III SA/Po 89/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym i określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia: 1. uchylić postanowienie z dnia 8 lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności L. H. i G. W. za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązania w podatku akcyzowym oraz odsetek. Decyzja została doręczona skarżącej [...] listopada 2014 r. G. W. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu [...] grudnia 2014 r. Sąd ten postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r. odrzucił skargę powołując się na przekroczenie 30-dniowego terminy do wniesienia skargi. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu [...] marca 2015 r. (k. [...] akt. sądowych). Skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. sformułowała skargę kasacyjną od ww. postanowienia i wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla G. W. pełnomocnika. Pełnomocnik - radca prawny A. U. - Ł. została poinformowana [...] czerwca 2015 r. o wyznaczeniu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Poznaniu o powyższej okoliczności (k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu opinię o bezzasadności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu administracyjnym w wysokości 150 % stawki określonej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W dniu [...] czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego k. [...] akt sądowych) G. W. złożyła pismo zatytułowane "wniosek o przywrócenie terminu". W uzasadnieniu wskazała, że z powodu złego samopoczucia mogła pomylić terminy lub przyjąć, że dzień [...] grudnia 2014 r. był dniem świątecznym, dlatego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej wysłała w pierwszy dzień roboczy po świętach, tj. [...] grudnia 2014 r. Do pisma załączyła decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] stycznia 2014 r., znak [...] w sprawie przyznania zasiłku chorobowego z tytułu czasowej niezdolności do pracy za okres od dnia [...] grudnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. tutejszy Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej dnia [...] lipca 2015r. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na powyższe orzeczenie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej zarzucił błąd: - polegający na uznaniu, że pismo skarżącej zostało uznane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zamiast być uznane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu; - polegający na uznaniu, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu; oraz - polegający na odmowie przywrócenia terminu. W uzasadnieniu ww. pisma wskazane zostały argumenty przemawiające za koniecznością uznania pisma skarżącej z dnia [...] czerwca 2015 r. jako wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej, strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu gdyż w okresie do złożenia skargi przebywała na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1090/11) W niniejszej sprawie skarżąca, jak wynika także z ww. pisma procesowego pełnomocnika, wniosła o uznanie, że strona składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a nie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podkreślić należy, że skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. odnosiła się m.in. do treści postanowienia tutejszego Sądu z dnia 5 lutego 2015 r.; jednakże część uzasadnienia ww. pisma dotyczyła także argumentów uzasadniających, zdaniem skarżącej, zaniechanie złożenia skargi na decyzję organu administracji publicznej. Tak więc biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, jak również argumenty wskazane w zażaleniu złożonym przez pełnomocnika skarżącej Sąd, uznając, że skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia skargi, orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Natomiast, w zakresie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy wskazać, że dokonując oceny czy zaistniały normatywne podstawy do uwzględniania wniosku skarżącej Sąd uznał, że w tym zakresie wniosek nie może zostać pozytywnie rozpatrzony i to z poniżej przedstawionych powodów. Jednakże przed przystąpieniem do badania przez sąd administracyjny okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1090/11) Wskazać należy, że przepis art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Poza ww. elementami niezwykle istotny z perspektywy prawnej jest termin dokonania określonych czynności procesowych strony, których celem jest przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z takim wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi art. 87 § 4 p.p.s.a. Odnosząc te powyższe rozważania normatywne do niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca o naruszeniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2014 r. dowiedziała się z treści odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2015 r. (ww. pismo skarżąca odebrała dnia [...] lutego 2015 r., a najpóźniej z treści uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2015 r.(odpis postanowienia doręczony został skarżącej dnia[...] marca 2015 r.). Sąd może przywrócić termin pod warunkiem spełnienia formalnoprawnego obowiązku w postaci złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II GZ 35/15, LEX nr 1643748). Należy podkreślić, że sąd, odrzucając - jako spóźniony - wniosek o przywrócenie terminu, nie ocenia przesłanek uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 789/11, LEX nr 1069713). Tak więc skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna zostać złożona w terminie dni 7 od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie, przyczyna ta ustała najpóźniej w dniu doręczenia odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2015 r. stronie skarżącej, tj. dnia [...] marca 2015 r. Od dnia następnego po ww. dniu, biegnie normatywny siedmiodniowy termin do skutecznego wdrożenia procedury w przedmiocie jego przywrócenia. Te powyższe okoliczności stanowią podstawę do uznania, iż strona nie spełniła normatywnych przesłanek do zastosowania instytucji prawnoprocesowej przywrócenia terminu do wniesienia skargi, a w konsekwencji powyższego należało skargę odrzucić na podstawie art. 86 P.p.s.a.