III SA/Po 452/24

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-05

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej, dokonane poprzez pozostawienie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata w budynku wielolokalowym, jest skuteczne i uprawnia do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze, uregulowane w art. 44 K.p.a., wymaga ścisłego przestrzegania wymogów proceduralnych. Pozostawienie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata w budynku wielolokalowym, bez wykazania niemożności umieszczenia go w skrzynce pocztowej lub drzwiach mieszkania, nie spełnia wymogów art. 44 § 2 K.p.a. W takiej sytuacji nie można skutecznie zastosować fikcji doręczenia, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu w dacie wskazanej przez organ.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. kwestionował postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną. Organ I instancji nałożył karę decyzją z 22 stycznia 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził uchybienie terminu, uznając decyzję organu I instancji za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym w dniu 11 sierpnia 2020 r. po dwukrotnej awizacji. Skarżący twierdził, że nie otrzymał awizowanej przesyłki z powodu winy poczty i decyzję otrzymał dopiero 9 listopada 2022 r., wnosząc odwołanie 15 listopada 2022 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 roku sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 22 stycznia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.) nałożył karę pieniężną na M. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], w kwocie 2 000 zł. Organ stwierdził naruszenie określone w przepisie 7.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jako samowolna zmiana wskazań przyrządów pomiarowych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego taksówką. Postanowieniem z 17 lipca 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako K.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami art. 127 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1), właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). W myśl przepisów art. 129 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Na podstawie art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Stosownie do art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) pod pojęciem operator wyznaczony ww. ustawa rozumie operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych. Zgodnie z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 30 czerwca 2015 r. [...] S.A. została operatorem wyznaczonym do pełnienia powszechnych usług pocztowych, na lata 2016-2025. Decyzja organu I instancji została wysłana do skarżącego na adres: ul. [...] (adres do doręczeń, wskazany w rejestrze przedsiębiorców Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dalej CEIDG) wraz z pismem z przewodnim z 24 lipca 2020 r. informującym jednocześnie stronę, że upomnienie nr [...] zostało anulowane z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji stronie na adres: os. [...]. Przesyłka została uznana za doręczoną na adres: ul. [...], [...], na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. po podwójnej awizacji (awizo w dniu 28 lipca 2020 r., powtórne awizo w dniu 05 sierpnia 2020 r.). W związku z powyższym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania biegł od dnia następującego po uznaniu decyzji za doręczoną stronie na podstawie art. 44 § 2 K.p.a. a więc od dnia 12 sierpnia 2020 r. i upływał w dniu 25 sierpnia 2020 r. (wtorek). Skarżący wniósł odwołanie pismem z 15 listopada 2022 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 listopada 2022 r., zatem uchybił terminowi do jego wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1, § 2 i § 3 K.p.a. w razie uchybienia terminu przez stronę postępowania organ jest uprawniony do jego przywrócenia, w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: a) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; b) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; c) dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; d) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. Organ zaznaczył, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, natomiast podniósł okoliczności braku swojej winy (brak prawidłowego doręczenia decyzji bez winy skarżącego, otrzymanie decyzji dopiero 09 listopada 2022 r., toczącego się postępowania karnego wobec [...]). Zdaniem organu z materiału zebranego w aktach sprawy wynika bezspornie, że odwołanie zostało nadane po terminie. Decyzja organu I instancji została wysłana do strony na adres: ul. [...] czyli na adres do korespondencji wskazany w CEIDG a także wskazany przez skarżącego podczas kontroli. Następnie przesyłka po dwukrotnej awizacji została zwrócona do nadawcy. W związku z powyższym organ ustalił, że decyzja została prawidłowo doręczona stronie w trybie zastępczym w dniu 11 sierpnia 2020 r. (wtorek). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. C. ocenił, że zdarzenie miało miejsce 07 listopada 2019 r. co ukazuje, że od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat, a w niniejszej sprawie upłynął okres 5 lat, dlatego sprawa powinna zostać umorzona Ponadto w dniu 14 lutego 2020 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział III karny wydał wyrok nakazowy w sprawie o sygn. akt III W [...] i uznał M. C. za winnego wykroczenia z art. 134 § 1 K.w. W związku z czym skarżący podniósł zarzut karania dwa razy za to samo. Skarżący podał, że w piśmie z 15.11.2022r. przytoczył problem z dostarczaniem korespondencji nie z jego winy i na każde pismo otrzymane w niniejszej sprawie odpowiadał pisemnie, co jest bezsporne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia 30.09.2024r. skarżący podał, że nie można obarczać winą skarżącego za nieprawidłowe doręczenie korespondencji. Na rozprawie w dniu 05 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego (ojciec skarżącego) oświadczył, że poza pismem z 20 lipca 2020 r. w którym zwrócili się do organu o nadesłanie decyzji, nie pisali do organu żadnych pism, czekali na doręczenie decyzji. Jak syn dostał we wrześniu 2022 r. kolejne upomnienie, to zwrócili się z pismem z 03 października 2022 r. gdzie podnosili zarzuty wobec decyzji, a potem jak organ doręczył decyzję w dniu 09 listopada 2022 r. to uznali, że dopiero od tej daty biegnie termin do wniesienia odwołania i wnieśli odwołanie 15 listopada 2022 r. W tym odwołaniu napisali z synem, że nie było winy w tym, że odwołania nie złożyli wcześniej, bo nie znali treści decyzji, nie była ona doręczona. A dostają dużo korespondencji i poczta nie wszystko prawidłowo doręcza. W przedłożonym na rozprawie piśmie z dnia 3 marca 2025r. skarżący podał, że odwołanie wniósł w terminie, gdyż decyzję otrzymał dopiero 9.11.2022r. Awizowanej korespondencji nie otrzymał nie z własnej winy tylko z winy poczty, która nie doręczyła mu przedmiotowej korespondencji. Nie można było ustalić celowego działania poczty, a jak ustaliła prokuratura i sąd, do których zwrócił się skarżący, by ustalić winę poczty w braku doręczenia korespondencji ( akta Prokuratury Rejonowej [...] o sygn. [...], akta Sądu Rejonowego [...] Wydział VI Karny, sygn. VI Kp [...]): nie można negować sytuacji, że skarżący nie otrzymał korespondencji ale biorąc pod uwagę ogromną liczbę korespondencji doręczanej codziennie przez Pocztę Polską jest nieuniknionym, że mogą się zdarzyć sytuację w czasie których dojdzie do zaniedbań czy przeoczeń, nie można jednak takim działaniom przypisywać celowego działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie, w którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 stycznia 2020r. Stanowisko skarżącego sprowadza się do stwierdzenia, że decyzja nie została mu skutecznie doręczona w dacie wskazywanej przez organ, gdyż żadna przesyłka do niego nie dotarła a decyzję otrzymał dopiero 9 listopada 2022r. i w terminie wniósł odwołanie pismem z dnia 15 listopada 2022r. Poza sporem pozostają w niniejszej sprawie kwestie związane z zasadnością wydania decyzji z 22 stycznia 2020r. W pierwszej bowiem kolejności ustalenia wymaga kwestia terminowości wniesionego odwołania. Należy wyjaśnić, że pierwszym etapem postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym jest badanie odwołania pod kątem spełnienia wymogów formalnych. Na tym etapie organ odwoławczy zobowiązany jest ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Jeśli organ stwierdzi uchybienie terminowi do jego wniesienia, wówczas ma obowiązek wydać na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie, które jest ostateczne i może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. stanowiło ustalenie, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji z uchybieniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a Z akt sprawy oraz ustaleń organu wynika, że w danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres do doręczeń wskazany został adres: [...] ul. [...] nr [...]. Adresu tego skarżący nie kwestionował. Na ten adres została wysłana decyzja z 22 stycznia 2020r. Z twierdzeń organu wynika, że przesyłka obejmująca decyzję z dnia 22 stycznia 2020 r. została złożona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 11 sierpnia 2020 r., po uprzedniej dwukrotnej awizacji przesyłki w dniach 28 lipca 2020r. i 5 sierpnia 2020r. i – z uwagi na jej niepodjęcie przez adresata – zwrócona do nadawcy. To uprawniało organ do zastosowania fikcji doręczenia z art. 44 k.p.a. Organ uznał, że w związku z tym 14 – sto dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 25 sierpnia 2020r. i odwołanie wniesione pismem z dnia 15 listopada 2022r. było wniesione z uchybieniem terminu. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia wskazywanego przez organ podając, że nie z własnej winy nie otrzymał awizowanej przesyłki i tym samym nie można liczyć terminu na wniesienie odwołania w dacie wskazanej przez organ. Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39 - 49 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio (art. 45 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany (...): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4). Tryb doręczenia przesyłek kierowanych przez organy administracji za pośrednictwem operatora pocztowego w postępowaniu administracyjnym przewidziany w art. 44 § 1-4 k.p.a. jest przykładem fikcji prawnej. W ramach tego trybu, pomimo braku fizycznego dotarcia przesyłki do adresata, może dojść do uznania ją za doręczoną ze wszystkimi związanymi z tym skutkami. Przesłanki omawianej instytucji doręczenia zastępczego jako wyjątku od doręczenia umożliwiającego zapoznanie się przez adresata z treścią pisma muszą być wykładane ściśle, a poprawność czynności doręczenia musi być rygorystycznie przestrzegana. Sekwencja czynności warunkujących powstanie fikcji doręczenia jest uregulowana w przepisach art. 44 § 1-3 k.p.a. W art. 44 § 1 posłużono się sformułowaniem "niemożność doręczenia", która odnosi się do braku podstaw albo faktycznej możliwości doręczenia pisma w sposób określony w art. 42 i art. 43 k.p.a. Niemożność tę wyczerpuje, po pierwsze, nieobecność adresata bądź dorosłego domownika w miejscu zamieszkania w momencie podjęcia próby doręczenia i brak osób posiadających status sąsiada albo dozorcy. Po drugie, niemożność doręczenia zachodzi w sytuacji, gdy wprawdzie takie osoby są obecne, ale wyraźnie odmówiły podjęcia się przekazania przesyłki adresatowi albo nie są zdolne ze względów psychofizycznych, by to uczynić (zob. G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, s. 454). Druga przesłanka doręczenia zastępczego dotyczy czynności podmiotu, któremu powierzono czynności doręczenia. W przypadku doręczenia przez pocztę obejmuje ona pozostawienie pisma na okres 14 dni w placówce pocztowej. Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 15 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) placówka pocztowa stanowi jednostkę organizacyjną operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym. Trzecia przesłanka obejmuje złożenie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Zawiadomienie należy umieścić w skrzynce oddawczej albo – gdy nie jest to możliwe – w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Kolejność miejsc, w których można pozostawić awizo jest bezwzględnie obowiązująca co oznacza, że doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a tylko w przypadku braku takiej możliwości w innych miejscach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016r., sygn. akt II FSK 3420/14). Treść zawiadomienia powinna zawierać informację o fakcie i dacie, w której doręczenie osobiste nie powiodło się oraz o tym, że przesyłka zostanie złożona w placówce pocztowej na okres siedmiu dni i możliwości jej odebrania przez adresata w tym terminie. Niestawienie się adresata po odbiór przesyłki obliguje doręczyciela do ponowienia zawiadomienia i zakreślenia 14-dniowego terminu od dnia pierwszej próby doręczenia. Wymagania te korespondują z § 34 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026). Przepis ten przewiduje, że "zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową". W zakresie usług świadczonych przez [...] S.A. treść zawiadomienia reguluje § 24 ust. 1 pkt 1 załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Zarządu [...] S.A. z 20 marca 2018 r. "Regulamin świadczenia usług powszechnych". W myśl tego przepisu zawiadomienie sporządza się na odpowiednim formularzu. Jego treścią jest informacja o próbie doręczenia przesyłki, o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata miejsce to jest odnotowywane na przesyłce pocztowej. W § 24 ust. 1 pkt 2 wspomnianego regulaminu przewidziano dodatkową możliwość skierowania zawiadomienia w formie elektronicznej (SMS albo e-mail), jeżeli adresat złożył w placówce oddawczej żądanie otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej. W orzecznictwie przyjęto, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje, oraz jego adresu. Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1870/16). Przepis art. 44 k.p.a. umożliwia zatem osiągnięcie w toku postępowania skutku doręczenia, warunkującego sprawność i prawną skuteczność podejmowanych przez organ czynności. Stwarza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Przyjęcie fikcji doręczenia (domniemania doręczenia) pisma ma doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego niezwykle istotne jest ścisłe przestrzeganie wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje niemożność powoływania się na domniemanie doręczenia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 44; wyrok NSA z 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11; wyrok NSA z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1946/19). Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 695/12, aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Odnosząc powyższe do realiów sprawy wskazać należy, że przesyłka została skierowana na prawidłowy adres, co nie było w sprawie sporne. Okoliczność powyższa nie świadczy jednak ostatecznie o tym, że doręczenie, o którym mowa, a które dokumentuje koperta zwrotna na k. 88 akt administracyjnych, jest prawidłowe, tj. zasadnie zastosowano wobec niego przepis art. 44 k.p.a. Z adnotacji na przesyłce wynika, że przesyłka była podwójnie awizowana w dniach: 28.07.2020r. i 5.08.2020r. i zwrócono ją do nadawcy w dniu 12 sierpnia 2020 r. Wątpliwości sądu budzi adnotacja doręczyciela, z której wynika, że zawiadomienie – awizo zostało pozostawione w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z treści art. 44 § 2 k.p.a. wynika, że taki sposób pozostawienia awiza jest dopuszczalny dopiero w sytuacji gdy nie jest możliwie pozostawienie tego zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej bądź w na drzwiach mieszkania/ biura adresata. W pierwszej kolejności miejscem pozostawienia zawiadomienia jest skrzynka pocztowa oddawcza, która zapewnia bezpieczeństwo korespondencji a dostęp do niej ma doręczyciel operatora publicznego. Dopiero wykazanie, że nie została zamontowana albo była zniszczona umożliwia skorzystanie z innych możliwości wskazanych w tym przepisie. Z adresu wynika, że skarżący korespondencję odbiera w budynku wielolokalowym (ul. [...]). Niezrozumiałym jest w takiej sytuacji uznanie, że pozostawienie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata jest spełnieniem wymogu z art. 44 § 2 k.p.a. również w budynku wielolokalowym, który za "posesję adresata" uznany być nie może. Wskazana w art. 44 § 2 k.p.a. kolejność miejsc, w których adresat może się zapoznać z zawiadomieniem i skorzystać z możliwości odbioru pisma musi być zachowana. W przedmiotowej sprawie nie wyjaśniona przyczyn i sposobu pozostawienia zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, czy adresat w budynku wielolokalowym miał możliwość zapoznania się z tak pozostawionym zawiadomieniem. Nie ustalono z jakich przyczyn doręczyciel nie skorzystał z możliwości pozostawienia zawiadomienia w skrzynce czy drzwiach skarżącego. Okoliczności te są bardzo istotne, tym bardziej, że skarżący od początku konsekwentnie wskazuje, że nie wiedział o przesyłce a decyzja została mu doręczona dopiero 9 listopada 2022r. Podawał, że zwrócił się do prokuratury i sądu ze skargą na działalność poczty, co organ zignorował nie domagając się dodatkowych wyjaśnień czy dokumentów zarówno od skarżącego jak i poczty. Nadto skarżący wskazywał, że zawsze odbiera korespondencję a zdarza się, że poczta nie wykonuje prawidłowo swoich obowiązków o czym zawiadomił prokuraturę, co organ również zignorował. W takiej sytuacji przedwczesne jest uznanie, że dopełniono wszystkich formalności, o których mowa powyżej, co uprawniałoby do zastosowania wobec tego doręczenia fikcji prawnej z art. 44 k.p.a. To zaś oznacza, że w przedstawionych dotychczas w sprawie okolicznościach nie sposób uznać, by decyzja WWITD z 22.01.2020r. r. weszła do obrotu prawnego w dacie wskazanej przez organ, a złożone w dniu 15 listopada 2022 r. odwołanie od tej decyzji jest spóźnione. Skoro bowiem termin na jego złożenie nie rozpoczął biegu 12 sierpnia 2020r., to tym samym nie mógł upłynąć przed datą, w której odwołanie złożono. Rzeczą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie dokonanie ponownej analizy okoliczności związanych z doręczeniem decyzji z dnia 22 stycznia 2020 r. i podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosków strony, z uwzględnieniem powyższej oceny sądowej tej kwestii. Jeśli istnieją inne niż zabezpieczone w aktach dowody prawidłowości doręczenia przesyłki (w tym dowód na brak możliwości złożenia zawiadomienia w skrzynce odbiorczej czy drzwiach adresata ewentualnie wykazanie jakim miejscem było " widoczne miejsce przy wejściu na posesje adresata", czy adresat miał w ogóle możliwość w budynku wielolokalowym zapoznania się z zawiadomieniem poczty), winny one zostać przedstawione w ramach materiału dowodowego sprawy, co nie miało miejsca dotychczas, i uwzględnione w rozstrzygnięciu. Organ winien również uwzględnić notoryjny fakt, że doręczenie miało miejsce w okresie obostrzeń związanych z pandemią, co mogło mieć wpływ na niezachowanie wymogów z art. 44 § 2 k.p.a. przez doręczyciela a tym samym nie pozwala uznać, że decyzja organu I instancji weszła do obrotu w dacie wskazanej przez organ. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło