnia warunków wskazanych w powyższej definicji. Tym samym , jak wskazała [...], liczba przyznanych w ramach tego kryterium punktów jest adekwatna do poziomu, w jakim projekt spełnia przedmiotowe kryterium. W ocenie Sądu, zarówno treść kryterium nr [...] jak i jego uzasadnienie nie budzą żadnych wątpliwości. Zaś projekty, których realizacja jest współfinansowana ze środków unijnych muszą być zgodne ze wskazanymi tam zasadami horyzontalnymi i wynikającymi z tych zasad standardami. Zdaniem Sądu, [...]prawidłowo oceniła, dokonując analizy wniosku oraz treści protestu, że liczba przyznanych wnioskodawcy w ramach tego kryterium punktów, jest adekwatna do poziomu, w jakim projekt spełnia przedmiotowe kryterium. [...], w szczególności wskazała, że deklarowane przez wnioskodawcę zapewnienie możliwości równego dostępu do produktów /usług projektu, czy stosowania standardu [...] jest obecnie standardem i stanowi jedynie odpowiedź na wymogi prawa polskiego i UE, obowiązujące w tym zakresie. Dalej wyjaśniono także, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych wiarygodnych badań, które potwierdzałyby, że niedobory energii i brak bezpieczeństwa energetycznego są bardziej odczuwalne przez kobiety, niż przez mężczyzn. Zdaniem Sądu, przeprowadzona, w zakresie wskazanego kryterium, ocena nie budzi wątpliwości, co do zgodności z opisem kryterium, jak i zasadami ogólnymi wynikającymi z art. 37 ustawy. W ramach ponownej oceny kryterium nr [...][...]odwołując się do zasad oceny tego kryterium wskazała, że w ramach kryterium nr [...]analizowane będzie przedstawione uzasadnienie potrzeby realizacji projektu, w tym m.in. opis istniejącej konkurencji, zapotrzebowanie na produkt/usługę powstałą w wyniku realizacji przedsięwzięcia. W ocenie brane pod uwagę będzie, czy projekt stanowi odpowiedź na zidentyfikowane problemy/potrzeby wnioskodawcy, czy planowane działania są adekwatne do potrzeb wnioskodawcy, czy planowane działania umożliwią realizację projektu, czy potrzeby wnioskodawcy wynikają ze szczegółowej analizy, czy wnioskodawca wykazał zapotrzebowanie rynku na produkty/usługi powstałe w wyniku realizacji projektu, czy projekt rozwiązuje w pełni zidentyfikowane problemy. Ocenie podlegać będzie, czy inwestycja przyczyni się do znacznego zwiększenia oszczędności energii, a także będzie przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu. Jak uznała , [...] na podstawie informacji zawartych w dokumentacji projektu, adresatem wszystkich działań zaplanowanych w projekcie jest przedsiębiorstwo wnioskodawcy. Bezpośrednim beneficjentem zaplanowanych w projekcie działań nie będzie gospodarstwo domowe(inwestycja nie będzie miała wpływu na zużycie energii w gospodarstwie domowym lub na jej ceny, które są regulowane taryfą).W kontekście przedstawionych informacji, jak oceniła [...], nie ma podstaw, aby uznać, ze inwestycja zaplanowana w projekcie, będzie przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu. W ocenie Sądu, [...] dokonując oceny projektu, w zakresie kryterium nr [...], nie naruszyła wynikających z art. 37 ustawy, ww. zasad. Kryterium nr [...] tak – [...] pkt. nie – [...] pkt.. Komplementarność projektów to ich dopełnianie się prowadzące do realizacji określonego celu. Podkreślić należy, że do uznania projektów za komplementarne nie jest wystarczające spełnienie przesłanki takiego samego lub wspólnego celu, gdyż ten warunek może być wypełniony w odniesieniu do projektów konkurujących ze sobą. Warunkiem koniecznym do określenia projektów jako komplementarne jest ich uzupełniający się charakter, wykluczający powielanie się działań. Wnioskodawca powinien wykazać komplementarność co najmniej w zakresie tematyki i obszaru realizacji projektu w odniesieniu do innych adekwatnych projektów, działań itp. w ramach [...], innych [...], innych projektów finansowanych ze środków europejskich, krajowych oraz własnych. W ramach kryterium oceniane będzie powiązanie projektu z innymi przedsięwzięciami, zarówno tymi zrealizowanymi, jak też z tymi, które są w trakcie realizacji, względnie z tymi, które dopiero uzyskały dofinansowanie. Chodzi tu o projekty realizowane przez beneficjenta, partnerów lub inne podmioty. [...] wyjaśniła, że komplemantarnością określamy synergię i wzajemne uzupełnianie się świadomie podejmowanych działań poprzez skierowanie strumienia wsparcia na ich realizację dla efektywniejszego rozwiązania problemu bądź osiągnięcia założonego celu. Kluczowym w tym kontekście wydaje się określenie wspólnego dla uzupełniających się przedsięwzięć celu. Wnioskodawca, jako projekt komplementarny w stosunku do planowanego projektu wskazał projekt realizowany w miejscowości [...]Zdaniem [...], słuszne było stanowisko [...], która zakwestionowała komplementarność projektu z tytułu braku wykazania bliskości terytorialnej inwestycji. Komplementarność geograficzna ( terytorialna ) występuje w przypadku ukierunkowania wsparcia pochodzącego z rożnych źródeł na te same tereny bądź do tych samych środowisk. Zdaniem [...], należy uznać, że są to tereny rozumiane węziej niż teren danego województwa. [...] uznała zatem, że liczba punktów przyznana w ramach kryterium nr [...] jest adekwatna do poziomu , w jaki projekt spełnia przedmiotowe kryterium. Reasumując, zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia. Sąd mając na uwadze dopuszczalne w tego rodzaju sprawach ramy kontroli, po przeanalizowaniu akt sprawy, nie znalazł podstaw do uznania, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający obowiązujące prawo, tym samym uznając, że organ zasadnie ocenił, że projekt nie mógł w ramach objętych protestem i skargą kryteriów nr [...] otrzymać większej, aniżeli otrzymał punktacji, Stanowisko organu zostało przy tym uzasadnione w prawidłowy i wyczerpujący sposób. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 ( Dz. U. 2017, poz. 1460 ) oddalił skargę.