III SA/Po 744/15

Dnia 20 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi J. Z. na akt Starosty P. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Starosty P. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. J. wystąpiła z wnioskiem do Starosty ... o wydanie dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych (nazwiska). Starosta ... w dniu ... wydał prawo jazdy kategorii B nr ... nr druku ... na okres 15 lat. W rubryce 11 dokumentu wpisano datę 20 maja 2030, jako datę ważności uprawnienia. J. pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie daty z kolumny 11 prawa jazdy i zastąpienie jej kreską "-", oznaczającą bezterminową ważność uprawnienia, jak to miało miejsce w oryginalnym dokumencie podlegającym wymianie. W odpowiedzi na wezwanie Starosta ... pismem z dnia 25 czerwca 2015 r. nr ... poinformował skarżącą, że zgodnie z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155), prawo jazdy jest wydawane przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, zatem przysługuje jej środek zaskarżenia w postaci odwołania od decyzji Starosty ... z dnia 20 maja 2015 r. o wydaniu prawa jazdy do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia czynności materialno – prawnej stwierdzonej dokumentem prawa jazdy nr ... i zobligowanie Starosty ... do wydania nowego prawa jazdy bez określonej daty ważności. Starosta ... w odpowiedzi na skargę wskazał, że obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisy prawa nakładają na organy wydające dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami obowiązek ograniczenia terminu ważności prawa jazdy m.in. kategorii B na okres 15 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, sąd obowiązany jest zasadniczo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W kontrolowanej sprawie, co jest niesporne, Starosta ... w dniu 20 maja 2015 r. wydał na wniosek skarżącej nowy dokument prawa jazdy, ze względu na zmianę danych (nazwiska) – zawartych w dokumencie dotychczasowym. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (ust. 1). Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej: 1) wtórnik dokumentu pod warunkiem: a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. poz. 553, ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo b) zwrotu zniszczonego dokumentu; 2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Z analizy treści wskazanego wyżej przepisu wynika, że organ wydając w tym trybie nowy dokument prawa jazdy, po dokonaniu w nim zmian, w istocie dokonuje fizycznej wymiany dokumentu stanowiącego dowód posiadania przez określoną osobę uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem nowy dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2, w części dotyczącej poświadczenia posiadania uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi jedynie powtarza zapisy zawarte w dokumencie pierwotnym, a zmiany w nim wprowadzane dotyczą wyłącznie danych wnioskodawcy, niezwiązanych z posiadanym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Dokonana w tym trybie wymiana prawa jazdy nie wpływa zatem w żaden sposób na zakres uprawnień lub obowiązków wnioskodawcy. Tym samym należy stwierdzić, że art. 18 ust. 2 pkt 2 nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej. Wydanie na tej podstawie nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej – czynność materialno – techniczną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 972/05, z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 414/06, z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1881/10, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, w sytuacji w której starosta czynnością faktyczną podjętą w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy, polegającą na wydaniu nowego dokumentu prawa jazdy z uwagi na zmianę ujętych w nim danych, narusza prawa osób trzecich, w tym w szczególności prawa osoby której przysługuje uprawnienie do kierowania pojazdami stwierdzone tym dokumentem, osoba ta może, po bezskutecznym wezwaniu starosty do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć tą czynność do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Starosta ... błędnie zatem przyjął, że wydanie skarżącej nowego dokumentu nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 10 ust 1 ww. ustawy o kierujących pojazdami, od której skarżącej przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd uznał jednak, że na obecnym etapie postępowania, z uwagi na stwierdzone powyżej uchybienie, przedwczesną byłaby szczegółowa merytoryczna ocena zgodności z prawem czynności faktycznej Starosty ... z dnia 20 maja 2015 r., tym bardziej, że wydanego dokumentu prawa jazdy brak w aktach administracyjnych. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania, mając na uwadze, że sama czynność wydania prawa jazdy ma jedynie charakter czynności materialno-technicznej. Z powołanych wyżej względów Sąd, działając na podstawie art. 146 § 1 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.