III SA/Po 479/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji S. J., zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję opisaną w rubrum. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] listopada 2017 r., którą ustalono skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł. Pismem z [...] lipca 2018 r. pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadniając wniosek napisał, że skarżąca jest osobą starszą, utrzymująca się wyłącznie z emerytury w wysokości [...] zł, samotnie zamieszkującą i schorowaną (zastawka serca) i będącą pod stałą opieką lekarzy specjalistów (w szczególności kardiologa). Uiszczenie kwoty prawie [...] zł stanowi dla skarżącej bardzo duże obciążenie i to w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie zaskarżonej decyzji nie jest jeszcze zakończone. Ponadto skarżąca potrzebuje stale leków, w tym gliceryny, celem regulacji niskiego ciśnienia krwi i prawidłowego działania zastawki. Nadto skarżąca musi utrzymywać dom w którym mieszka, gdzie rachunki oscylują na poziomie [...] zł miesięcznie. Ponadto zbliżający się sezon grzewczy wymaga zakupu opału (węgla), którego ceny znacznie wzrosły. Pełnomocnik wskazał, że koszt ogrzewania w sezonie grzewczym wynosi ok [...] zł i to przy bardzo oszczędnym sposobie ogrzewania. Pełnomocnik ocenił, że wykonanie zaskarżonej decyzji z pewnością spowoduje niemożność uiszczania na bieżąco stałych opłat. Także słaba kondycja fizyczna skarżącej może ulec diametralnemu pogorszeniu, jeśli pozbawiona zostanie możliwości zakupu odpowiednich leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Celem instytucji wstrzymania wykonania nie jest ocena legalności aktu lub czynności, ale ukształtowanie stosunków, do czasu rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a więc negatywnym skutkom, które może wywołać decyzja administracyjna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. II FSK 1490/07, LEX nr 1011336; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. II OZ 741/08, LEX nr 493666). Przesłankami zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z wykonania danego aktu lub czynności. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające zastosowanie powołanej instytucji, spoczywa wyłącznie na stronie skarżącej. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (por. np. postanowienia NSA z 14 grudnia 2009 r. II OSK 1898/09 oraz z 04 listopada 2008 r., II OZ 1143/08 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu, mogą być, co do zasady, jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, tj. ma przymiot wykonalności. Przede wszystkim Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja posiada przymiot wykonalności, bowiem nakłada na skarżącą obowiązek zwrotu określonej kwoty pieniędzy ([...] złotych). Dalej Sąd ocenia, że nie zostały należycie wykazane okoliczności, które przemawiają za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zawodowy pełnomocnik nie udokumentował bowiem żadnego z argumentów zaprezentowanych we wniosku. W szczególności wniosek nie został opatrzony żadnymi dokumentami potwierdzającymi sytuację finansową skarżącej. Sąd nie może zatem zweryfikować twierdzeń zawartych we wniosku, w tym jednoznacznie ustalić dysproporcji pomiędzy kwotą której zwrotu zażądano od skarżącej, a przychodami miesięcznymi skarżącej i deklarowanymi wydatkami. Sąd zaznacza, że w aktach administracyjnych nie ma żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej skarżącej. Sąd zaznacza i to, że możliwość wyegzekwowania kwoty, sama w sobie nie stanowi wystarczającej przyczyny wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2046/16 (CBOSA), że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Sąd zaznacza, że badając wniosek nie ocenia prawidłowości wydania decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale jedynie bada, czy występuje prawdopodobieństwo wystąpienia następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jakie może wywołać wykonanie danego aktu lub czynności. Kierując się powyższym, Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.