III SA/Po 61/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-04-20
Skład orzekający: Marek Sachajko, Maria Lorych-Olszanowska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli pełnomocnik strony przedstawił nieczytelne zaświadczenie lekarskie, a następnie oświadczył, że był chory i nie mógł chodzić?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 K.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie okoliczności dotyczących choroby pełnomocnika strony. Sąd administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ powinien był dokładniej zbadać stan zdrowia pełnomocnika i ewentualnie wezwać go do uzupełnienia wyjaśnień, zamiast opierać się jedynie na nieczytelności zaświadczenia lekarskiego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową, twierdząc, że jej pełnomocnik był chory w okresie od [...] do [...] r. i przebywał we [...], co uniemożliwiło mu złożenie odwołania. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy, przedstawiając jedynie nieczytelne zaświadczenie lekarskie. WSA w Poznaniu oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przez organ zasad postępowania administracyjnego. Następnie WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: ref. staż. Małgorzata Urbańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na [...]r I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotów kosztów sądowych
Uzasadnienie.
Wyrokiem z 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1762/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją wydaną w dniu [...]r. przyznał [...]płatność rolnośrodowiskową na [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony[...]w dniu [...] r. W dniu [...] r. (data nadania przesyłki [...] r.) do organu wpłynęło odwołanie sporządzone przez pełnomocnika skarżącej od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że był chory w okresie[...] r., co uniemożliwiło mu złożenie odwołania w terminie do dnia [...]r. Wyjaśnił, że nie miał w okresie choroby dostępu do dokumentów, które znajdują się w siedzibie gospodarstwa, gdyż przebywał we [...]. Dopiero po ustaniu przeszkody złożenie odwołania stało się możliwe. Do wniosku pełnomocnik załączył zaświadczenie lekarskie.
Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał pełnomocnika skarżącej do uprawdopodobnienia w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że przesłana kopia zaświadczenia lekarskiego jest nieczytelna, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy w sprawie zaszły przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu.
W odpowiedzi na wezwanie organu pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia[...] r. (data wpływu [...]r.) ponownie wskazał, że w dniach od [...] był chory i nie mógł chodzić. Przebywał we [...]., natomiast dokumenty niezbędne do sporządzenia odwołania znajdowały się w gospodarstwie w [...]. Ponadto nie mógł skorzystać z pomocy rodziny, gdyż we [...] był sam. Do pisma skarżący dołączył kopię zaświadczenie lekarskiego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 59 § 2, art. 58 k.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) odmówił [...]przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wskazana przez pełnomocnika choroba nie stanowiła przeszkody do wniesienia odwołania w wyznaczonym terminie. Zdaniem organu, pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ograniczył się jedynie do przedłożenia nieczytelnego zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika tylko, że we wskazanych czterech dniach nie należy obciążać, najprawdopodobniej . [...] Na wezwanie organu, ponownie przedłożył to samo zaświadczenie, wyjaśniając, że nie mógł chodzić. Organ wskazał ponadto, że przynależność beneficjenta do określonych programów pomocowych nie jest obligatoryjna. Jeżeli jednak producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, to powinien dołożyć należytej staranności w toku całego toczącego się postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie [...] wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Powołanym powyżej wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w myśl art. 58 k.p.a. do przywrócenia terminu koniecznie jest łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pierwsze trzy przesłanki. Natomiast nie uprawdopodobniono braku winy w działaniu pełnomocnika strony, który ją reprezentował, a którego działanie należało mieć na uwadze przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd podkreślił, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Niewątpliwie nagła choroba strony, czy jej pełnomocnika, może stanowić okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, jednakże tylko w takim przypadku, gdy strona uprawdopodobni, że stanowiło to przeszkodę dla dokonania określonej czynności.
Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie słusznie organ uznał, że samo przedłożenie przez pełnomocnika skarżącej zaświadczenia lekarskiego, z którego treści wynika jedynie, że we wskazanych czterech dniach nie należy obciążać najprawdopodobniej [...] - jak wskazał organ - nie stanowi uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, na wezwanie organu, że we wskazanych dniach nie mógł chodzić, ale nie wynika to z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego. Również samo oświadczenie, że nie mógł skorzystać z pomocy rodziny, ponieważ był sam we [...], nie stanowi wystarczającego uprawdopodobnienia, że była to przeszkoda nie do przezwyciężenia, w szczególności w świetle tego, że obowiązkiem strony przy dokonywaniu czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej strony skarżącej NSA wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania ( sygn.. II GSK 853/15 ).
NSA stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że zgodnie z art. 58 § 1 Kpa przywrócenie uchybionego terminu jest obowiązkiem organu administracji publicznej – jeśli zainteresowany przywróceniem uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. To na zainteresowanym spoczywa więc ciężar uprawdopodobnienia braku winy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdy strona twierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a organ prowadzący postępowanie administracyjne poweźmie wątpliwości co do okoliczności powoływanych przez stronę, to powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia kwestii budzącej wątpliwość organu administracji publicznej. Takie stanowisko jest zgodne z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). Sam fakt występowania w art. 58 § 1 K.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy przez zainteresowanego przywróceniem terminu nie zwalnia organu od podjęcia działań, których celem - z uwagi na słuszny interes obywateli - będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1330/05; z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1431/10). Wysoce prawdopodobna jest bowiem sytuacja, w której podmiot wnoszący o przywrócenie terminu, po powzięciu informacji o wątpliwościach organu administracji publicznej, będzie w stanie przedstawić okoliczności prowadzące do nabrania przez organ pewności co do istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
NSA stwierdził, że to na organie administracji spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść.
W myśl art. 77 § 1 K.p.a. to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i ustalenia prawdy w sensie materialnym. Organ prowadzący postępowanie musi więc zebrać cały materiał dowodowy – czyli zgromadzić dowody dotyczące wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością rozstrzygnięcia.
Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie organ uchybił powyższym zasadom, czego nie dostrzegł Sąd I instancji rozpoznający skargę od postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającego przywrócenie terminu.
Odnosząc się do spornej kwestii, czy we wniosku z dnia[...] r. (data nadania pisma) o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR, pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez jego winy, w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a, NSA stwierdził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że przy ocenie zawartej w tym przepisie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W judykaturze do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96).
Zdaniem NSA uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia przez zainteresowaną stronę braku winy, co powinno polegać na przedstawieniu argumentacji wskazującej na to, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdyby rzeczywiście uniemożliwiała stronie podjęcie czynności procesowej, a przy tym strona niemiałaby możliwości skorzystania z pomocy domownika lub rodziny, czy też innych osób. Zwolnienie lekarskie samo w sobie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia środka odwoławczego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (np. wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 roku, II SA 45/99). W odróżnieniu od nagłej choroby, które nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania tego pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika czy też pełnomocnika (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/05; z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1162/08; z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10; z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11).
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy, NSA nie podzielił stanowiska Sądu I instancji zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, że z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że pełnomocnik skarżącej kasacyjnie we wskazanych dniach nie mógł chodzić, a więc miał możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez inną osobę działającą na zlecenie.
WSA bezkrytycznie przyjął pogląd organu, że zalecenie wskazane w zaświadczeniu lekarskim przedłożonym przez skarżącą kasacyjnie dotyczy nie obciążania przez jej pełnomocnika "najprawdopodobniej" [...]. Tymczasem ocena lekarska przyjęta w zaświadczeniu jest inna, gdyż stwierdzono w nim: "w okresie [...][...]" Skoro ani organ, ani Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował wiarygodności zaświadczenia, to w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej uprawdopodabniając okoliczności związane z uchybieniem terminu, stwierdził, że nie mógł chodzić, a zaświadczenie lekarskie jest mało czytelne, to obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez skarżącą kasacyjnie, działającą przez pełnomocnika.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ powinien wnikliwie rozpatrzyć treść wniosku, a w szczególności winien zastanowić się nad rodzajem choroby, która być może uniemożliwiła złożenie odwołania w ustawowym terminie. Ustalenia organu co do choroby pełnomocnika skarżącej kasacyjnie powinny być stanowcze, niedopuszczalne jest przyjęcie w tym względzie jakiegoś stopnia prawdopodobieństwa. Organ powinien ustalić, co oznacza skrót "[...]", czy oznacza [...], czy też dotyczy [...]. Gdyby oznaczało to [...] oznaczałoby to, że wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o niemożliwości chodzenia odpowiadałoby prawdzie.
Z przedstawionych wyżej powodów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie, bowiem można zarzucić organowi administracji naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., że nie podął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie wziął pod uwagę słusznego interesu obywateli. Stwierdzić należy, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie był wystarczający do podjęcia na jego podstawie prawidłowego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy wnioskujący o przywrócenie terminu powołuje się na chorobę, a zatem na okoliczność, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu, obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie organ, a za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadzili wystarczającej analizy na temat choroby, jaka dotknęła pełnomocnika skarżącej kasacyjnie i jaki wpływ mogła mieć na uchybienie terminu, skupiając się jedynie na nieczytelności zaświadczenia lekarskiego, zamiast skoncentrować swoje rozważania na rzeczywistym stanie zdrowia pełnomocnika, opisywanym w jego oświadczeniu z dnia [...] r.
NSA wskazał, że uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie/wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. Podkreślenia wymaga przy tym, że to do organu orzekającego, a nie do strony, należy ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie uzasadniające uwzględnienie wniosku. Oczywiście ocena wiarygodności twierdzeń strony nie może być dowolna, musi opierać się na obiektywnych przesłankach. Aby uniknąć zarzutu dowolności, organ prowadzący postępowanie powinien w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. Ponadto, organ administracji publicznej powinien oprzeć ocenę materiału dowodowego na wszechstronnej analizie, co oznacza, że nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu. Ocena dowodów jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego rozumowania. Organ może zatem wysnuć z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione, oceniając wyniki postępowania dowodowego na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 678/10). Fakt, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. przesłanką przywrócenia terminu jest nie udowodnienie, lecz uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, nie oznacza, że organy administracji publicznej, przy ocenie dopuszczalności przywrócenia terminu, zwolnione są z obowiązku przeprowadzenia czynności myślowych logicznie poprawnych i opartych na doświadczeniu życiowym.
Zdaniem NSA Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia nie dostrzegł, tego, że organ wydał orzeczenie bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, naruszając przy tym art. 7 K.p.a.
NSA stwierdził ostatecznie, że ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię prawa i ocenić, czy organ administracji właściwie zbadał wskazane przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, ewentualne czy zachodzi potrzeba wezwania skarżącej kasacyjnie do ich uzupełnienia w aspekcie przesłanek wymaganych treścią art. 58 § 2 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje :
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na [...] rok. Na obecnym etapie postępowania wykładni przepisów mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sąd dokonuje przy uwzględnieniu art. 190 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016, poz. 718, dalej: "P.p.s.a."), stanowiącym, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez sąd kasacyjny ( NSA).
W wytycznych zawartych w wyroku z dnia [...] r. NSA wskazał m. in., że nie można uznać tezy, iż z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że pełnomocnik skarżącej we wskazanych dniach nie mógł chodzić, a więc miał możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez inną osobę działającą na zlecenie.
W ocenie lekarskiej przyjętej w zaświadczeniu stwierdzono: "w okresie [...]zakaz obciążania [...]". Skoro organ nie zakwestionował wiarygodności zaświadczenia, to w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej uprawdopodabniając okoliczności związane z uchybieniem terminu, stwierdził, że nie mógł chodzić, a zaświadczenie lekarskie jest mało czytelne, to obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez skarżącą, działającą przez pełnomocnika.
Z tego powodu pełnomocnik skarżącej powinien zostać wezwany przez organ do sprecyzowania wniosku i wyjaśnienia wszelkich okoliczności dotyczących choroby. Organ winien zastanowić się nad rodzajem choroby, która być może uniemożliwiła złożenie odwołania w ustawowym terminie. Organ powinien ustalić, co oznacza skrót "[...]", czy oznacza [...], czy też dotyczy [...]. Gdyby oznaczało to [...] oznaczałoby to, że wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej o niemożliwości chodzenia odpowiadałoby prawdzie.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie był wystarczający do podjęcia na jego podstawie prawidłowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził wystarczającej analizy na temat choroby, jaka dotknęła pełnomocnika skarżącej i jaki wpływ mogła mieć na uchybienie terminu, skupiając się jedynie na nieczytelności zaświadczenia lekarskiego, zamiast skoncentrować swoje rozważania na rzeczywistym stanie zdrowia pełnomocnika, opisywanym w jego oświadczeniu z dnia [...]r.
Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. przesłanką przywrócenia terminu jest nie udowodnienie, lecz uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, ale to nie oznacza, że organy administracji publicznej, przy ocenie dopuszczalności przywrócenia terminu, zwolnione są z obowiązku przeprowadzenia czynności myślowych logicznie poprawnych i opartych na doświadczeniu życiowym.
W ocenie WSA w Poznaniu ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji powinien ocenić wnikliwie i jednoznacznie, czy pełnomocnik skarżącej wskazał w wystarczający sposób okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego. W przypadku uznania, że materiał dowodowy zebrany dotychczas w sprawie jest niewyczerpujący organ winien rozważyć jego uzupełnienie m. in. poprzez wezwanie pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego stanu zdrowia w analizowanym okresie czasu.
Ze względu na powyższe okoliczności należało orzec o uchyleniu postanowienia organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: "p.p.s.a.").
O zwrocie kosztów stronie skarżącej postanowiono w oparciu o art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło