IV SA/Po 1004/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na uchwałę Rady Gminy z dnia 9 października 2025 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działania Wójta Gminy postanawia: odrzucić skargę. A. N., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie A. R., złożyła skargę na [...] Rady Gminy z 9 października 2025 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działania Wójta Gminy, wnosząc w szczególności o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz o uznanie pierwotnych skarg na Wójta Gminy za zasadne. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie jako niepodlegającej kontroli sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy podjęta w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działania Wójta Gminy, wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) oraz art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2, jest rada gminy. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Tryb ogólnoskargowy z działu VIII k.p.a. jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, przybierającą w szczególności formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi albo - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - uchwały właściwej Rady Gminy. Natomiast sama skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Postępowanie skargowe normowane przepisami działu VIII k.p.a. prowadzone jest wyłącznie przez organy administracji publicznej. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że rozstrzygnięcie wydane przez organ w przedmiocie rozpatrzenia tego rodzaju skargi nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2012 r. I OSK 1026/12, z 27 listopada 2015 r. I OSK 3045/15, z 12 marca 2013 r. I OSK 318/13, z 8 stycznia 2015 r. II OSK 1827/14, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z uwagi na charakter kwestionowanej uchwały nie można zakwalifikować jej jako zaskarżalnego aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego.