III SA/Po 812/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; postanawia oddalić wniosek. J. M., reprezentowana przez adwokata, wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty [...]zł jako nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że środki wypłacone przez skarżącą z rachunku bankowego ojca pochodziły z jego oszczędności. Skarżąca nie wiedziała, że jej ojcu zostały przyznane środki przez ARiMR. W przypadku wykonania zaskarżonej decyzji organ przystąpi do egzekucji tych należności z rachunku bankowego skarżącej, co spowoduje zajęcie go oraz uniemożliwienie dokonywania transakcji bankowych. Skarżąca zostanie pozbawiona własnych środków finansowych, które są jej niezbędne do codziennego funkcjonowania. W ten sposób zmuszona będzie do zaciągnięcia pożyczki, której spłata zostanie powiększona o raty pożyczki, co skutkować będzie powstaniem szkody po stronie skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej: Ppsa, sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z 22 września 2020 r., sygn. II OZ 640/20, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z konstrukcji ww. normy prawnej wynika, że to na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Wobec braku należytego uzasadnienia wniosku rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie jej twierdzeń. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (por. postanowienie NSA z 20 października 2015 r., sygn. I OZ 1290/15, dostępne j.w.). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Innymi słowy, strona powinna wykazać w powiązaniu z jej sytuacją majątkową istnienie realnego zagrożenia, że wykonanie aktu spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Istotne braki wniosku w tym zakresie w zasadzie uniemożliwiają jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 21 marca 2013 r. sygn. akt I FZ 15/13, dostępne j.w.). Odnosząc powyższe rozważania do treści złożonego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zważyć należy, iż został on poparty nazbyt lakoniczną argumentacją. Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca zostanie pozbawiona własnych środków finansowych, które są jej niezbędne do codziennego funkcjonowania. W ten sposób skarżąca zmuszona będzie do zaciągnięcia pożyczki, której spłata zostanie powiększona o raty pożyczki, co skutkować będzie powstaniem szkody po stronie skarżącej. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich stanowiłby nadmierne dla strony obciążenie. Nie przedstawił racji, które przemawiałyby za uznaniem, że zwrot płatności na kwotę [...]zł spowodować może taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia w razie skutecznego wzruszenia zaskarżonej decyzji. Podanie w motywach wniosku, iż skarżąca zostanie pozbawiona własnych środków niezbędnych do codziennego funkcjonowania oraz że zmuszona będzie do zaciągnięcia pożyczki na ten cel pozostaje o tyle gołosłowne, że pełnomocnik skarżącej nie przedstawił i nie udokumentował aktualnej sytuacji materialnej i majątkowej J. M.. Opierając się na twierdzeniach zawartych w złożonym wniosku Sąd nie jest w stanie stwierdzić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie może rodzić ryzyko wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie należy podkreślić, że zgromadzony w sprawie materiał, w tym przedłożone przez organ akta administracyjne również nie pomagają Sądowi w ustaleniach powyższego. Należy również wyjaśnić, iż wykonanie decyzji wiążące się z pewnymi konsekwencjami finansowymi nie zawsze skutkuje niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo to powinna wykazać strona domagająca się zastosowania względem niej instytucji ochrony tymczasowej. W sytuacji, gdy strona nie wykazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd administracyjny (por. postanowienia NSA z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 708/11 i 19 stycznia 2016 r. sygn. akt: I FZ 593/15, dostępne j.w.). W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Argumentacja skarżącej została sformułowana w sposób ogólny i nie odnosi się do konkretnych okoliczności, które świadczyłyby, że realizacja zaskarżonej decyzji wpłynie negatywnie na jej byt.