III SAB/Po 6/13

Dnia 25 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi UP na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie wydania decyzji w sprawie z wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 I. umarza postępowanie; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kaliszu na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. U. P. pismem z dnia [...] marca 2013 r. złożyła skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., zarzucając naruszenie art. 8, art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. przez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. do wydania odpowiednich aktów administracyjnych w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia spraw w terminie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wniósł o jej oddalenie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy: Dnia 19 listopada 2012 roku do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęły akta sprawy [...] po wydaniu w dniu 25 września 2012 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie sygn. III SA/Po 948/11, którym to wyrokiem uchylono decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2009 oraz umorzenia postępowania w części, jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2011 nr [...], wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystąpił do Oddziału Terenowego ANR w O. o udzielenie informacji w sprawie zagospodarowania w latach 2009 - 2011 działki nr [...], położonej w gminie B., powiat b., województwo w. - m. W dniu [...] stycznia 2013 roku do K. Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła odpowiedź Agencji Nieruchomości Rolnych. Zgodnie z informacjami udostępnionymi przez ANR ww. działka ewidencyjna, do której U. P. pobrała płatność w 2009 roku, była odłogowana i nie była w posiadaniu osób trzecich, nadto między dniem 19 lutego 2009 roku a 10 października 2011 roku działka nie była dzierżawiona przez U. P. czy M. M., lecz przez zamieszkałego w K. A. P. Informacja o A. P., jako dzierżawcy działki nr [...] została przekazana ARiMR dopiero wraz z pismem ANR, w dniu [...] stycznia 2013 roku. Z zebranych wcześniej dokumentów, jak również z zeznań przesłuchanych w tej sprawie świadków i stron nie wynikało, by taka osoba użytkowała grunty położone na działce [...], czy to na własny rachunek, czy to na rachunek strony. W dniu 8 marca 2013 roku w obecności pełnomocnika strony, przesłuchano A. P. odnośnie okoliczności użytkowania ww. gruntów rolnych. Złożone przez A. P. zeznania, jak również wyjaśnienia obecnego przy przesłuchania świadka D. P., pełnomocnika U. P., w ocenie organu nie były spójne z informacjami uzyskanymi wcześniej przez organ prowadzący postępowanie (głównie, co do prac agrotechnicznych wykonywanych na spornej działce oraz osób biorących udział w tych czynnościach). W związku z powyższym, pismem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] marca 2013 roku, na dzień 29 marca 2013 r. wezwano celem przesłuchania w charakterze świadków K. P., A. M. i D. C. Zgodnie z art. 79 k.p.a. o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu poinformowana została strona. Wystosowane do ww. w dniu 12 marca 2013 r. wezwania dotyczyły spraw o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych i obszarowych prowadzonych na wniosek M. M., reprezentowanej przez D. P., gdyż grunty położone na działce [...] były przez D. P. wskazywane we wnioskach zarówno U. P., jak i M. M. (D. P. jest pełnomocnikiem obu tych osób). W dniu [...] kwietnia 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wydał decyzję, którą odmówił U.P. przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 rok. Strona skarżąca od decyzji tej złożyła odwołanie do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 ustawy sąd może orzec ponadto z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 cytowanej ustawy. W przedmiotowej sprawie, jak wskazano wyżej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. Sąd w dniu 17 kwietnia 2013 r. wydał decyzję, którą odmówił stronie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r. W tej sytuacji, z uwagi na to, że organ wydał żądany przez stronę akt administracyjny, po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, postępowanie sądowe należało umorzyć w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania tego aktu, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. Jednocześnie jednak, jak wynika ze wskazanego wyżej art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mimo, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd nadal jest zobowiązany do zbadania, czy w podlegającej kontroli sprawie wystąpiła bezczynność organu, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie, jak również oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (por. postanowienie NSA z dnia 26.07.2012 r. syg. akt II OSK 1360/12, Lex nr 1219576, postanowienie NSA z 13.11.2012 r., sygn. I OSK 2626/12, Lex nr 1247155; postanowienie NSA z 17.10.2012 r., sygn. I OSK 2443/12, Lex nr 1269652 ). Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2002 r., nr 153 poz. 270 ze zm., dalej ppsa) nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym, lub nie podjął wymaganej czynności (T. Woś, w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 109, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 43-44). Zdaniem Sądu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., w świetle przedstawionych wyżej okoliczności pozostawał w stanie bezczynności, w szczególności w początkowej fazie postępowania, gdy, jak wynika z akt administracyjnych, po otrzymaniu akt sprawy w dniu 19 listopada 2012 roku, pierwszą czynność w postaci wystąpienia do Oddziału Terenowego ANR w O. o udzielenie informacji w sprawie zagospodarowania w latach 2009 - 2011 działki nr [...], położonej w gminie B., organ podjął dopiero w dniu [...] stycznia 2013 roku. Następnie po uzyskaniu informacji z Agencji Nieruchomości Rolnych w O. w dniu 24 stycznia 2013 roku, dopiero w dniu 4 marca 2013 r. organ wydał postanowienie w przedmiocie dowodów. Odnosząc się jednakże do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, Sąd uznał, że naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie decyzja organu I instancji została wydana z przekroczeniem ustawowych terminów do załatwienia sprawy, jednak przekroczenie to w dużej mierze związane było z koniecznością wykonania wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 25 września 2012 r., Ponadto, strona skarżąca była informowana o kolejnych podejmowanych przez organ czynnościach, jak również podejmowane czynności były niezbędne, jak wynika z informacji organu, dla rozstrzygnięcia sprawy (m.in. przesłuchanie świadków, korespondencja z Agencją Nieruchomości Rolnych). Uzyskanie kolejnych dowodów wynikało również z działania innych organów, do których zwracał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. Uznając zatem, że bezczynność organu nie miała cech rażącego naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.