III SA/Po 438/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-08-29

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Ireneusz Fornalik, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, przeprowadzona przez Instytucję Zarządzającą, była zgodna z prawem, w szczególności z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a także czy zastosowane kryteria oceny były prawidłowo interpretowane i stosowane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, z poszanowaniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Kryteria oceny były jasno określone i znane wnioskodawcy, a ich interpretacja przez Instytucję Zarządzającą była prawidłowa i zgodna z dokumentacją konkursową. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Stan faktyczny
Strona X złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Projekt nie uzyskał dofinansowania z powodu wyczerpania alokacji i niewystarczającej liczby punktów za kryteria merytoryczne. Po wniesieniu protestu, który nie został uwzględniony, strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących oceny projektu, w szczególności kryteriów oceny merytorycznej. Skarżąca kwestionowała sposób oceny projektu w odniesieniu do kilku kryteriów, w tym wpływu na wskaźniki programowe, zasady horyzontalne, bezpieczeństwo energetyczne oraz efektywność kosztową i ekologiczną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę Informacją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Urzędu Marszałkowskiego Województwa poinformował X, że zgłoszony przez [...] projekt [...] nie uzyskał dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach [...]Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020, z uwagi na wyczerpanie alokacji przeznaczonej na konkurs. W ww. piśmie wskazano, że uwzględniając alokację w przedmiotowym konkursie podjęto decyzję o wyborze projektów, które uzyskały, co najmniej [...] punktów za kryteria merytoryczne wartościujące. Jednocześnie pouczono stronę o możliwości wniesienia protestu od dokonanej oceny (art. 53 ust 1 i 54 ustawy z dnia 11 lipca, 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2017 poz. 1460), zwanej dalej ustawą wdrożeniową. [...] wniosła protest, kwestionując wyniki oceny merytorycznej projektu. W szczególności, zakwestionowano ocenę dokonaną w ramach kryterium nr[...]. Projekt uzyskał [...] punkt na [...] możliwe. Wnioskodawca zarzucił, że IZ naruszyła zakres kryterium w ten sposób, że obniżyła przedmiotowe kryterium z powodu nie przyczynienia się projektu do realizacji wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, w sytuacji, gdyż żaden ze wskaźników programowych wybranych do Ram Działania nie był możliwy do wyboru w generatorze wniosku o dofinansowanie, a dodanie nowych wskaźników również było niedozwolone. Wskazano, że wnioskodawca nie miał możliwości wykazania związku projektu z ww. wskazaniami, a zatem IZ nie powinna obniżać punktacji w ramach tego kryterium, co z kolei miało wpływ na wynik oceny wniosku i naruszyło podstawowe zasady wyboru projektów, wskazane ustawą, jak również dokumentację konkursową, tj. instrukcję wypełniania wniosku. Wnioskodawca nie zgodził się również z oceną projektu dokonaną w ramach kryterium [...]nr. - wpływ neutralny – [...]pkt. - pozytywny wpływ na jedną z zasad horyzontalnych – [...] pkt. - pozytywny wpływ na dwie zasady horyzontalne – [...] pkt. - pozytywny wpływ na trzy lub więcej zasad horyzontalnych –[...] pkt., Zdaniem strony, IZ nie rozpatrzyła wniosku z załącznikami wszechstronnie i nie wzięła pod uwagę podjęcia przez wnioskodawcę konkretnych działań w celu osiągnięcia przez projekt pozytywnego wpływu nie na jedną , jak wskazuje [...], ale na trzy zasady horyzontalne, co miało wpływ na wynik oceny wniosku. Projekt otrzymał [...] punkt na [...] możliwe. Uznano, że projekt ma neutralny wpływ na wdrożenie zasad : równość szans i niedyskryminacja, równouprawnienie płci. W proteście wnioskodawca nie zgodził się również z oceną projektu dokonaną w świetle kryterium nr [...]Projekt uzyskał [...] punkty na [...]możliwych. Zarzucono nierzetelność w dokonaniu oceny oraz błąd, co do ustaleń faktycznych przez przyjęcie, że projekt nie podnosi bezpieczeństwa energetycznego na szczeblu lokalnym, jak również ocenę niezgodną z opisem kryterium, co miało wpływ na wynik. Odnośnie kryterium nr [...] -[...], wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 37 ustawy poprzez przeprowadzenie procedury wyboru w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i stronniczy, co mogło mieć wpływ na wynik oceny. Projekt uzyskał w ramach tego kryterium [...] pkt na [...]możliwych. Zarzucono, że IZ nie wskazała, na jakich podstawach został określony wzór w kryterium i jakie wskaźniki są decydujące dla jego wyniku. Wnioskodawca wniósł zatem o udostępnienie szczegółowych wyliczeń efektywności kosztowych projektów w ramach naboru, pozwalających na weryfikację ich poprawności i ocenę prawidłowości przyznanej projektowi punktacji. W ramach kryterium nr [...]strona zarzuciła naruszenie art. 37 ust 1 ustawy poprzez przeprowadzenia procedury wyboru projektów w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i stronniczy oraz ocenę kryterium niezgodnie z dokumentacją konkursową i opisem kryterium, co mogło mieć wpływ na wynik oceny. Po rozpatrzeniu wniesionego przez[...] protestu [...]Instytucji Zarządzającej RPO orzeczeniem z dnia [...] r. nie uwzględniła protestu. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, odnośnie kryterium nr [...] [...]uznała, że dokonano prawidłowego, kompletnego i wiarygodnego wyboru wskaźników wpływających na cele określone w RPO 2014 +, natomiast nie przyznano punktów za planowane zakończenie projektu do[...] r. oraz za wartości docelowe wskaźników w projekcie, które nie wpłyną na wartości docelowe wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania. Protestujący, jak wskazano, nie kwestionuje obniżenia punktacji z tytułu zakończenia inwestycji po roku [...], natomiast nie zgadza się z obniżeniem punktacji z tytułu braku wykazania wpływu wskaźników projektu na Ramy Wykonania. [...] wskazała na to, że w kryterium jest mowa o wpływie wskaźników projektu na realizację celów Programu, co zostało doprecyzowane w uzasadnieniu kryterium. Istotne jest także to, że kryterium to jest weryfikowane w przypadku wszystkich działań i poddziałań RPO, co wskazuje, że jego istotą jest premiowanie tych inwestycji, które pozytywnie wpłyną na tzw. Ramy Wykonania w skali całego programu. Słuszne zatem, jak oceniła [...], było podejście [...]która w swojej ocenie odniosła się do wskaźników docelowych określonych w RPO, a nie do wskaźników z tzw. generatora wniosków (określonych dla poszczególnego projektu). [...] stwierdziła, że wartości docelowe wskaźników w projekcie nie dotyczą wskaźników określonych dla Ram Wykonania dla osi priorytetowej nr 3 –[...]Zakres projektu oraz jego efekty w żaden sposób nie przyczynią się do osiągnięcia wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania dla osi priorytetowej nr 3. W wyniku realizacji projektu żaden budynek nie zostanie zmodernizowany energetycznie, nie zostaną również wybudowane zintegrowane węzły przesiadkowe. Nieuzasadnione byłoby zatem przyznanie punktacji za element podlegający ocenie, którego wnioskodawca nie spełnił. Odnośnie kryterium nr [...] [...]stwierdziła, że projekt będzie neutralnie oddziaływał na zasady horyzontalne równość szans i niedyskryminacja oraz równouprawnienie płci. Jak oceniono, wnioskodawca nie wskazał oraz nie przewidział realizacji w projekcie żadnych konkretnych działań, służących tworzeniu warunków sprzyjających wdrażaniu zasad równości szans i niedyskryminacji oraz równouprawnienia płci w praktyce. [...] nie stwierdziła rzeczywistych praktycznych rozwiązań w projekcie, świadczących o pozytywnym wpływie projektu na te zasady horyzontalne. Jak wskazano, wnioskodawca posługuje się ogólnymi stwierdzeniami w tym zakresie. W ramach kryterium nr [...] projekt otrzymał [...]punkty na [...]możliwych. [...] stwierdziła, że projekt przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego regionu/kraju, jednak nie podnosi bezpieczeństwa na szczeblu lokalnym. Ponadto, projekt realizuje w ograniczonym stopniu cele społeczne, ze względu na brak bezpośredniego wpływu na zmniejszenie ubóstwa energetycznego mieszkańców gminy/regionu i podnoszenie świadomości społecznej w zakresie wykorzystania źródeł energii odnawialnej, w przeciwieństwie do projektów parasolowych skierowanych bezpośrednio do mieszkańców gmin lub użytkowników/pracowników obiektów użyteczności publicznej. Protestujący zarzucił, że podnoszenie świadomości społecznej a także inne aspekty społeczne, na które wskazała [...], w swojej ocenie, nie stanowią elementów oceny w ramach przedmiotowego kryterium. W ocenie [...], projekt nie będzie przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu, które definiowane jest jako zjawisko polegające na doświadczeniu trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb energetycznych w miejscu zamieszkania za rozsądną cenę, na którą składa się utrzymanie adekwatnego standardu ciepła oraz zaopatrzenie w pozostałe źródła energii, służące zaspokojeniu w adekwatny sposób podstawowych potrzeb funkcjonowania biologicznego i społecznego członków gospodarstwa domowego. Ubóstwo energetyczne to także sytuacja, w której gospodarstwo domowe nie ma możliwości dostępu do społecznie i materialnie koniecznego poziomu usług energetycznych w domu – uwzględnia się tu zarówno energię elektryczną jak i energię cieplną. Ubóstwo energetyczne, zarówno w sensie definicyjnym oraz jako zjawisko społeczne, związane jest z trudnościami dotykającymi gospodarstwa domowe. Budowa [...]o mocy [...] jest projektem o charakterze komercyjnym, którego celem jest rozwój działalności gospodarczej oraz wzrost przychodów wnioskodawcy. Budowa [...] nie gwarantuje obniżenia cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych oraz wpływu na ograniczenie ubóstwa energetycznego. [...] wyjaśniła również, w jakim zakresie uwzględnienie aspektów społecznych w ocenie kryterium nr [...] jest uzasadnione. Odnośnie kryterium nr [...][...] wskazała, że jest to kryterium sparametryzowane, o dokładnie określonym sposobie weryfikacji. W ramach uzasadnienia kryterium wskazano dokładnie wzór na podstawie, którego została wyliczona punktacja (wzór odnosił się do obliczeń wszystkich złożonych w danym konkursie projektów). [...], w uzasadnieniu orzeczenia, szczegółowo przedstawiła sposób obliczenia ilości przyznanych punków. Jednocześnie, nie znajdując podstaw do zmiany kwestionowanej przez wnioskodawcę punktacji. W ramach kryterium nr [...] , [...] po przeanalizowaniu dokumentacji aplikacyjnej, treści list sprawdzających ekspertów oraz protestu stwierdziła, że istnieją analizy eksperckie, które pokazują, że [...] oddziałują w sposób zdecydowanie negatywny na środowisko naturalne, w tym na zdrowie ludzi. W ramach przeprowadzonej oceny [...] uznała, że technologia wytwarzania energii elektrycznej w [...] powodować może negatywne oddziaływania środowiskowe, na które szczegółowo wskazano (emisja pola elektromagnetycznego, szum, infradźwięki, efekt stroboskopowy, lśnienia, rzucania cienia, zagrożenie dla zwierząt – przyczynianie się do śmiertelności nietoperzy i ptaków wędrownych, niekorzystna modyfikacja struktury krajobrazu maturalnego).W ocenie [...], brzmienie kryterium nr [...] uprawnia [...]do różnicowania oceny, w zależności od zastosowanej technologii. Eksperci uznali, że budowa [...]przynosi wymierne efekty ekologiczne i przyznali wnioskodawcy ocenę na poziomie [...] punktów na [...] możliwych. Jednocześnie jednak oceniono i porównano technologie oraz uznano, że [...] mogą nieść za sobą negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi, wobec czego uznano, że nie jest to technologia w pełni przyjazna środowisku. Jak wskazała zatem[...] , zagrożenia środowiskowe płynące ze strony [...] mogą mieć zdecydowanie silniejsze oddziaływanie, aniżeli inne instalacje [...] np. instalacje wykorzystujące energię słoneczną czy geotermię, zwłaszcza np. prokonsumenckie mikroinstalacje [...] realizowane na budynkach mieszkalnych. Jednocześnie zaś, jak wskazano, [...] w żaden sposób nie podważyła faktu pozytywnego zaopiniowania procedury środowiskowej. Ze wskazanych wyżej względów, [...] nie znalazła podstaw do zmiany punktacji również w ramach wskazanego kryterium. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca, wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów: I. art. 37 ust. 1, ust 2 i ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt 4 rozdział 3 i 5 wytycznych w zakresie wyboru projektów w zw z pkt [...] regulaminu w zw. z załącznikiem nr 1 do regulaminu, tj. kryteriami wyboru projektów (pkt [...]ocena merytoryczna kryterium nr [...]poprzez dokonanie opisu kryteriów merytorycznych projektu w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty. 2. art. 37 ust. 1 , ust 2 i ust 5 w zw. z art. 41 ust 1 i 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt [...] regulaminu w zw. z załącznikiem nr 1 do regulaminu, tj. kryteriami wyboru projektów (pkt [...] ocena merytoryczna kryterium nr [...]) przez dokonanie oceny merytorycznej projektu w sposób niezgodny z zasadami wynikającymi z dokumentacji konkursowej i uznanie, że projekt ma neutralny wpływ na wdrożenie zasad równość szans i niedyskryminacja, równouprawnienie płci, w sytuacji, gdy we wniosku wskazano konkretne działania, które wnioskodawca zamierza podjąć w celu realizacji głównych zasad horyzontalnych. 3. art. 37 ust. 1 , ust 2 i ust 5 w zw. z art. 41 ust 1 i 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt [...] regulaminu w zw. z załącznikiem nr 1 do regulaminu, tj. kryteriami wyboru projektów (pkt [...] ocena merytoryczna kryterium nr [...]) poprzez dokonanie oceny kryterium przez pryzmat informacji, których podanie nie było wymagane zgodnie z opisem i zasadami oceny kryterium nr [...], a co za tym idzie dokonanie oceny kryterium nr[...] przy zastosowaniu kryteriów oceny niewynikających z opisu tego kryterium a więc przeprowadzenie oceny merytorycznej projektu w sposób niezgodny z zasadami wynikającymi z dokumentacji konkursowej. 4. art. 37 ust. 1 , ust 2 i ust 5 w zw. z art. 41 ust 1 i 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt [...] regulaminu w zw. z załącznikiem nr 1 do regulaminu, tj. kryteriami wyboru projektów (pkt [...]ocena merytoryczna kryterium nr [...]) poprzez zastosowanie przy ocenie tego kryterium kryteriów nie wynikających z opisu kryterium, a zatem oczekiwanie od wnioskodawcy podania informacji nie wymaganych zgodnie z zasadami oceny tego kryterium, a przez to dokonanie oceny projektu w sposób niezgodny z zasadami wynikającymi z dokumentacji konkursowej. 5. art 46 ust 3 ustawy w zw. z art. 37 ust 1 i 2 ustawy w zw. z art. 125 ust 3 lit a pakt II Rozporządzenia ogólnego oraz pkt 1 wytycznych oraz pkt [...]regulaminu w zw. z załącznikiem nr 1 tj. Kryteriami wyboru projektów poprzez ocenę wniosku niezgodnie z dokumentacją konkursową, co doprowadziło do naruszenia zasady rzetelności przeprowadzonej oceny oraz zasady równego dostępu do pomocy i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów 6. art. 37 ust 1 i 2 w zw. z art. 54 ust 2 pkt 4 i 5 oraz art. 57 ustawy poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny oraz jej niezgodność z kryteriami wyboru projektów. Wskazane naruszenia, w ocenie skarżącej, skutkowały przeprowadzeniem oceny projektu w sposób naruszający zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności, co miało wpływ na ocenę merytoryczną projektu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według art. 3 § 3 sądy orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017 poz. 1460), zwanej dalej ustawą wdrożeniową, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1; b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę, w przypadku jej nieuwzględnienia; 3)umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52 - 55, art. 61 § 3 - 6, art. 115 - 122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W ustępie 2 tego przepisu wskazano, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia określa regulamin konkursu, co wynika z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej, którego naruszenie zarzuca strona skarżąca, zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania. Kryteria oceny muszą być znane wnioskodawcom, co służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań, stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności w stosowaniu kryteriów oceny (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17 oraz z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1320/17). Dokonując kontroli, w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że ocena przedstawionego przez stronę skarżącą wniosku o dofinansowanie przeprowadzona została w sposób odpowiadający wskazanym wyżej standardom, zgodny z prawem. Kryteria wyboru projektów zostały zawarte w załączniku – Kryteria Wyboru projektów w ramach działania [...]Kryteria te zostały przyjęte uchwałą Komitetu Monitorującego RPO 2014+. Zgodnie z wyjaśnieniem/opisem kryterium nr [...]- w ramach kryterium oceniane będzie, czy określone przez Wnioskodawcę wskaźniki osiągnięcia celów projektu w pełni opisują charakter projektu i mogą zostać osiągnięte przy danych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu (realność osiągnięcia wskaźników). Ocena kryterium będzie uwzględniała skalę, zakres i specyfikę projektu. Ocenie podlegać będzie: - wybór, poprawność, kompletność, wiarygodność wskaźników i ich wpływ na cele określone w RPO 2014+, - wpływ wartości docelowych wskaźników w projekcie na wartości docelowe wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, - planowane zakończenie projektu do końca roku [...]. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, w ramach dokonanej oceny, [...]pozytywnie oceniła projekt w zakresie wyboru, poprawności i kompletności wskaźników RPO 2014+, natomiast nie przyznano punktów za planowane zakończenie projektu do [...] r. oraz za wartości docelowe wskaźników w projekcie, które nie wpłyną na wartości docelowe wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania. Z przeprowadzonej przez [...] analizy projektu w świetle kryterium nr [...] w sposób oczywisty wynika, że wartości docelowe wskaźników w projekcie nie dotyczą wskaźników określonych dla Ram Wykonania dla osi priorytetowej nr 3 – [...]. W wyniku realizacji projektu żaden budynek nie zostanie zmodernizowany energetycznie, nie zostaną również wybudowane zintegrowane węzły przesiadkowe. Nie sposób zatem nie zgodzić się z oceną [...], że nieuzasadnione byłoby przyznanie punktacji za element podlegający ocenie, którego wnioskodawca nie spełnił. Jednocześnie, zdaniem Sądu, niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut, nierzetelnego i nieprzejrzystego opisu kryterium nr [...]. Zarówno z brzmienia jak i z opisu kryterium wynika, że ocenie będzie podlegać wpływ wskaźników projektu na realizację celów Programu, co wprost odnosi się do Regionalnego programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020. Istotne jest również to, co podkreślono w orzeczeniu, że kryterium to jest weryfikowane w przypadku wszystkich działań i poddziałań RPO, co wskazuje na to, że jego istotą jest premiowanie tych inwestycji, które pozytywnie wpłyną na tzw. Ramy Wykonania w skali całego Programu. Jak wskazano zatem, słusznie [...] w swojej ocenie odniosła się do wskaźników docelowych określonych w RPO, a nie do wskaźników z tzw. generatora wniosków (określonych dla poszczególnego projektu). Obowiązkiem instytucji organizującej konkurs (komisji konkursowych) jest ścisłe przestrzeganie i stosowanie kryteriów oceny, a zatem jeżeli w ramach kryterium nr [...] oceny merytorycznej, ocenie podlega wpływ wartości docelowych wskaźników w projekcie na wartości docelowe wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania, to [...]ma obowiązek ocenić ten wpływ i odzwierciedlić swoją ocenę w liczbie punktów, które przyznaje projektowi w ramach kryterium. Prawidłowa jest również, zdaniem Sądu, ocena organu, dotycząca określenia terminu zakończenia realizacji projektu. Wymóg ten wynika bowiem jasno z kryterium nr [...] i nie budzi wątpliwości, że premiowane dodatkowym punktem, w ramach tego kryterium, są projekty, których planowe zakończenie przewidziano do końca roku [...]. Jak wynika z powyższego, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, [...]odniosła się do zarzutów podniesionych w proteście. Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia zostały określone w regulaminie konkursu, zatem były znane stronie skarżącej. Zarówno treść kryteriów jak i ich uzasadnienie nie budzą wątpliwości. Skarżąca przystępując do konkursu wyraziła akceptację dla obowiązujących zasad oceny merytorycznej, które dotyczą wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie. Reguły konkursowe były dla wszystkich uczestników takie same od jego ogłoszenia i nie uległy zmianie w trakcie trwania konkursu. Należy również podkreślić, że w przypadku wątpliwości wnioskodawcy mają możliwość zwrócenia się o uzyskanie informacji i wyjaśnień do organizatora konkursu. Należy zatem uznać, że obniżenie liczby punków z powodu braku przyczyniania się projektu do realizacji wskaźników programowych wybranych do Ram Wykonania oraz za planowane zakończenie projektu do [...] r. znajduje uzasadnienie w świetle zasad oceny kryterium i nie narusza wskazanych przez stronę skarżącą przepisów art. 37 ust. 1 , ust 2 ustawy wdrożeniowej, w zw. z pkt 4 rozdział 3 i 5 wytycznych w zakresie wyboru projektów w zw. z pkt [...] regulaminu w zw. z załącznikiem nr 1 do regulaminu. Strona skarżąca zakwestionowała także ocenę projektu dokonaną w ramach kryterium nr [...]. Zgodnie z tym kryterium -[...]: -wpływ neutralny – [...] pkt. -pozytywny wpływ na jedną z zasad horyzontalnych – [...] pkt. -pozytywny wpływ na dwie zasady horyzontalne – [...] pkt. -pozytywny wpływ na trzy lub więcej zasad horyzontalnych –[...] pkt., Ocenie, jak wynika z uzasadnienia kryterium, podlegało to, czy projekt ma pozytywny wpływ na polityki horyzontalne UE. Zakres realizacji zasad horyzontalnych obejmuje: - zrównoważony rozwój, - równość szans i niedyskryminację - równouprawnienie płci, - inne (nie wskazane powyżej). W ramach kryterium sprawdzana jest zgodność projektu z horyzontalnymi zasadami niedyskryminacji i równości szans ze względu na płeć. W szczególności, przedmiotem sprawdzenia jest, czy projekt nie ogranicza równego dostępu do zasobów (towarów, usług, infrastruktury) ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. W przypadku osób z niepełnosprawnościami, niedyskryminacyjny charakter projektu oznacza konieczność stosowania zasady uniwersalnego projektowania i racjonalnych usprawnień zapewniających dostępność oraz możliwości korzystania ze wspieranej infrastruktury. [...] oceniła, że projekt będzie oddziaływać w sposób pozytywny na zasadę horyzontalną - zrównoważony rozwój, w związku z czym przyznano [...] punkt na [...]możliwe. Jednocześnie uznając, że wpływ projektu na pozostałe ww. zasady jest neutralny. [...], odnosząc się do podniesionego w proteście zarzutu wadliwie dokonanej oceny, wskazała, że wiele rozwiązań wskazanych i uznanych przez wnioskodawcę w dokumentacji aplikacyjnej i proteście za mające pozytywny wpływ na zasady horyzontalne, w rzeczywistości nie wpływa pozytywnie na wdrażanie tych zasad, m.in., stworzenie stanowiska pracy w ramach projektu czy przeszkolenie pracownika do zdalnego monitorowania pracy elektrowni., elastyczne godziny pracy. Zdaniem Sądu, dokonana przez[...] analiza dokumentacji aplikacyjnej, uzasadnia ocenę, że proponowane przez wnioskodawcę rozwiązania nie są związane z działaniami w ramach zakresu projektu na rzecz pozytywnego wpływu na zasady horyzontalne UE lecz dotyczą ogólnych zasad, które mogłyby być wdrożone i są realizowane przez wnioskodawcę również w sytuacji niezrealizowania projektu, np. fakt, że w firmie wnioskodawcy nie występują żadne bariery w dostępie do stanowisk pracy, szkoleń, doskonalenia zawodowego ze względu na pleć. Za prawidłowe należy uznać również stanowisko [...], że wskazane przez wnioskodawcę rozwiązania, takie jak np. przyjęte rozwiązania infrastrukturalne (budowa utwardzonej drogi), czy zdalne monitorowanie pracy urządzeń elektrowni wiatrowej, nie stanowią szczególnych rozwiązań na rzecz osób niepełnosprawnych. Jednocześnie, jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, mimo deklaracji wnioskodawcy, brak rzeczywistych rozwiązań w projekcie, opartych o zasady uniwersalnego projektowania ze względu na osoby niepełnosprawne. W ocenie Sądu, zarówno treść kryterium nr [...] jak i jego uzasadnienie nie budzą żadnych wątpliwości. Zaś projekty, których realizacja jest współfinansowana ze środków unijnych muszą być zgodne ze wskazanymi tam zasadami horyzontalnymi i wynikającymi z tych zasad standardami. Nie ulega przy tym wątpliwości, że niezbędne dla uzyskania dofinansowania jest zachowanie neutralności, natomiast punktacja dotyczy jedynie wpływu pozytywnego. Wynika to z faktu, że zachowania niedyskryminacyjne są wprost wymagane przez prawo (chociażby przepisy kodeksu pracy), respektowanie go uznać należy za obowiązek wnioskodawcy, realizowany niezależnie od projektu. Zdaniem Sądu, [...] prawidłowo oceniła, dokonując analizy wniosku oraz treści protestu, że liczba przyznanych wnioskodawcy w ramach tego kryterium punktów, jest adekwatna do poziomu, w jakim projekt spełnia przedmiotowe kryterium. W ramach ponownej oceny kryterium nr [...][...] odwołując się do zasad oceny tego kryterium wskazała, że w ramach kryterium nr [...]analizowane będzie przedstawione uzasadnienie potrzeby realizacji projektu, w tym, m.in., opis istniejącej konkurencji, zapotrzebowanie na produkt/usługę powstałą w wyniku realizacji przedsięwzięcia. W ocenie brane pod uwagę będzie, czy projekt stanowi odpowiedź na zidentyfikowane problemy/potrzeby Wnioskodawcy, czy planowane działania są adekwatne do potrzeb Wnioskodawcy, czy planowane działania umożliwią realizację projektu, czy potrzeby Wnioskodawcy wynikają ze szczegółowej analizy, czy Wnioskodawca wykazał zapotrzebowanie rynku na produkty/usługi powstałe w wyniku realizacji projektu, czy projekt rozwiązuje w pełni zidentyfikowane problemy. Ocenie podlegać będzie, czy inwestycja przyczyni się do znacznego zwiększenia oszczędności energii, a także będzie przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu. Strona skarżąca zarzuciła, że w zakresie kryterium nr[...] nie wskazano i nie odniesiono się do definicji "deficytu energetycznego", a dopiero na etapie rozpatrzenia protestu organ przyjął dowolną interpretację, że deficyt energetyczny odnosi się do gospodarstw domowych. Należy zatem wskazać, co w odpowiedzi na skargę podniósł organ, że w Instrukcji do sporządzenia studium wykonalności dla wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach przedmiotowego konkursu, stanowiącej załącznik nr 4 do regulaminu konkursu, wskazano, że [...] Ponadto, co należy również podkreślić, termin - ubóstwo energetyczne jest terminem od lat funkcjonującym i zdefiniowanym w piśmiennictwie (por. I. Figaszewska, Ubóstwo energetyczne - co to jest?, Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki 05/2009). W ocenie Sądu zatem, [...]dokonując oceny projektu, w zakresie kryterium nr [...], nie naruszyła wynikających z art. 37 ustawy, ww. zasad. Strona skarżąca zakwestionowała również ocenę dokonaną w ramach kryterium nr [...]. Zgodnie z kryterium [...] - [...]punkty będą przyznawane w ramach grupy projektów wykorzystujących to samo źródło energii (wiatrowej/słonecznej/biomasy/wodnej/geotermalnej/biogazu). W przypadku zainstalowania urządzeń wykorzystujących różne źródła energii odnawialnej, punkty będą przyznane tylko dla jednego rodzaju instalacji o wyższej mocy. Punktacja wyliczana będzie wg wzoru: liczba punktów w kryterium = (X/Y) * A (wartość do drugiego miejsca po przecinku zaokrąglona matematycznie) gdzie: X – wskaźnik efektywności kosztowej najniższy w grupie złożonych projektów wykorzystujących dane źródło energii (wiatrowej/słonecznej/biomasy/wodnej/geotermalnej/biogazu), gdzie wskaźnik efektywności kosztowej = środki UE projektu/ moc instalowanych urządzeń w ramach projektu (wartość do drugiego miejsca po przecinku zaokrąglona matematycznie), Y – wskaźnik efektywności kosztowej ocenianego projektu wykorzystującego dane źródło energii (wiatrowej/słonecznej/biomasy/wodnej/geotermalnej/biogazu), gdzie wskaźnik efektywności kosztowej środki UE projektu/ moc instalowanych urządzeń w ramach projektu (wartość do drugiego miejsca po przecinku zaokrąglona matematycznie), A - waga = [...] pkt. Maksymalna liczba punktów w ramach kryterium wynosi [...] pkt. Efektywność kosztowa projektu pozwala na wybór projektów cechujących się najlepszym stosunkiem środków UE do osiągniętych efektów zapewniając tym racjonalne i efektywne wydatkowanie środków w ramach programu. Jak wynika z powyższego opisu i na co wskazywała komisja, kryterium nr[...] jest kryterium sparametryzowanym, o jasno wskazanej definicji. Dokładnie określa wzór, według którego jest przyznawana punktacja. Wszystkie dane do obliczenia efektywności kosztowej projektu są pobierane z dokumentacji aplikacyjnej podmiotów uczestniczących w konkursie, tj. kwota dofinansowania projektu oraz wartość mocy zainstalowanych w ramach projektu urządzeń. W kryterium wyraźnie wskazano, że punkty będą przyznawane w ramach grupy projektów wykorzystujących to samo źródło energii (wiatrowej/słonecznej/biomasy/wodnej/geotermalnej/biogazu). Trudno zatem nie podzielić konkluzji [...], że konstrukcja kryterium promuje projekty, które przy najmniejszej zaangażowanej kwocie środków UE przynoszą największy efekt rzeczowy (tj. wyższa moc zainstalowana za niższą kwotę), a w efekcie promuje projekty z wyższą efektywnością ekologiczną. Kryterium jest mierzalne, a przyznawana punktacja jest wynikiem wyliczenia matematycznego dokonywanego na podstawie danych, przedstawianych we wnioskach. Zarzuty strony skarżącej zmierzają do oceny zasadności kryterium; słusznie zaś wskazała, że jej rolą jest sprawdzenie prawidłowości zastosowania kryterium W związku z powyższym, zarzut podniesiony w skardze, że organ dokonał niezgodnego z prawem opisu przedmiotowego kryterium, a w konsekwencji błędnej oceny, należy również uznać za nieuzasadniony. Kolejną, zakwestionowaną przez stronę skarżącą, jest ocena dokonana w ramach kryterium nr [...]–[...] Zgodnie z definicją tego kryterium, w ramach tego kryterium należy opisać zastosowane technologie, w tym najlepsze technologie wykorzystujące [...]przyczyniające się do osiągnięcia jak najwyższego efektu ekologicznego. W wyniku przeprowadzonej oceny komisja odwoławcza, po przeanalizowaniu dokumentacji aplikacyjnej, treści list sprawdzających ekspertów oraz protestu stwierdziła, że istnieją analizy eksperckie, które pokazują, że [...] oddziałują w sposób zdecydowanie negatywny na środowisko naturalne, w tym na zdrowie ludzi. [...] uznała, że technologia wytwarzania energii elektrycznej w [...] powodować może negatywne oddziaływania środowiskowe, na które szczegółowo wskazano (emisja pola elektromagnetycznego, szum, infradźwięki, efekt stroboskopowy, lśnienia, rzucania cienia, zagrożenie dla zwierząt – przyczynianie się do śmiertelności nietoperzy i ptaków wędrownych, niekorzystna modyfikacja struktury krajobrazu maturalnego). Sąd podziela ocenę [...], że skoro w odniesieniu do tego kryterium nie wskazano kryteriów uzasadniających jednoznacznie przyznaną punktację to należy przyjąć, że w ramach tego kryterium analizie eksperckiej podlegają zastosowane technologie, w tym technologie wykorzystujące [...]przyczyniające się do osiągnięcia jak najwyższego efektu ekologicznego. Skoro istnieją analizy eksperckie (przywołane przez [...], które pokazują że[...] działają w sposób negatywny na środowisko naturalne i zdrowie ludzi, że stanowią zagrożenie dla elementów środowiska, większe niż – przykładowo - instalacje wykorzystujące energię słoneczną czy geotermię, zwłaszcza np. prokonsumenckie mikroinstalacje [...] realizowane na budynkach mieszkalnych, to powyższe mogło stanowić przesłankę do obniżenia punktacji. Jednocześnie zaś, jak wskazano, [...] w żaden sposób nie podważyła faktu pozytywnego zaopiniowania procedury środowiskowej. Reasumując, zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia. Sąd mając na uwadze dopuszczalne w tego rodzaju sprawach ramy kontroli, po przeanalizowaniu akt sprawy, nie znalazł podstaw do uznania, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający obowiązujące prawo, tym samym uznając, że organ zasadnie ocenił, że projekt nie mógł w ramach objętych protestem i skargą kryteriów otrzymać większej, aniżeli otrzymał punktacji. Stanowisko organu zostało przy tym uzasadnione w prawidłowy i wyczerpujący sposób. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (Dz. U. 2017, poz. 1460) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło