III SA/Po 751/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi sp. z o.o. w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia ... r. nr ... w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca spółka z o.o. w K wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazał, że nie dysponuje dostateczną ilością środków finansowych i nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Uiszczenie kwoty 1.105,00 zł tytułem wpisu może narazić spółkę na pogorszenie jej sytuacji finansowej. Spółka powstała na mocy umowy spółki w grudniu 2010 roku. Jej wspólnikami są: sp. z o.o. oraz K D. Funkcję prezesa zarządu pełni W D. Kapitał zakładowy skarżącej spółki wynosi ... zł. W roku 2011 Spółka osiągnęła przychód w kwocie ... zł, zaś za rok 2012: ... zł. Jednocześnie w lipcu 2012 roku spółka zakupiła dwie nieruchomości: jedną od Skarbu Państwa za cenę ... zł, a drugą od sp. z o.o. (reprezentowanej przez W D i T K) za kwotę ... zł. Według oświadczenia na dzień złożenia wniosku wartość środków trwałych skarżącej spółki to ... zł. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 18 lipca 2013 r. spółka wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do Sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia ten dostęp. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Należy w związku z tym zwrócić uwagę, iż zgodnie z tym przepisem podstawą do przyznania prawa pomocy jest wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. A zatem ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. m.in.: postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08; postanowienie NSA z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; postanowienie NSA z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach niniejszego przypadku Sąd zważył, że spółka nie wykazała, by podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Przy tym godzi się zauważyć, iż ze względu na sytuację prawno-majątkową skarżącej, która – w świetle jej oświadczeń - nie prowadzi obecnie działalności inwestycyjnej, lecz jednocześnie nabywa nieruchomości, ponosi wydatki rzędu ... zł rocznie, a ponadto pozostaje w powiązaniu kapitałowym z innymi podmiotami gospodarczymi, a w szczególności z: ... – pomiędzy którymi dochodzi do przesunięć finansowych i majątkowych – należy uznać, że twierdzenia spółki co do braku środków na pokrycie kosztów sądowych nie jest wiarygodne. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała, by konieczność uiszczenia przez nią wpisu sądowego odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie w ostatnich okresach spółka była w stanie ponieść w związku z dokonywanymi przez nią wydatkami. Należy podkreślić, że ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania innych zobowiązań, kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji niniejszego orzeczenia.