III SA/Po 486/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-08-20
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Małgorzata Górecka, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ponownie oceniając projekt po uchyleniu przez sąd pierwszej instancji jego wcześniejszej oceny, może przyznać niższą liczbę punktów, naruszając zasadę reformationis in peius?Ratio decidendi
Zasada reformationis in peius nie obowiązuje, gdy organ administracji publicznej, po wyroku kasacyjnym sądu, ponownie rozpoznaje sprawę i wydaje rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, a nie reformatoryjnym. W takiej sytuacji organ nie jest związany zakazem pogorszenia sytuacji prawnej strony w porównaniu do pierwotnej oceny, a jedynie musi przestrzegać wytycznych sądu co do ponownej oceny projektu w określonych kryteriach.Stan faktyczny
Miasto i Gmina złożyło wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Po negatywnej ocenie i nieuwzględnieniu protestu, sprawa trafiła do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i stwierdził naruszenie prawa w ocenie projektu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownej ocenie projekt uzyskał niższą liczbę punktów, co skutkowało jego nierekomendowaniem do dofinansowania. Po kolejnym proteście i orzeczeniu KO o nieuwzględnieniu, skarżący wniósł skargę do WSA. WSA pierwotnie stwierdził naruszenie zasady reformationis in peius i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA uchylił ten wyrok, wskazując, że zasada ta nie ma zastosowania w przypadku wyroku kasacyjnego. WSA rozpoznał sprawę ponownie, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi Miasta i Gminy [...} na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] października 2018r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę
Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020, [...] listopada 2016 r. ogłosił konkurs dla Działania 4.4 "Zachowanie, ochrona, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego" Poddziałania 4.4.1 "Inwestycje w obszarze dziedzictwa kulturowego regionu".
Miasto i Gmina [...] lutego 2017 r. przystąpiło do konkursu, składając wniosek i dokumentację projektu "Rewitalizacja terenu przy [...]".
Pismem z [...] lipca 2017 r. poinformowano wnioskodawcę, że do dofinansowania wybrano projekty, które uzyskały co najmniej 34,5 pkt za kryteria merytoryczne wartościujące.
Wnioskodawca złożył protest, wnioskując o dokonanie ponownej oceny projektu z punktu widzenia kryteriów merytorycznych wartościujących, nie zgadzając się z punktacją uzyskaną w ramach kryteriów [...].
Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020, dalej: "KO", [...] września 2017 r. orzekła o nieuwzględnieniu protestu.
Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe orzeczenie. Wyrokiem o sygn. akt III SA/Po 778/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II GSK 269/18 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że dokonano niepoprawnej merytorycznej oceny projektu w ramach kryteriów [...]
Po przeprowadzeniu ponownej oceny merytorycznej projektu przez KOP, Departament Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] pismem z [...] sierpnia 2018 r. poinformował wnioskodawcę o pozytywnej ocenie merytorycznej projektu, który uzyskał łącznie 32,5 pkt. KOP, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniła projekt tylko w zakresie kryteriów [...]. Odnośnie kryterium [...] KOP uznała, że spełniono dwa z czterech elementów: zastosowanie innowacyjnych rozwiązań energooszczędnych (element drugi) i dodatnie efekty ekonomiczne mające wpływ na bezpośrednie otoczenie inwestycji (element czwarty), stąd za kryterium [...] przyznano 4 pkt. Odnośnie kryterium [...] KOP uznała, że spełniono dwa z dziesięciu typów projektów: rewitalizacja, rewaloryzacja, konserwacja, renowacja, restauracja, zachowanie, a także adaptacja na cele kulturalne, obiektów oraz obszarów zabytkowych (typ pierwszy) i zakup trwałego wyposażenia oraz konserwacja i zabezpieczenie muzealiów, archiwaliów, starodruków i innych zabytków ruchomych jako integralne elementy szerszego projektu infrastrukturalnego (typ szósty), stąd za kryterium [...] przyznano 1 pkt.
Uchwałą Zarządu Województwa z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] zmieniono uchwałę Zarządu Województwa z
[...] października 2017 r. nr [...] w sprawie wyboru wniosków o dofinansowanie w ramach konkursu, wskutek czego projekt znalazł się na siódmym miejscu listy projektów nierekomendowanych do dofinansowania (poprzednio był na miejscu trzecim tej listy).
Wnioskodawca złożył protest, wnioskując o dokonanie ponownej oceny projektu z punktu widzenia kryteriów merytorycznych wartościujących, nie zgadzając się z punktacją uzyskaną w ramach kryteriów [...].
Orzeczeniem z [...] października 2018 r. Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020, po rozpatrzeniu protestu Miasta i Gminy, zwanych dalej skarżącym, od oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu "Rewitalizacja terenu przy [...]" dokonanej przez Departament Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...], działając na podstawie art. 58 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431), dalej: "ustawa wdrożeniowa", orzekła o nieuwzględnieniu protestu.
Składając skargę na orzeczenie Komisji Odwoławczej z dnia [...] października 2018 r. o nieuwzględnieniu protestu strona wniosła o stwierdzenie, że ocenę projektu przeprowadzono z naruszeniem prawa mającego istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa, zarzuciła naruszenie:
1. art. 153, art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej przez dokonanie oceny projektu w wykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób wadliwy, wykraczający poza przedmiot skargi, rozpoznania i rozstrzygnięcia wynikający z powyższego wyroku, prowadzący do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego w odniesieniu do oceny poszczególnych podkryteriów w ramach kryteriów [...] załącznika nr [...] do regulaminu konkursu;
2. art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej przez dokonanie oceny kryteriów 15 i 17 nieprzejrzyście i nierzetelnie, co przejawiało się zmiennością, brakiem konsekwencji i wewnętrzną sprzecznością stanowiska Instytucji Zarządzającej w zakresie wykazania i spełnienia przez projekt poszczególnych podkryteriów w ramach kryterium 15 i 17 podczas pierwszej oceny zakończonej orzeczeniem KO z [...] września 2017 r. i drugiej oceny zawartej w orzeczeniu KO z [...] października 2018 r.;
3. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z zapisami załącznika nr [...] do regulaminu konkursu przez brak dokonania należytej oceny w zakresie spełniania przez projekt kryteriów merytorycznych wartościujących w sytuacji, w której całokształt informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej wspartych argumentacją, wyjaśnieniami i zarzutami skarżącej uzasadniały przyznanie liczby punktów o wyższej wartości, tj. 6 pkt w ramach kryterium [...], 6 pkt w ramach kryterium [...] i 2 pkt w ramach kryterium [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 2 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 713/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa.
W uzasadnieniu wskazał, że zakaz reformationis in peius obowiązuje w niniejszej sprawie i polega na niemożności przyznania w ponownej ocenie mniejszej liczby punktów niż przy ocenie pierwotnej. Przy ponownej ocenie projekt wnioskodawcy uzyskał 32,5 pkt, zaś przy ocenie wcześniejszej - 33,5 pkt. Po wniesieniu zatem skargi do Sądu i korzystnym dla skarżącego ostatecznym stwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, organ ocenił projekt mniej korzystnie dla wnioskodawcy, naruszając tym samym zakaz reformationis in peius.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Instytucja Zarządzająca, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2019 r. o sygn. akt
I GSK 205/19 uchylił wymieniony wyżej wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu.
W uzasadnieniu NSA stwierdził w szczególności, że zasada zakazu reformationis in peius odnosi się ona tylko i wyłącznie do rozstrzygnięcia organu (sądu) odwoławczego mającego charakter reformatoryjny, w którym to organ (sąd) rozstrzyga sprawę co do jej istoty. A zatem zasada ta nie obowiązuje wówczas, gdy organ (sąd) utrzymuje w mocy decyzje (wyrok) organu (sądu) I instancji, bądź też wydaje rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym. Organ – po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r. – rozpatrzył sprawę ponownie i ponownie orzekł o nieuwzględnieniu protestu. Rozstrzygnięcie to w żadnej mierze nie ma charakteru reformatoryjnego. Było ono wynikiem wyroku kasacyjnego, w którym wskazano wiążące organ ponownie rozpoznający protest wytyczne. Wytyczne te nie miały charakteru zobowiązującego organ do wydania konkretnego rozstrzygnięcia o określonej treści, a nakazywały ponowną ocenę projektu w zakresie kryterium nr [...] i nr [...] i przyznania, w sytuacji spełnienia kryteriów szczegółowych, pełnych punktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawą szczególną w niniejszej sprawie jest ustawa wdrożeniowa. Przepis art. 53 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. W proteście wnioskodawca jest obowiązany zawrzeć między innymi wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej). Protest jest rozpatrywany przez instytucję: 1) zarządzającą albo 2) pośredniczącą - jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1 (art. 55 ustawy wdrożeniowej). Właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 (art. 57 in principio ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z dyspozycją art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w ust. 1 (art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej). W wyniku rozpoznania skargi sąd może m. in. uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję (art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej).
Należy powtórzyć za wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 205/19, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 stycznia 2019 r. (sygn. akt III SA/Po 713/18) jest kolejnym wyrokiem wydanym w rozpoznawanej sprawie. Okoliczność ta w istotny sposób rzutuje na rozstrzygnięcie sprawy. Poddane kontroli pod względem zgodności z prawem orzeczenie Komisji Odwoławczej Instytucji Zarządzającej [...] z dnia [...] października 2018 r. o nieuwzględnieniu protestu Miasta i Gminy od oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu "Rewitalizacja terenu przy [...]" dokonanej przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] zostało wydane po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r. (sygn. akt II GSK 269/18), uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2017 r. (sygn. akt III SA/Po 1778/18). Wyrokiem tym NSA stwierdził również, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę organowi do ponownego rozpoznania.
Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny – orzekając ponownie w tej samej sprawie – nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 i z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12 ).
Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, w następstwie wydania wyroku w trybie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej i ponownej negatywnej oceny protestu, a więc tak jak w niniejszej sprawie, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej. Innymi słowy, ponowna ocena projektu w trybie art. 58 ust. 4 ustawy wdrożeniowej polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych w proteście stosownie do art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej. Tym samym dokonanie ponownej oceny projektu jest możliwe w granicach wyznaczonych przez zarzuty podniesione w środku zaskarżenia. Zatem złożenie protestu uprawnia do kontroli oceny projektu jedynie w zakresie w nim wskazanym.
W przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań jedynie w zakresie objętym protestem, poza jego ramy nie może wykroczyć (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3647/17).
Sąd podkreślił, że istotą postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów ze środków unijnych jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Rozpatrując skargę – oczywiście w granicach zaskarżenia wyznaczonych zarzutami protestu – sąd administracyjny powinien zbadać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony. Należy przy tym zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z Regulaminu. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że sądowa kontrola legalności działań organu w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez oceniających, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów określających zasady przyznawania określonego rodzaju pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2018 r. uznał, że ocena projektu skarżącego w zakresie merytorycznej oceny w ramach kryteriów oznaczonych [...] jest nieprawidłowa, gdyż narusza postanowienia regulaminu. Z ujęcia punktacji zawartej w regulaminie wynika, że jeśli projekt spełnia dane kryterium szczegółowe, to organ musi przyznać ilość punktów w skali oznaczonej w załączniku nr [...]. Oznacza to, że ww. sytuacji organ powinien przyznać pełne punkty, a nie ich ułamki.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wytyczne Sądu zostały spełnione, bowiem w odniesieniu do kryterium [...] KOP uznała, że spełniono dwa z czterech elementów: zastosowanie innowacyjnych rozwiązań energooszczędnych (element drugi) i dodatnie efekty ekonomiczne mające wpływ na bezpośrednie otoczenie inwestycji (element czwarty), stąd za kryterium [...] przyznano 4 pkt. Natomiast w odniesieniu do kryterium [...] KOP uznała, że spełniono dwa z dziesięciu typów projektów: rewitalizacja, rewaloryzacja, konserwacja, renowacja, restauracja, zachowanie, a także adaptacja na cele kulturalne, obiektów oraz obszarów zabytkowych (typ pierwszy) i zakup trwałego wyposażenia oraz konserwacja i zabezpieczenie muzealiów, archiwaliów, starodruków i innych zabytków ruchomych jako integralne elementy szerszego projektu infrastrukturalnego (typ szósty), stąd za kryterium [...] przyznano 1 pkt.
Zgodnie z kryterium nr [...] "Realizacja projektu wpłynie na poprawę efektywności funkcjonowania obiektów / instytucji w długim okresie (w tym: obniżenie kosztów utrzymania na rzecz wydatków inwestycyjnych, zastosowanie rozwiązań energooszczędnych, pozyskiwanie zewnętrznych źródeł finansowania, dodatnie efekty ekonomiczne na bezpośrednie otoczenie inwestycji)" możliwa do uzyskania ilość punktów to 0-8. W Regulaminie wskazano, że ocena dokonywana będzie na podstawie opisu oryginalności proponowanych rozwiązań na tle obecnie stosowanych. Badane będzie, czy proponowane rozwiązania wykorzystują zastosowanie różnorodnej gamy nowoczesnych technologii oraz czy wprowadzone w wyniku realizacji projektu pozytywne zmiany wpłyną znacząco na poprawę infrastruktury w regionie. Projekt zakłada zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technicznych/technologicznych, wpływających na: podniesienie standardu technicznego obiektu (np. dotyczących poprawy wydajności energetycznej budynku) na zmniejszenie kosztów utrzymania budynków/obiektu. Przykładowe oczekiwane efekty:
– podniesienie standardu i estetyki budynku i przedłużenie jego żywotności (w strefie ochrony konserwatorskiej);
– wzrost atrakcyjności nieruchomości poprzez poprawę wartości technicznej i użytkowej budynku;
– zmniejszenie kosztów ogrzewania budynku (zmontowanie nowoczesnych systemów centralnego ogrzewania pozwoli również na oszczędność wody (minimalizacja strat); zamontowanie energooszczędnych odbiorników energii elektrycznej zmniejszy zapotrzebowanie na jej pobór);
– zmniejszenie emisji CO2.
W ramach kryterium badane i oceniane będą następujące elementy:
– obniżenie kosztów utrzymania na rzecz wydatków inwestycyjnych –2 pkt.;
– zastosowanie innowacyjnych rozwiązań energooszczędnych – 2 pkt.;
– dywersyfikacja źródeł finansowania – pozyskiwanie zewnętrznych źródeł finansowania – 2 pkt.;
– dodatnie efekty ekonomiczne mające wpływ na bezpośrednie otoczenie inwestycji – 2 pkt.
W tym zakresie organ wskazał, że wobec uprzedniego nieużywania obiektu i nieponoszenia kosztów jego utrzymania – w rezultacie inwestycja przyczynia się do wzrostu kosztów utrzymania budynku. Skarżący nie porównał kosztów utraty wartości budynku na skutek jego degradacji w związku z przewidywanymi kosztami jego utrzymania po inwestycji, co mogłoby stanowić podstawę wiarygodnego udowodnienia spełnienia kryterium. KO podtrzymała negatywną ocenę tego podkryterium, natomiast pozytywnie oceniła ledowe źródło światła w porównaniu ze źródłem nieledowym uznając za energooszczędne. W zakresie dywersyfikacji źródeł finansowania wnioskodawca wskazał finansowanie z EFRR oraz wkład własny, zatem nie zaszły przesłanki do uznania podkryterium za spełnione. W zakresie ostatniego z podkryteriów KO zauważyła, że wnioskodawca bardzo ogólnie ujął wpływ na otoczenie – wynikający z udostępnienia obiektu turystom oraz organizacji imprez, wystaw i wydarzeń historyczno-kulturalnych, przy czym z reguły wpływ ten jest niewielki, jednak KO pozytywnie oceniła spełnianie podkryterium.
Zgodnie z kryterium nr [...] "Kompleksowość projektu (zakres inwestycji dodatkowo obejmuje takie działania jak m.in. zabezpieczenie zabytków przed kradzieżą i zniszczeniem, przewiduje zagospodarowanie otoczenia obiektu/ów, tworzy system oznakowania obszarów i obiektów atrakcyjnych kulturowo, itp.), możliwa do uzyskania liczba punktów to 0-2. W zakresie tego kryterium wskazano, że Kryterium to premiuje projekty kompleksowe, przyczyniające się do poszerzenia zakresu inwestycji o takie działania, jak m.in. zabezpieczenie zabytków przed kradzieżą i zniszczeniem, przewiduje zagospodarowanie otoczenia obiektu/ów, tworzy system oznakowania obszarów i obiektów atrakcyjnych kulturowo, itp.
W ramach tego działania mogą być realizowane następujące typy projektów:
1. Rewitalizacja, rewaloryzacja, konserwacja, renowacja, restauracja, zachowanie, a także adaptacja na cele kulturalne, obiektów oraz obszarów zabytkowych.
2. Rozbudowa, przebudowa instytucji kultury oraz wyposażenie instytucji kultury.
3. Rewitalizacja, rewaloryzacja, konserwacja, renowacja, restauracja, zachowanie, a także adaptacja na cele kulturalne obiektów poprzemysłowych i powojskowych o wartościach historycznych.
4. Ochrona, zachowanie i zabezpieczenie obiektów dziedzictwa kulturowego i obiektów zabytkowych.
5. Konserwacja, renowacja, przebudowa, odbudowa, a także adaptacja na cele kulturalne miejsc martyrologii.
6. Zakup trwałego wyposażenia oraz konserwacja i zabezpieczenie muzealiów, archiwaliów, starodruków i innych zabytków ruchomych jako integralne elementy szerszego projektu infrastrukturalnego.
7. Zabezpieczenie zabytków przed kradzieżą i zniszczeniem.
8. Zagospodarowanie otoczenia obiektów o charakterze kulturalnym (wyłącznie jako element szerszego projektu inwestycyjnego).
9. Tworzenie i rozwój systemów oznakowania obszarów i obiektów atrakcyjnych kulturowo (wyłącznie jako element projektu inwestycyjnego).
10. Działania związane z wykorzystaniem i rozwojem aplikacji i usług teleinformatycznych, jak również rozwój kultury i turystyki związanej z treściami cyfrowymi (wyłącznie jako element projektu inwestycyjnego)
Priorytetowo traktowane będą projekty łączące kilka spośród ww. typów działań w celu zaspokojenia uzasadnionych potrzeb projektu:
– kompleksowy (3 z ww. działań) – 2 pkt.
– niewielkiej kompleksowości (2 z ww. działań) – 1 pkt.
– niekompleksowy – 0 pkt.
Komisja Odwoławcza wskazała, że jak wynika z dokumentacji wniosku, realizowane będą typy oznaczone jako nr [...] (błędnie oznaczony jako [...]) i [...] (który wnioskodawca błędnie oznaczył jako [...], co pozostaje bez wpływu na wynik oceny). W ocenie organu brak jest możliwości stwierdzenia, że projekt wpisuje się w typ oznaczony pod nr [...] (Zabezpieczenie zabytków przed kradzieżą i zniszczeniem), bowiem przywołane przez wnioskodawcę "wyeksponowanie zgromadzonych zbiorów w gablotach ochroni je przed kradzieżą i zniszczeniem" jest już ujęte w typie [...] i dotyczy zakupionych elementów, przy czym wnioskodawca nie wskazał innych argumentów wskazujących, że projekt wpisuje się w pozostałe wymienione w kryterium typy. Projekt obejmuje działania nr [...] – zrealizuje to budowa wiaty oraz nr [...] – zrealizuje zakup i eksponowanie gablot oraz stołów biesiadnych, stanowiących trwałe wyposażenie. Ponadto w opinii Komisji Odwoławczej mury obronne, baszta, brama wjazdowa, dziedziniec, wiata, infrastruktura techniczna stanowią część kompleksu zamkowego jako całości, natomiast otoczenie stanowi teren wokół murów obronnych. Z dokumentacji wynika, że wiata będzie zbudowana na terenie starej kuchni, która znajduje się na [...] – zatem w obrębie murów, a nie w otoczeniu obiektu – tym samym nie można uznać istnienia działania wskazanego pod nr [...] (Zagospodarowanie otoczenia obiektów o charakterze kulturalnym (wyłącznie jako element szerszego projektu inwestycyjnego). W konsekwencji uznano, że projekt spełnia [...] z [...] działań, za co przyznano 1 punkt.
Ocena wniosków o dofinansowanie projektów, zwłaszcza w zakresie weryfikacji merytorycznej (według kryteriów wartościujących) opiera się więc na ich swobodnej, lecz nie dowolnej, ocenie przez organ. Prawidłowy efekt takiej oceny powinien być więc należycie uzasadniony oraz wyjaśniać okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu konkretnej ilości punktów. W tego rodzaju sprawach dosyć często dochodzi do sytuacji, w których potencjalni beneficjenci są niezadowoleni z subiektywnej oceny eksperta, którego działanie stanowi z kolei merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia w danej sprawie. (por. wyrok NSA sygn. II GSK 1783/12 z 13 listopada 2012 r.).
W ocenie Sądu organ ponownie rozpoznając sprawę wypełnił wytyczne Sądu. Skarżącemu przyznano pełne punkty, a nie ich ułamki, które przyznano zgodnie z Regulaminem konkursu. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej czynności Zarządu Województwa wykazała, że ocena projektu i rozstrzygnięcie protestu nie naruszyły zasady przejrzystości, rzetelności, ani zasady równego dostępu do pomocy. IZ przeprowadzając ocenę projektu wskazała jakie okoliczności przemawiają za przyjętą punktacją, i argumentacja IZ nie jest dowolna i mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy, wyznaczanych przez kryteria wynikające z Regulaminu konkursu. Sąd stoi na stanowisku, iż w rozpoznawanej sprawie ocena projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy, w oparciu o jasno i precyzyjnie sformułowane kryteria wartościujące i była dokonywana rzetelnie i zapewniła bezstronność dokonywanej oceny. Argumentacja przytoczona przez organ w ramach poszczególnych kryteriów jest przy tym w ocenie Sądu jasna, spójna, logiczna i wyczerpująca. Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby poddać w wątpliwość prawidłowość dokonanej oceny oraz jej uzasadnienia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło