IV SA/Po 1007/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2011 r. wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] września [...] r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Powiatu w Ś. z dnia [...] czerwca [...] r. nr [...] w przedmiocie likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem z dnia [...] września 2011 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej Skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym (dalej Pełnomocnik Skarżącej), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) skargę na uchwałę Rady Powiatu w Ś. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpital w Ś. (dalej Uchwała; k. 53-54 akt sądowych), zarzucając Uchwale rażące naruszenie art. 43 ust. 1 i art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 14, poz. 89 ze zm.), uchybienie art. 6-8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) i naruszenie art. 2 i 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP (Dz.U. 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.), przez ograniczenie możliwości uzyskania przez wierzycieli likwidowanego zakładu opieki zdrowotnej zaspokojenia ich wymagalnych wierzytelności. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności Uchwały i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (k. 4-14 akt sądowych). W osobnym piśmie z dnia [...] września 2011 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wyżej opisanej skargi. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. wystosowała do Rady Powiatu w Ś. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia złożenia przedmiotowego wniosku Rada Powiatu nie zajęła stanowiska odnośnie wyżej wskazanego wezwania. W związku z tym, zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej ppsa), termin do wniesienia skargi upłynął dnia 20 sierpnia 2011 r. Skarżąca uchybiła terminowi bez swej winy, zlecając sporządzenie skargi profesjonalnemu pełnomocnikowi – radcy prawnemu. Mając świadomość, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wystosowane w momencie kiedy rozpoczynał się okres urlopowy, Pełnomocnik postanowił wstrzymać się do ostatniego momentu ze skierowaniem skargi do Sądu w oczekiwaniu na zajęcie stanowiska przez Radę Powiatu, gdyż działanie to było korzystne dla Skarżącej. Jednakże pod koniec biegu terminu do złożenia skargi Pełnomocnik Skarżącej niespodziewanie zachorował, co potwierdza zaświadczenie wystawione przez lekarza rodzinnego i pisemne oświadczenie Pełnomocnika. Choroba ta uniemożliwiła Pełnomocnikowi nie tylko sporządzenie skargi ale i zlecenie tej czynności innej osobie. Pełnomocnik Skarżącej był obłożenie chory i nie był w stanie podejmować jakichkolwiek czynności związanych z wykonywaniem zawodu. Poza tym, zlecenie sprawy innej osobie, nawet gdyby nie umożliwiła tego choroba musiałoby nastąpić na rzecz osoby trzeciej nie znającej okoliczności samej sprawy, jak i specyfiki rynku związanego z ochroną zdrowia. Pełnomocnik Skarżącej nie miał nadto możliwości przekazania uprawnień do działania innej osobie, gdyż drugi radca prawny, pracujący w tej samej Kancelarii, przebywał w tym czasie na urlopie wypoczynkowym. Choroba Pełnomocnika Skarżącej w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie zawodu ustąpiła w dniu [...] sierpnia 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu został zatem złożony w terminie o którym stanowi art. 87 § 1 ppsa (k. 33-36, 43-45 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Jednym z przejawów formalizacji postępowania sądowego jest powinność dokonywania poszczególnych czynności procesowych w prawem zakreślonym terminie. Stosownie do art. 85 ppsa, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyłomem od tej zasady pozostaje instytucja przywrócenia terminu. Przesłanki przywrócenia terminu oraz podejmowane przez wnioskodawcę i sąd czynności procesowe w tym zakresie zostały określone przez ustawodawcę w rozdziale 6 działu III ppsa. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie terminu są: 1) brak winy w jego uchybieniu, 2) powstanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego z powodu uchybienia terminowi, 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, 4) równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi, nie uprawdopodabniając jednocześnie w przekonujący sposób, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Po pierwsze należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i znajduje uzasadnienie tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek obiektywnie niezależnych od strony skarżącej przyczyn, gdy nie mogły zostać one usunięte nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z: 19.01.2011 r., I FZ 473/10, Lex nr 740943; 13.01.2011 r., I GZ 459/10, Lex nr 741449; 11.04.2008 r., I OZ 246/08, Lex nr 479292). W odniesieniu do zaistnienia choroby jako przesłanki świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że tylko nagła choroba o niespodziewanym charakterze stanowi przesłankę do przywrócenia terminu. Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie lekarskie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (postanowienie NSA z: 04.11.2010 r., I OZ 839/10, Lex nr 742094; 07.4.2008 r., II FZ 111/08; 11.4.2008 r., I OZ 246/08; 28.5.2008 r., I GZ 143/08). W tym sensie, zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony lub pełnomocnika, nie należy automatycznie i bezkrytycznie uznawać za okoliczność wykluczającą, bądź też uzasadniającą istnienie winy w uchybieniu przywracanego terminu (postanowienie NSA z 28.10.2010 r., II GZ 314/10, Lex nr 743116). Po drugie, w przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w uchybieniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi się on posługuje obciążają jego samego, nie uwalniając strony od winy w niezachowaniu terminu (H. Knysiak-Molczyk, w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011 r., s. 487-488 oraz przywołane tam orzecznictwo). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Skarżąca nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Z przedłożonego odpisu zaświadczenia lekarskiego wystawionego dnia [...] września 2011 r. przez A. K. - lekarza rodzinnego Pełnomocnika Skarżącej nie wynika, jakie dolegliwości zdrowotne spotkały Ją, a w szczególności czy w okresie od [...] sierpnia 2011 do [...] sierpnia 2011 r. Pełnomocnik Skarżącej był na tyle chory, że skutkowało to niezdolnością do pracy oraz obiektywną niemożliwością wyręczenia się w sporządzeniu skargi inną osobą, niekoniecznie z tej samej Kancelarii. Pełnomocnik Skarżącej prowadzi kancelarię we W., gdzie zawód radcy prawnego uprawiają setki osób, zatem nie było istotnych przeszkód, by ustanowić pełnomocnika substytucyjnego, kompetentnego w materii której dotyczy sprawa, tym bardziej, że Pełnomocnik Skarżącej reprezentował co najmniej dwie inne Spółki, skarżące tę samą Uchwałę (k. 52 akt sądowych; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2011 r.: IV SA/Po 1032/11 i IV SA/Po 1033/11), co nakładało na Pełnomocnika Skarżącej obowiązek dochowania szczególnej staranności. Z odpisu zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że [...]letnia M. J. była "leczona w tut. Praktyce od [...].08. do [...].08.2011" (k. 43 akt sądowych) – w szczególności z odpisu zaświadczenia nie wynika, by M. J. od [...] sierpnia 2011 do [...] sierpnia 2011 r., tj. w czasie kiedy upływał termin do złożenia skargi, była chora na chorobę uniemożliwiającą jej normalne prowadzenie spraw zawodowych, wymagającą leżenia i odpowiadającą okolicznościom, na które powołuje się Pełnomocnik. Za miarodajne nie mogły zostać uznane gołosłowne twierdzenia Pełnomocnika Skarżącej (k. 44 akt sądowych), które nie korelują w tym zakresie z wystawionym zaświadczeniem lekarskim. Do odmiennych wniosków nie prowadzi nieuwierzytelniony odpis zaświadczenia lekarskiego, datowanego "21.10.2011", wystawionego przez lekarza A. K., nadesłanego do Sądu faxem dnia [...] października 2011 r. (o godzinie 8.52 i 8.56), przy odpisie pisma z [...] października 2011 r. Odpis zaświadczenia lekarskiego, datowanego "21.10.2011", jest odpisem dokumentu prywatnego, wskazującego jedynie, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 245 kpc; K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 r. s. 110; T. Nowak "Dowód z dokumentu w polskim procesie karnym" s. 71 i n.; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" LexisNexis 2009, t. 1, s. 713 uw. 17, 18). Ani przepisy o wystawianiu zaświadczeń lekarskich, ani ppsa nie przewidują "uzupełnienia zaświadczenia lekarskiego". Nie sposób nie dostrzec, że odpis zaświadczenia lekarskiego, datowanego "21.10.2011", w istocie stanowi odpowiedź na stanowisko Sądu, zeprezentowane w obu postanowieniach WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2011 r.: IV SA/Po 1032/11 i IV SA/Po 1033/11 (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 231 kpc). Sąd miał na względzie, że zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej winno zostać wystawione na odpowiednim druku zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 65, poz. 741 ze zm.). Fakt wykonywania przez Pełnomocnika Skarżącej wolnego zawodu i nie pozostawanie w stosunku pracy, nie zwalniało profesjonalnego Pełnomocnika od obowiązku dochowania należytej staranności człowieka, przejawiającego dbałość o swe życiowo ważne interesy (odpowiednio – postanowienie SN z 12.01.1999 r., II UKN 667/98, OSNP – wkł. 1999/8/6; wyrok NSA z 28.12.2000 r., I SA/Ka 1781/99, Lex 47160). Pełnomocnik Skarżącego, wbrew stanowisku Pełnomocnika Rady (k. 47-48 akt sądowych) w terminie wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym – j.t. Dz.U. 2001 r., nr 142, poz. 1592 ze zm.) – z dniem 24 czerwca 2011 r. (prezentata Starostwa Śremskiego – k. 94; k. 22-24 akt sądowych) – dziewiątego dnia po dniu opublikowania Uchwały w Dzienniku Urzędowym Wojew. Wlkp. Wobec nie udzielenia odpowiedzi na wezwanie (bezsporne), sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego upłynął bezskutecznie dnia 23 sierpnia 2011 r. o północy (odpowiednio - uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 2.4.2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60 s. 73). W żadnym razie zwlekanie z wniesieniem skargi do ostatnich 7 dni okresu (licząc od 16 sierpnia 2011 r. do 23 sierpnia 2011 r.; k. 43 akt sądowych; art. 53 § 2 ppsa), w którym wywiedzenie skargi jest dopuszczalne, nie może nie może być uznane za działanie podjęte z należytą starannością i nie może nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu, choćby w tych ostatnich dniach profesjonalny pełnomocnik, był chory (odpowiednio - postanowienie SN z: 10.6.1999 r., III CKN 392/99; 18.10.2000 r., II UZ 113/00, OSNP 2002/12/296; postanowienie SA w Białymstoku z 5.9.2000 r., I ACa 187/00). Ponieważ Pełnomocnik Skarżącej nie dopełnił wskazanych aktów staranności i nie uprawdopodobnił obiektywnych okoliczności przemawiających za brakiem winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, wniosek złożony w tym przedmiocie podlegał oddaleniu (art. 86 § 1 ppsa). ja