III SA/Po 874/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-06-28
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która posiada środki finansowe na rachunkach bankowych i aktywa trwałe, może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego w całości lub w części, mimo że deklaruje trudną sytuację finansową związaną z koniecznością zwrotu środków dofinansowania unijnego?Ratio decidendi
Osobie prawnej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane w części tylko wtedy, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sama deklaracja trudnej sytuacji finansowej i zobowiązania cywilnoprawne nie są wystarczające, jeśli strona posiada środki finansowe na rachunkach bankowych, które przewyższają koszty postępowania sądowego.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego dotyczącą zwrotu środków dofinansowania projektu. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową i brakiem środków na pokrycie kosztów postępowania. Spółka przedłożyła dokumenty finansowe, z których wynikało posiadanie środków na rachunkach bankowych i aktywów trwałych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 czerwca 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Pismem z dnia 14 maja 2013 roku spółka A wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie spółki od kosztów sądowych w całości względnie zwolnienie jej w części od kosztów sądowych – zgodnie z załączonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wypełnionym na urzędowym formularzu.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że spółka realizuje projekt współfinansowany ze środków unijnych o wartości [....] zł. Sytuacja spółki skomplikowała się ze względu na wezwanie organu do zwrotu środków dofinansowania. Skarżąca spółka twierdzi, że nie prowadzi działalności na szeroką skalę i nie osiąga dochodów, które pozwalałyby jej na ponoszenie wysokich kosztów postępowania sądowego bez istotnego uszczerbku. Na potwierdzenie sytuacji majątkowo dochodowej spółka przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy 2012 (CIT – 8), sprawozdanie finansowe za rok 2012, bilans i rachunek zysków i strat za 03. 2013 roku.
Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok) wynosi [...] zł (aktywa trwałe). Wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł.
Spółka zadeklarował, że posiada na swoich kontach w dwóch bankach odpowiednio: [...] zł oraz [...] zł. Ponadto spółka posiada prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowości K., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Spółka oświadczyła, ze nie prowadzi działalności dochodowej, a dochód za 2012 rok osiągnęła ze zbycia materiałów z rozbiórki i ich sprzedaży. Dochodów ten został wydatkowany na cele związane z kontynuacją przedmiotowej inwestycji.
Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej. Prawo pomocy nie może być przyznawane podmiotom, które posiadają dochody lub oszczędności pieniężne, ponieważ pomoc państwa może być przyznana jedynie osobom w trudnej sytuacji, którzy nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724).
Biorąc pod uwagę sytuację spółki należy przyjąć, że nie wykazała on, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Środki finansowe pozostające do jej faktycznej dyspozycji w chwili składania wniosku ([...] zł) przewyższały całkowite koszty niniejszego postępowania sądowego. Realizacja zobowiązań cywilnoprawnych (np. związanych z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia w ramach prowadzonej działalności spółki) nie przesądza automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Nie ma bowiem podstaw do twierdzenia, że są to wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12). Reasumując należy przyjąć, że w granicach możliwości finansowych spółki pozostaje poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło