III SA/Po 910/14

Dnia 10 października 2014 roku Robert Talaga – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku spółki A o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2011 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 438,00 zł, spółka A w L. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych. Spółka zadeklarował, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł i nie podała wartości środków trwałych, ani zysku bądź straty za ostatni rok obrotowy według bilansu. Ponadto spółka nie podała posiadanego rachunku bankowego, ani obecnego stanu jej finansów. W uzasadnieniu spółka wskazała, że w latach 2010-2012 sprzedawała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej olej opałowy, ale w wyniku kontroli podatkowej został wymierzony podatek akcyzowy w zwiększonej wysokości (miliona złotych), gdyż nie były składane zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, a jedynie oświadczenia dla celów podatku akcyzowego. Od dnia wydania decyzji do czasu wniesienia skargi do Sądu wszystkie konta bankowe wnioskodawcy zostały zablokowane w celu egzekucji podatku akcyzowego, co uniemożliwiło uiszczenie opłat sądowych. Do wniosku zostały załączone upomnienia Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z tytułu zobowiązania (należności pieniężnej) za okres 2010/12 – [...] zł; 2010/11 – [...] zł, 2010/09 - [...] zł; 2010/08 – [...] zł; 2010/06 – [...] zł, 2010/07 – [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia aktualnej sytuacji spółki, jej pełnomocnik przedłożył szereg dokumentów dotyczących bieżącej sytuacji strony wnioskującej. Rachunek zysków i strat za okres 2012-2013 potwierdził, że przychody ze sprzedaży w 2012 roku wyniosły [...] zł, natomiast koszty działalności operacyjnej wyniosły [...] zł, co umożliwiło zysk w wysokości [...] zł. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 roku, wynika, że spółka uzyskała przychody w wysokości [...] zł, poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i poniosła stratę w wysokości [...] zł. W bilansie spółki na dzień 31 grudnia 2013 roku po stronie aktywów i pasywów wykazano sumę w wysokości [...] zł. Jednocześnie aktywa trwałe spółki wyniosły [...] zł (środki trwałe w budowie), należności krótkoterminowe wyniosły [...] zł, a inwestycje krótkoterminowe [...] zł. Natomiast wśród pasywów wyszczególniono kapitał (fundusz) własny – [...] zł oraz zobowiązania krótkoterminowe [...] zł (kredyty i pożyczki wyniosły [...] zł). Z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że w poszczególnych miesiącach 2014 roku spółka wykazała następującą podstawę opodatkowania: styczeń - [...] zł (podatek należny [...] zł); luty - [...] zł (podatek należny [...] zł), marzec - [...] zł (podatek należny [...] zł); kwiecień - [...] zł (podatek należny [...] zł); maj - [...] zł (podatek należny [...] zł); czerwiec - [...] zł (podatek należny [...] zł); lipiec - [...] zł (podatek należny [...] zł). Natomiast w sierpniu 2014 roku spółka nabyła jedynie towary i usługi na kwotę [...] zł (podatek należny [...] zł). W sprawozdaniu Zarządu [...] z działalności spółki za rok obrotowy 2013 (datowanym na dzień 27 maja 2014 roku) wyraźnie wskazano, że "w spółce występują należności sporne w kwocie [...] zł i zobowiązania sporne w kwocie [...] zł. Spółka posiada jednak płynność finansową na poziomie zapewniającym bieżące regulowanie swoich zobowiązań. Spółka otrzymuje swoje wierzytelności bez większych opóźnień i terminowo reguluje zobowiązania". Z przedłożonych wyciągów na rachunku bankowym spółki wynika, że saldo początkowe na od stycznia do sierpnia 2014 roku było dodatnie i wykazywało kilkaset tysięcy złotych ([...] zł w styczniu 2014 roku, [...] zł w lutym 2014 roku, [...] w marcu 2014 roku, [...] zł w kwietniu 2014 roku, [...] zł w maju 2014 roku, [...] zł w czerwcu 2014 roku, [...] zł w lipcu 2014 roku, [...] zł w sierpniu 2014 roku). Jednocześnie przy dużych obrotach na koncie malała kwota dostępnych środków ([...] zł w styczniu 2014 roku, [...] zł w lutym 2014 roku, [...] zł w marcu 2014 roku, [...] zł w kwietniu 2014 roku, [...] w maju 2014 roku, [...] zł w czerwcu 2014 roku, [...] zł w lipcu 2014 roku, [...] w sierpniu 2014 roku). Z rachunku bankowego spółki wynika, że kwota zablokowanych środków w wysokości [...] zł w styczniu 2014 roku zwiększyła się do [...] zł w kwietniu 2014 roku i [...] zł w sierpniu 2014 roku. Natomiast z raportów kasowych spółki (kasa krajowych środków pieniężnych) wynika, że w okresie od 1 stycznia 2014 roku do 9 sierpnia 2014 roku saldo otwarcia wyniosło [...] zł, a saldo końcowe [...] zł. W tym czasie obroty na rachunku wyniosły [...] zł (narastająco [...] zł). Ponadto pełnomocnik spółki przedłożył decyzję o zabezpieczeniu na majątku spółki zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem ([...] zł) oraz zarządzenie zabezpieczenia Komornika Skarbowego z 04.04.2014 roku na powyższą kwotę. Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę sytuację spółki należy przyjąć, że nie wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, pomimo, że uzasadnienie samego wniosku złożonego przez spółkę sprowadza się do wykazania odmiennej oceny elementów składających się na jej kondycję majątkową. W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę na znaczne środki finansowe jakimi dysponowała spółka od początku 2014 roku (wykazane zarówno na rachunku bankowym jak i na w ramach obrotu kasowego), a także na znaczne przychody jakie uzyskiwała z prowadzonej działalności gospodarczej (o czym świadczą deklaracje podatkowe V-7). Oznaczają one, że wnioskująca spółka mogła dowolnie dysponować posiadanymi środkami finansowymi z uwzględnieniem planowanych i ewentualnych zobowiązań finansowych spółki (zarówno prywatno jak i publicznoprawnych). W tym względzie trzeba pamiętać, że koszty prowadzenia postępowań sądowych należy traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co dotyczy zarówno sytuacji, w której spółka uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jak i sytuacji, w której spółka ponosi z tego tytułu straty. Nie ma wątpliwości, że koszty prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej spółki są wysokie. Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma jednak obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12). Dokonując oceny zgromadzonych w sprawie informacji dotyczących spółki należy przyjąć, że zadeklarowany przez nią aktualny brak dochodów nie może być traktowany jak utrata płynności finansowej. W tym względzie w szczególności należy zwrócić uwagę, że w sprawozdaniu finansowym zarządu spółki z dnia 27 maja 2014 roku wyraźnie zaznaczono, że spółka posiada płynność finansową na poziomie zapewniającym bieżące regulowanie swoich zobowiązań, gdyż bez większych opóźnień otrzymuje swoje wierzytelności. Na gruncie rozpoznawanej sprawy aktualność zachowuje prezentowany w orzecznictwie pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 532/13). Reasumując należy stwierdzić, że nieuzasadniony jest wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.